RSS

Category Archives: εθνικισμός/πατριωτισμός/φασισμός/ρατσισμός

Οι Έλληνες φίλοι του Απαρτχάιντ

Με αφορμή το θάνατο του Νέλσον Μαντέλα – και την υποκρισία ορισμένων Ελλήνων πολιτικών, δημοσιογράφων και σχολιαστών – αντιγράφουμε από τον Παραλληλογράφο το παρακάτω άρθρο του Ιού της Ελευθεροτυπίας (Ιούλιος 2010).

Η ΡΑΤΣΙΣΤΙΚΗ ΝΟΤΙΑ ΑΦΡΙΚΗ ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ
mandela41a-thumb-large
Μπάλα είναι και γυρίζει. Οι ίδιοι που σήμερα θριαμβολογούν για την κατάργηση του απαρτχάιντ και θαυμάζουν τον Νέλσον Μαντέλα μέχρι πριν από δυο δεκαετίες αναζητούσαν προφάσεις και δικαιολογίες για να στηρίξουν το ρατσιστικό καθεστώς. Ανάμεσά τους και πολλοί Ελληνες.

Το Παγκόσμιο Κύπελο Ποδοσφαίρου διεξάγεται στη Νότια Αφρική δεκάξι χρόνια μετά την επίσημη κατάργηση του καθεστώτος του φυλετικού διαχωρισμού (1948-1994). Η λέξη «απαρτχάιντ» έχει μείνει από τότε αμετάφραστη σ’ όλες τις γλώσσες για να υποδηλώνει την ακραία μορφή θεσμοποιημένου κρατικού ρατσισμού και δεν χρησιμοποιείται παρά μόνο με αρνητική σημασία.

Δυστυχώς η ομόθυμη αυτή αποδοκιμασία του απάνθρωπου καθεστώτος είναι κάπως όψιμη. Κατόπιν εορτής. Τότε που είχε σημασία η διεθνής απομόνωση της πολιτικής του απαρτχάιντ, οι περισσότερες δυτικές κυβερνήσεις δεν διακινδύνευαν να κακοκαρδίσουν τους τόσο πλούσιους σε ορυκτά και χρυσό «συμμάχους» τους και πίσω από τις διαμαρτυρίες των ανθρωπιστικών οργανώσεων, αλλά ακόμα και του ΟΗΕ, διέκριναν παντού σοβιετικό δάκτυλο.
Το ζήτημα αυτό αφορά ιδιαίτερα και την Ελλάδα που επί μισό σχεδόν αιώνα κρυβόταν πίσω από το δάκτυλό της και, ενώ στα λόγια καταδίκαζε την απάνθρωπη καταπίεση της μαύρης πλειοψηφίας, δίσταζε να προχωρήσει σε οποιοδήποτε μέτρο που όχι μόνο θα στεναχωρούσε τους Ελληνες ομογενείς στο Γιοχάνεσμπουργκ και το Κέιπ Τάουν, αλλά θα δυσκόλευε και τη δράση των δαιμόνιων συμπατριωτών μας (κυρίως εφοπλιστών), οι οποίοι συνηθίζουν να εκμεταλλεύονται με το αζημίωτο παρόμοιες «ευκαιρίες».

Οι ομογενείς και το καθεστώς

Οσα ακολουθούν δεν αναφέρονται στους δηλωμένους υπερασπιστές κάθε είδους ρατσιστικής διακυβέρνησης. Δεν αναφέρονται δηλαδή στα στελέχη της Ακροδεξιάς και ειδικότερα του ΛΑΟΣ που από τα έντυπά τους και το κομματικό τους κανάλι έχουν κατ’ επανάληψη εξάρει τις αρετές του νοτιοαφρικανικού ρατσιστικού καθεστώτος. Δεν αναφερόμαστε λ.χ. στους συνεργάτες του Καρατζαφέρη Βίρλα και Μιχαλόπουλο, οι οποίοι όχι μόνο καταγγέλλουν τον κομμουνιστή Μαντέλα, αλλά μιλούν για «υποτιθέμενο ρατσιστικό καθεστώς», το οποίο ίδρυσε ο «μεγάλος οραματιστής» Φερβούρντ (Τηλεάστυ, 20.6.02). Δεν μιλάμε ούτε για το άλλο μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΛΑΟΣ, που έγραψε ολόκληρο βιβλίο για να μεταφέρει τις απόψεις του πρεσβευτή της Νότιας Αφρικής στην Ελλάδα και να καταγγείλει ως «τρομοκρατική οργάνωση» το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο και να δικαιολογήσει τη φυλάκιση του Μαντέλα (Ιωάννης Γιαννάκενας, «Αναζητώντας την αλήθεια για την Δημοκρατία της Νοτίου Αφρικής», εκδ. Πρωτοβουλία).
Το θέμα μας είναι οι υπόλοιποι, οι ευυπόληπτοι δημοκράτες όλου του πολιτικού φάσματος που άργησαν τόσο πολύ να αντιληφθούν ότι το απαρτχάιντ δεν είναι «άλλη μια μορφή δυτικού πολιτεύματος» αλλά ένα καθεστώς βίας, καταναγκασμού και αίματος ενώ ο φυλακισμένος Μαντέλα δεν είναι «τρομοκράτης» αλλά άξιος ηγέτης ενός ολόκληρου λαού! Συνήθως για να δικαιολογηθεί η ήπια ή αντιφατική στάση των ελληνικών κυβερνήσεων απέναντι στο απαρτχάιντ γίνεται επίκληση στα συμφέροντα και τις θέσεις των εκπροσώπων του ελληνισμού στην ίδια τη Νότια Αφρική. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία ο αριθμός των ομογενών στη χώρα έφτασε τους 170.000 την περίοδο 1963-1975, όταν το καθεστώς προωθούσε τη λευκή μετανάστευση για να ανατρέψει τα πληθυσμιακά δεδομένα στη χώρα. Μετά την έκρηξη της αντίστασης του μαύρου πληθυσμού και την αιματηρή καταστολή του 1976 πολλοί Ελληνες μετανάστες επαναπατρίστηκαν ή μετακόμισαν σε άλλη χώρα. Ο αριθμός των ομογενών περιορίστηκε σε 80.000. Ένα δεύτερο κύμα φυγής παρατηρήθηκε κατά τη μεταβατική περίοδο του 1990, όταν πολλοί λευκοί φοβήθηκαν ότι θα υποστούν την εκδίκηση της μαύρης πλειοψηφίας.
Είναι αλήθεια ότι στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι ελληνικές κοινότητες της Νότιας Αφρικής ταυτίστηκαν απολύτως με το καθεστώς. Μιλώντας σε γεύμα του Πανελλήνιου Ελληνοαφρικανικού Συνδέσμου τον Ιούλιο του 1966 στην Αθήνα, ο επιτετραμένος της Νότιας Αφρικής εκφράστηκε με θερμά λόγια για το ρόλο του «νομοταγούς ελληνικού πληθυσμού» στη χώρα του και διαβεβαίωσε ότι «κατά τας εκτιμήσεις αμερολήπτων παρατηρητών, το 90% των ελληνικής καταγωγής νοτιοαφρικανών θετικώς υποστηρίζουν την πολιτικήν της κυβερνήσεώς μας».
Ο κ. Χάρβεϊ δεν είχε άδικο. Ένα χρόνο νωρίτερα, όταν η κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου διανοήθηκε να διαθέσει μέσω του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών ποσό 1.000 (χιλίων) δολαρίων υπέρ των αγωνιζομένων για την κατάργηση των φυλετικών διακρίσεων, ξεσηκώθηκε όλη η ομογένεια. Σε συγκέντρωση που πραγματοποιήθηκε στις 20.7.1965 πολλοί ομιλητές της ελληνικής παροικίας του Κέιπ-Τάουν χαρακτήρισαν την απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης ως απαράδεκτη. Διαμαρτυρία εξέδωσαν και οι Ελληνες της Πρετόρια, «οι οποίοι σημειωτέον τονίζουν ότι η απόφασις αυτή της ελληνικής κυβερνήσεως ενθαρρύνει τα ανατρεπτικά στοιχεία εις την Νότιον Αφρικήν. Αντίγραφα της εν λόγω διαμαρτυρίας πρόκειται να σταλούν εις τον βασιλέα των Ελλήνων, την ελληνικήν κυβέρνησιν και εις το υπουργείον Εξωτερικών της Νοτίου Αφρικής» (Το Βήμα, 22.7.1965).
Η ταύτιση με το απαρτχάιντ ήταν πρώτα απ’ όλα ταξική. Γιατί ας μην ξεχνάμε ότι ο φυλετικός διαχωρισμός ήταν πρώτα απ’ όλα μια βαθιά τομή στον καταμερισμό εργασίας και ο λόγος της διατήρησής του ήταν ακριβώς η προστασία των οικονομικών και κοινωνικών προνομίων των λευκών. Το απαρτχάιντ υπήρξε εφαρμογή αποικιοκρατικού καθεστώτος στο εσωτερικό της ίδιας χώρας. Ο συντηρητικός Ελληνας δημοσιογράφος Κώστας Καγκελάρης περιγράφει το 1986: «Τα σπίτια [των ομογενών] είναι άνετες εξοχικές κατοικίες, διαθέτουν μεγάλους κήπους, πισίνες, κτίσματα για το υπηρετικό προσωπικό, που είναι κυρίως μισθωτοί μαύροι και το απαραίτητο γκαράζ για δύο ή τρία αυτοκίνητα, ανάλογα με τα μέλη της οικογένειας. Ενας μαύρος επίσης κηπουρός φροντίζει για την περιποίηση του κήπου και για τους πιο πολλούς Ελληνες ένας ακόμη για εξωτερικές δουλειές φροντίζει για τα ψώνια και φέρνει στο σπίτι τις εφημερίδες». Οσο για τις σχέσεις των ομογενών με τους μαύρους, τις περιγράφει με αφέλεια ή κυνισμό στο ίδιο βιβλίο ο πρόεδρος της ελληνικής κοινότητας του Γιοχάνεσμπουργκ: «Είμαστε συμπαθείς στους μαύρους, γιατί τους έχουμε στην υπηρεσία μας και τους φροντίζουμε σαν να είναι μέλη της οικογένειάς μας».
Ηταν φυσικό, λοιπόν, οι Ελληνες να ταυτιστούν με το καθεστώς, γεγονός που, όπως γράφει ο Γιάννης Μαρκάκης, «αποδεικνύεται από τα σχόλια των ελληνόγλωσσων εφημερίδων, από τις ενέργειες των αξιωματρούχων των κοινοτήτων και διάφορες χειρονομίες ομογενών, όπως τις χρηματικές δωρεές για τις νοτιοφρικανικές ένοπλες δυνάμεις, την απονομή βραβείου στον επικεφαλής των Σωμάτων Ασφαλείας μετά τις συνεχείς σφαγές των μαύρων διαδηλωτών το 1988 και τις έντονες και πικρόχολες διαμαρτυρίες εναντίον των ελληνικών κυβερνήσεων που συμμορφώθηκαν με τα μέτρα που έλαβαν τα Ηνωμένα Εθνη και η Ευρωπαϊκή Κοινή Αγορά εναντίον της Νότιας Αφρικής».
Ας μην ξαφνιαζόμαστε, λοιπόν, που ο πρόεδρος της ομοσπονδίας των ελληνικών κοινοτήτων Πέτρος Παϊζης υπήρξε υποψήφιος βουλευτής του κυβερνητικού κόμματος ANP, ενώ ο τελευταίος θιασώτης του απαρτχάιντ πρωθυπουργός Πίτερ Μπότα ευχαριστούσε «ιδιαιτέρως την ελληνική κοινότητα για την υποστήριξή της» την περίοδο που κορυφωνόταν η προσπάθεια της διεθνούς κοινότητας να επιβάλει νέες κυρώσεις στη Νότια Αφρική (15.8.85).

Η συνεργασία με το απαρτχάιντ

Θα ήταν όμως αδικία να ρίξουμε όλο το φταίξιμο στην ελληνική ομογένεια. Πίσω από τη διφορούμενη επίσημη ελληνική στάση κρύβονται κυρίως άλλες σκοπιμότητες οικονομικής φύσης. Σημείο καμπής για τις οικονομικές σχέσεις των δύο χωρών αποτελούν οι συνομιλίες που είχε με τους νοτιοαφρικανούς αρμόδιους η ειδική εμπορική επιτροπή που στάλθηκε από την Ελλάδα στο Γιοχάνεσμπουργκ και την Πρετόρια το καλοκαίρι του 1965, εν μέσω των «Ιουλιανών» (26.7-5.8.1965). Χάρη στην ιδιότυπη σύνθεση της επιτροπής, όπου εκτός από τους εκπροσώπους του ΕΒΕΑ, της ΔΕΗ, των ΣΕΚ και της ΕΤΒΑ μετείχαν και δυο δημοσιογράφοι, έχουν δημοσιευτεί αναλυτικές περιγραφές του περιεχομένου αυτών των συναντήσεων. Ο ένας από τους δύο δημοσιογράφους της επιτροπής, ο Γιάννης Μαρίνος ήταν ήδη τότε διευθυντής του Οικονομικού Ταχυδρόμου, ενώ ο δεύτερος, ο Ευάγγελος Ανδρουλιδάκης, διευθυντής σύνταξης της Ναυτεμπορικής. Ο μετέπειτα ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Γιάννης Μαρίνος με διαδοχικά πρωτοσέλιδα άρθρα του στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» υποστηρίζει θερμά τη συνεργασία Ελλάδας-Νότιας Αφρικής και προτείνει να εκμεταλλευτεί η χώρα μας την απομόνωση του απαρτχάιντ από τις περισσότερες χώρες. Η πρότασή του είναι να λειτουργήσει η Ελλάδα ως ενδιάμεσος σταθμός για να σπάσει το εμπορικό μποϊκοτάζ του ΟΗΕ: «Η Νότιος Αφρική, συνεπεία της γνωστής πολιτικής του φυλετικού χωρισμού, που εφαρμόζεται υπό της κυβερνήσεώς της, αντιμετωπίζει από τινος χρόνου την οργανωμένην πολεμικήν των πλείστων χωρών και μάλιστα όχι μόνον εις τον πολιτικόν, αλλά και εις τον οικονομικόν τομέα. […] Ανεξαρτήτως της απολύτου ή μη επιτυχίας του εν λόγω μποϊκοτάζ, γεγονός είναι ότι το εξωτερικόν εμπόριον της Νοτίου Αφρικής έχει αρχίσει να δυσχεραίνεται. […] Η χώρα μας εκρίθη ως ιδανική διέξοδος διά τα εξαγωγικά πλεονάσματα της Νοτίου Αφρικής. Όχι φυσικά μόνον διά της απορροφήσεώς των υπό της περιορισμένης ελληνικής αγοράς. Εκείνο που κυρίως έχει σημασία είναι προφανώς ότι η Ελλάς θα δύναται να αποτελέσει ένα ιδανικό σταθμό τράνζιτο για τα αφρικανικά προϊόντα, τα οποία επανεξαγόμενα μετά από μίαν ελαφράν τελικήν επεξεργασίαν ή συσκευαζόμενα καταλλήλως θα ήτο ευχερέστερον να διατεθούν όχι μόνον εις την ευρωπαϊκήν, αλλά και εις τας Μεσανατολικάς ακόμη αγοράς, ως ελληνικά πλέον προϊόντα» (12.8.1965).
Αυτό που προτείνεται είναι δηλαδή το «ξέπλυμα» των νοτιοαφρικανικών προϊόντων με ένα μικρό πέρασμα από την Ελλάδα για να πάρουν την ελληνική σφραγίδα και να μην υπάγονται πλέον στο εμπάργκο του ΟΗΕ. Εκείνη την περίοδο διπλωματικός εκπρόσωπος της χώρας μας στη Νότια Αφρική ήταν ο Πέτρος Μολυβιάτης, ενώ διευθυντής μάρκετινγκ του Νοτιοαφρικανικού Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου ο ομογενής Μιχαήλ Φασουλάκης. Ο κ. Μαρίνος σε επόμενο άρθρο του επιμένει: «Η κυβέρνησις της Νοτίου Αφρικής πιέζεται από το οικονομικό μποϊκοτάζ των άλλων χωρών. Ακριβώς δι’ αυτό ευρίσκεται η Ελλάς εις ισχυράν διαπραγματευτικήν θέσιν» (19.8.1965).
Είναι φυσικό ότι οι διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν επί κυβερνήσεων αποστατών ευοδώθηκαν κατά την περίοδο της δικτατορίας και κορυφώθηκαν με τη συμφωνία αεροπορικής σύνδεσης των δύο χωρών μέσω της Ολυμπιακής.

Οι αποκλεισμοί και η Ελλάδα

Η θεωρία του κ. Μαρίνου βρήκε πρόθυμους υποστηρικτές μετά από λίγα χρόνια, όταν η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ προχώρησε σε αυστηρό εμπάργκο πετρελαίου εναντίον της Νότιας Αφρικής θεωρώντας ότι πρέπει να πιέσει με κάθε τρόπο για την άρση του απαρτχάιντ. Ηδη από το 1963 είχε τεθεί σε συζήτηση στο πλαίσιο του ΟΗΕ το ζήτημα των κυρώσεων κατά της Νότιας Αφρικής και ειδικότερα το εμπάργκο όπλων και πετρελαίου. Η πρώτη σχετική απόφαση της Γενικής Συνέλευσης πάρθηκε στις 12.12.79, με 123 ψήφους υπέρ, 7 κατά (Δυτική Γερμανία, ΗΠΑ, Βέλγιο, Βρετανία, Γαλλία, Λουξεμβούργο και Καναδάς) και 13 αποχές (ανάμεσά τους Ελλάδα, Αυστρία, Ιαπωνία, Ιταλία). Πανομοιότυπες αποφάσεις παίρνονταν κάθε χρόνο στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ με παρόμοιες τοποθετήσεις των κρατών. Πάντως το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν επικύρωσε ποτέ την απόφαση αυτή όπως ζητούσε επίμονα η Γενική Συνέλευση, ώστε να καταστεί υποχρεωτική για τα κράτη μέλη. Αντιδρούσαν με βέτο οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Γαλλία.
Δεν ήταν βέβαια μόνο το εμπάργκο πετρελαίου. Σε όλους τους τομείς που επιβλήθηκαν από τα αρμόδια όργανα του ΟΗΕ αποκλεισμοί, διαπιστώνουμε ότι πολλοί γνωστοί Ελληνες επέλεξαν να τους σπάσουν και βρέθηκαν έτσι στις μαύρες λίστες που δημοσίευε κάθε χρόνο ο διεθνής οργανισμός. Σε παρόμοιες λίστες καλλιτεχνών θα συναντήσουμε τη Νάνα Μούσχουρη, τον Γιάννη Μαρκόπουλο, τον Νίκο Ξανθόπουλο και την Ελσα Βεργή ενώ μεταξύ των αθλητών που επισκέφτηκαν τη Νότια Αφρική θα βρούμε τα ονόματα της Αγγελικής Κανελλοπούλου (τένις), του Β. Καρατζά (γκολφ) και των Δημήτρη Παπανδρέου και Κώστα Λω (μηχανοκίνητος αθλητισμός).
Αλλά το εμπάργκο του πετρελαίου είχε ιδιαίτερο βάρος γιατί αποτελούσε πραγματική πίεση προς το καθεστώς. Και εδώ δυστυχώς είναι που μεγαλούργησαν οι συμπατριώτες μας. Σύμφωνα με τις ετήσιες εκθέσεις του ειδικευμένου ανεξάρτητου γραφείου ερευνών SRB (Shipping Research Bureau) κατά την περίοδο 1979-1990 ελληνικές εταιρείες φέρονται αναμειγμένες σε τουλάχιστον 77 αποστολές μεταφοράς πετρελαίου προς τη Νότια Αφρική. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980 το SRB διαπιστώνει ότι υπήρχαν αρκετές εταιρίες ελληνικών συμφερόντων που φέρονται ότι ανέλαβαν μια μόνο παρόμοια αποστολή. Από το 1986 αυτές οι μεταφορές συγκεντρώνονται σε ορισμένους εφοπλιστικούς ομίλους και πολλαπλασιάζεται ο αριθμός τους. Ενδεικτικά αναφέρεται ο όμιλος Λιβανού-Καρρά με 4 φορτία το διάστημα 1979-1985 και 12 μετά το 1986, ο όμιλος Λαιμού (2 και 12), Χατζηπατέρα (3 και 7), Κουλουκουντή (κανένα και 6) και Εμπειρίκου (κανένα και 4). Σε άλλη μελέτη ειδικά για την κρίσιμη περίοδο που κατέρρεε το απαρτχάιντ (1989-1991) το SRB διαπιστώνει ραγδαία αύξηση των ελληνικών φορτίων (49 σε σύνολο 122). Εδώ ξεχωρίζει ο όμιλος Εμπειρίκου (22 περιπτώσεις) και ακολουθούν οι Λιβανός-Καρράς (9 φορτία), Κουλουκουντής (7) και Χατζηπατέρας (5).
Στη μακρά λίστα αναφέρονται βέβαια και τα ονόματα άλλων γνωστών εφοπλιστικών ομίλων: Ωνάση, Λάτση, Αλαφούζου, Νομικού. Οσο για τα νούμερα, αυτά αφορούν μόνο τις βεβαιωμένες περιπτώσεις. Είναι σίγουρο ότι ο σχετικός κατάλογος είναι πολύ μεγαλύτερος, διότι οι μεταφορές αυτές γίνονταν κατά κανόνα με μεγάλη μυστικότητα, με μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο, με αλλαγές σημαίας και ονομασίας πλοίου, κλπ.
Αποκαλυπτική για τον τρόπο που αναμείχθηκε η χώρα μας στο σπάσιμο του εμπάργκο που είχε κηρύξει ο ΟΗΕ είναι το ναυάγιο του σούπερ τάνκερ Σάλεμ στα ανοιχτά των ακτών της Νότιας Αφρικής. Η υπόθεση θεωρείται μέχρι σήμερα η μεγαλύτερη ναυταπάτη της ιστορίας. Ναυλωμένο από εταιρεία με έδρα τον Πειραιά και με Ελληνα πλοίαρχο και πρώτο μηχανικό το Σάλεμ ναυάγησε τον Ιανουάριο του 1980 στα ανοιχτά της Δυτικής Αφρικής και έχασε υποτίθεται το φορτίο του. Όπως αποδείχτηκε είχε ξεφορτώσει πρώτο στο λιμάνι του Ντάρμπαν της Νότιας Αφρικής σπάζοντας το εμπάργκο και ναυάγησε για να καλυφτεί η απαγορευμένη πώληση και να αποζημιωθεί από την ασφαλιστική του εταιρεία.
Ειρωνεία της τύχης: το κρίσιμο διάστημα που κορυφωνόταν η προσπάθεια του ΟΗΕ να σκληρύνει τις κυρώσεις κατά του νοτιοαφρικανικού καθεστώτος, διευθυντής του Κέντρου Εναντίον των Φυλετικών Διακρίσεων (απαρτχάιντ) και αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού ήταν ένας Ελληνας, ο Σωτήρης Μουσούρης.

Με τα μάτια του Κοινούση

Ενα από τα μεγάλα σουξέ της μεταπολίτευσης ήταν η ταξιδιωτική μαρτυρία του λαϊκού βάρδου Γιώργου Κοινούση από τη Νότια Αφρική. Με το γνωστό απλοϊκό του στιλ ο Κοινούσης περιγράφει το απαρτχάιντ και δεν διστάζει να συμπεριλάβει τους συμπατριώτες μας στους ευνοημένους από το ρατσιστικό καθεστώς.
South Africa, South Africa…
Με ένα Boeing 707,
σε δέκα ώρες, είκοσι λεπτά,
βρέθηκα στην Αφρική,
για να μάθω πώς περνούν
οι άνθρωποι εκεί.
Αμπαντούγκα μπούνγκα,
πήγα και στη ζούγκλα,
όσαλαπα όζα,
έπαιρνα και πόζα.
Είναι παραμύθια
όσα λέν’ οι άλλοι,
δεν υπάρχουν μάγοι
ούτε ανθρωποφάγοι.
Είναι παραμύθια
Αυτά που λέν’ οι άλλοι,
αλλού είναι οι μάγοι
και οι ανθρωποφάγοι.
South Africa, South Africa…
Το χρυσάφι τρέχει,
όπως το νερό,
μα το μαζεύουν όσοι
είναι στο χορό,
Γάλλοι, Εγγλέζοι και Ρωμιοί,
κάτι πονηροί Εβραίοι,
καρμίρηδες πολύ,
Γάλλοι, Εγγλέζοι, Ολλανδοί…
Αμπαντούγκα μπούνγκα,
πήγα και στη ζούγκλα,
όσαλαπα οένα,
πέρασα στην πένα.
South Africa, South Africa…
Οι μαύροι με τους άσπρους
δεν κάθονται μαζί
σε λεωφορεία,
σε μπαρ και σε ταξί.
Κι όταν δυο ερωτευτούν
πρέπει να ‘χουν ίδιο χρώμα
για να παντρευτούν.
Βρήκα κι ένα φίλο
απ’ το Φάληρο,
που έφτασε στην Αφρική
με ένα τάλιρο.
Και τώρα έχει μετοχές.
Βρε πώς αλλάζουνε τα χρόνια
και οι εποχές.






Οι άλλοι Ελληνες

Σ’ όλο αυτό το διάστημα με το κρυφτούλι της Ελλάδας από τους διεθνείς οργανισμούς και την έμμεση ή άμεση υποστήριξη του νοτιοαφρικανικού καθεστώτος από την ελληνική παροικία υπάρχουν και κάποιοι που έσωσαν το όνομα της χώρας μας, ακόμα και με προσωπικό τίμημα. Στην κορυφή της σχετικής λίστας βρίσκεται αναμφίβολα ο δικηγόρος Γιώργος Μπίζος, ο οποίος υπήρξε στενός συνεργάτης και υπερασπιστής του Μαντέλα κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες, ενώ ακόμα και σήμερα παραμένει αγαπημένος φίλος του. Σε πρόσφατες συνεντεύξεις του ο κ. Μπίζος αναφέρεται με πικρία στη μοναχική του πορεία: «Οι περισσότεροι Ελληνες έλεγαν ότι ήρθαν να βγάλουν χρήματα και να φύγουν, ότι δεν ήρθαν να βγάλουν το φίδι από την τρύπα. Πολλοί συνεργάστηκαν με το απαρτχάιντ, για εμπορικούς και προσωπικούς λόγους – οι ίδιοι βεβαίως θεωρούσαν εμένα “προδότη του Ελληνισμού”» (Βήμα, 13.6.2010).
Στον ίδιο κατάλογο των Ελλήνων που αντιστάθηκαν στο απαρτχάιντ ξεχωριστή θέση κατέχει η ιστορικός Λούλη Καλλίνικος με σημαντικό έργο στην ανάπτυξη του συνδικαλιστικού κινήματος, ο γιατρός Κώστας Γαζίδης που μπήκε στη μαύρη λίστα των νοσοκομείων ως κομμουνιστής, καταδικάστηκε το 1962 για συμμετοχή σε παράνομη οργάνωση και κατήγγειλε τα φρικτά βασανιστήρια που υπέστη και ο Αλέξανδρος Μουμπάρης που καταδικάστηκε το 1973 ως τρομοκράτης επειδή ήταν ενεργό μέλος του ANC.
Η πιο τραγική αλλά και σκοτεινή ακόμα μορφή Ελληνα στη Νότια Αφρική είναι χωρίς αμφιβολία ο Δημήτρης Τσαφέντας, ο άνθρωπος που στις 6.9.1966 δολοφόνησε μέσα στη βουλή τον πρωθυπουργό Χέντρικ Φέρβουρντ, τον πατέρα του απαρτχάιντ. Ο Τσαφέντας καταδικάστηκε σε θάνατο, αλλά η κυβέρνηση του Φόστερ προτίμησε να τον κλείσει για όλη του τη ζωή ως ψυχασθενή στην απομόνωση με καθημερινά βασανιστήρια. Στη συνείδηση της μαύρης πλειοψηφίας ο Τσαφέντας έμεινε ως ένας ήρωας του αντιρατσιστικού αγώνα, αλλά καμιά οργάνωση δεν τον υποστήριξε. Οι ομογενείς –και η ελληνική κυβέρνηση- βιάστηκαν να τον αποκηρύξουν ακόμα και «φυλετικά», διαψεύδοντας ότι είχε ελληνική καταγωγή και προβάλλοντας τη βολική θεωρία του νοτιοαφρικανικού καθεστώτος ότι δήθεν επιθυμούσε πιο σκληρά ρατσιστικά μέτρα και γι’ αυτό έφτασε στη δολοφονία!

Η ακλόνητη προτομή

Οι αντιφατικές σχέσεις που διατηρούσαν οι κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις στη μεταπολεμική Ελλάδα με το καθεστώς του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική συμπυκνώνονται με κωμικοτραγικό τρόπο στην ιστορία μιας προτομής. Πρόκειται για την προτομή του θεμελιωτή του ρατσιστικού κράτους στρατάρχη Γιάν Σματς, η οποία φιλοτεχνήθηκε από τον γλύπτη Βάσο Φαληρέα με παραγγελία Ελλήνων ομογενών και τοποθετήθηκε στο ελληνικό κοινοβούλιο στις αρχές του 1954, με πρωτοβουλία του βασιλέως Παύλου. Η μαρμάρινη στήλη της προτομής φέρει την ακόλουθη επιγραφή: «Γιάν Κρίστιαν Σματς. Τον φιλόσοφον κυβερνήτην και της δικαιοσύνης υπέρμαχον εκ των ιδίων ανήγειραν οι κατά την Νότιον Αφρικήν Ελληνες, 1950».
Η τοποθέτηση του Σματς μέσα στη βουλή και δίπλα σε μορφές της Αρχαίας Ελλάδας ήταν ασφαλώς παράξενη, εφόσον κανένας άλλος ξένος δεν τιμήθηκε ποτέ με παρόμοιο τρόπο από το ελληνικό κοινοβούλιο. Μέσα στο μετεμφυλιακό κλίμα δεν διαμαρτυρήθηκε κανείς. Επικράτησε ως δικαιολογία το γεγονός ότι κατά την περίοδο της κατοχής και της απελευθέρωσης ο Σματς υποστήριξε τις ελληνικές θέσεις στους διάφορους διεθνείς οργανισμούς και στο πλαίσιο της βρετανικής κοινοπολιτείας. Αυτή τη «φιλελληνική» του στάση τραγούδησε ακόμα και η Σοφία Βέμπο: «Απ’ όλους τους Συμμάχους μας / σ’ Ανατολή και Δύση / ο Σματς και η Πατρίδα του / χίλια χρόνια να ζήσει».
Ηταν βέβαια κοινό μυστικό ότι η ξεχωριστή περιποίηση που επιφύλασσε το ελληνικό κράτος στον Σματς οφειλόταν στην ιδιαίτερα στενή σχέση του με τη βασιλική οικογένεια και ειδικότερα με τη Φρειδερίκη. Αλλωστε και η οδός Βουκουρεστίου μετονομάστηκε την ίδια περίοδο σε «οδό Γιάν Σματς». Η μετονομασία δεν κράτησε παρά λίγα χρόνια. Αλλά μικρό το κακό. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το ρέμα που βρισκόταν εκεί που ανοίχτηκε η Βουκουρεστίου ονομαζόταν Χεζοπόταμος.
Η προτομή ξεχάστηκε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’80, όταν το καθεστώς του απαρτχάιντ άρχισε να κλονίζεται από την κινητοποίηση του λαού της Νότιας Αφρικής και τη διεθνή κατακραυγή. Αναρωτηθήκαμε τότε από τις στήλες του περιοδικού «Σχολιαστής» για ποιό λόγο η Ελλάδα τιμάει ακόμα τον Γιάν Σματς (τ. 32, Νοέμβριος 1985, τχ. 35, Φεβρουάριος 1986). Ακολούθησαν διαβήματα των κομμάτων της Αριστεράς και διαδοχικές επιστολές του Μανώλη Γλέζου προς τον πρόεδρο της βουλής Γιάννη Αλευρά με το αίτημα να απομακρυνθεί η προτομή.
Το ζήτημα έφτασε στην ολομέλεια του σώματος στις 11.11.1986. Για να πείσει τους συναδέλφους του, ο Αλευράς έπλεξε το εγκώμιο του Γιάν Σματς αναφερόμενος στην «φιλελληνικότητα» και την «πυριφλεγή ελληνικότητά του». Οσο για τις σχέσεις του Σματς με το ρατσιστικό καθεστώς, ο Αλευράς κατέφυγε στην εγκυκλοπαίδεια Γκραν Λαρούς, όπου αναφέρεται ότι ο Σματς «ανετράπη από τους σκληρούς εθνικιστές και ηγήθηκε της αντιπολιτεύσεως εναντίον των φυλετικών διακρίσεων». Τελικά με τις ψήφους του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ αποφασίστηκε να παραμείνει η προτομή στη Βουλή.
Η ιστορική αλήθεια είναι βέβαια ότι ο πράγματι «φιλέλλην» Σματς υπήρξε ταυτόχρονα και ρατσιστής. Υποστήριζε ότι οι μαύροι μπαντού χαρακτηρίζονται ως φυλή από έναν «παιδισμό που έχει βιολογικές καταβολές», κατά συνέπεια δεν μπορούν να αυτοκυβερνηθούν. Οσο για τη σχέση του με τη θέσπιση του απαρτχάιντ, ήταν αυτός που νομοθέτησε τους περιορισμούς των αστικών ζωνών που αποτελούσαν μαζί με το νόμο για την έγγειο ιδιοκτησία το θεμέλιο της πολιτικής των λευκών έναντι των μαύρων. Ο Νέλσον Μαντέλα, αγορεύοντας στην ιστορική δίκη του το 1962 μνημόνευσε τις δυο φρικιαστικές σφαγές που διέταξε ο Σματς με θύματα κυρίως γυναίκες και παιδιά (1921 και 1923).
Όλα αυτά η ελληνική κυβέρνηση τα θυμήθηκε μόνο μετά την πτώση του απαρτχάιντ και την εκλογή του Μαντέλα στη θέση του προέδρου της Νότιας Αφρικής. Ο κ. Πάγκαλος που εκπροσώπησε το Συμβούλιο της Ε.Ε. στις επίσημες τελετές ορκωμοσίας της νέας ηγεσίας το Μάιο του 1994 στην Πρετόρια όταν ρωτήθηκε σχετικά από τον ΣΚΑΪ, δήλωσε ότι εισηγήθηκε στον πρόεδρο της βουλής Απόστολο Κακλαμάνη να μεταφέρει από τη βουλή σε άλλο χώρο την προτομή, χαρακτηρίζοντας τον Σματς και φιλέλληνα και εμπνευστή του απαρτχάιντ. Ήταν καιρός. Γιατί τις ίδιες μέρες μετονομαζόταν η λεωφόρος Γιάν Σματς της Πρετόρια σε λεωφόρο Νέλσον Μαντέλα.
Advertisements
 

Τέχνη και Αντιφασιστικό Κίνημα *

Τι είναι και τι δεν είναι ο φασισμός?

Κατά μια ανάγνωση αρκετά διαδεδομένη, ο φασισμός μπορεί να προσεγγιστεί σαν μια ακραία, μαζική, εκδήλωση αυταρχισμού και απόλυτων ιδεολογικών σχημάτων που δύναται να επιβληθούν από ένα ισχυρό -πιθανότατα στρατιωτικοποιημένο- υποκείμενο. Υπό το ίδιο -μάλλον πασιφιστικό- πρίσμα ο φασισμός είναι μόνο δολοφονίες, πόλεμοι, δικτατορίες και θηριωδίες. Επίσης δημοφιλής φαίνεται η έμφαση στα χαρακτηριστικά του φασισμού που σχετίζονται με άρνηση-στέρηση της ελευθερίας του λόγου και του πνεύματος, της αναλγησίας, καταπίεσης της διαφορετικότητας, μια προσέγγιση αναδεικνύει σημαντικά ζητήματα και η οποία εκκινά μάλλον από φιλελεύθερες αφετηρίες.

Ο Φασισμός όμως δεν είναι καθόλου μόνο τα παραπάνω. Οι δημοφιλείς αυτές προσεγγίσεις, αν και φωτίζουν πτυχές του φαινομένου, αποτυγχάνουν να αποκαλύψουν τον ιστορικά εγκληματικό ρόλο του φασισμού, ανάγοντας πρακτικές, μεθόδους και χαρακτηριστικά του φασισμού σε μια υπεριστορική «ουσία» του.

Εδώ ελοχεύει ένας κίνδυνος για το ίδιο το κίνημα. Τέτοιες προσεγγίσεις εκτός από γενικές (και καθόλου συνολικές) μας φέρνουν πριν το καταλάβουμε, στην πάντα φιλόξενη αγκαλιά του αστικού πλαισίου, όχι μόνο εξαναγκάζοντας μας να εγκαταλείψουμε την ιστορική ματιά μας αλλά και κινδυνεύοντας να τσουβαλιάσουμε στο ίδιο σακί άκριτα και ανιστόρητα τη βία καταπιεστών και καταπιεζόμενων.


Η γενική και αόριστη καταδίκη της βίας μπορεί να ανοίξει το δρόμο για το ξεδόντιασμα του λαϊκού κινήματος αν καταλήξουμε να καταδικάζουμε δυναμικές πρακτικές πάλης, και τη δυνατότητα και το δικαίωμά μας να απαντάμε με την δικιά μας κοινωνική άμυνα και χτίζοντας τη δικιά μας ιδεολογική αφήγηση και συνολικοποίηση. Σε μια εποχή σαν τη δική μας, θα ήταν βαρύ ατόπημα να κάναμε το δώρο της «καταδίκης της βίας απ’όπου κι αν προέρχεται» στο σύστημα.

Η αντίσταση μιας γυναίκας στο βιαστή της είναι βία, η άμυνα στους ίδιους τους φασίστες είναι βία, η κοινωνική αντίσταση στους μηχανισμούς καταστολής είναι βία, η απεργία είναι βία, η συνειδητή συνολική κοινωνική απάντηση στην υποβάθμιση της ζωής μας μπορεί να χρησιμοποιήσει τη βία. Οι Σκουριές είναι βία, η Κερατέα ήταν βία, η Εθνική Αντίσταση στους Γερμανούς Ναζί ήταν βία. Ούτε νόμιμη ούτε παράνομη. Ήταν δίκαιη και αναγκαία.

Δεν πρέπει λοιπόν να αναπαράγεται εύκολα μια ουμανιστική κριτική (αν και η ανάδειξη των φρικιαστικών και αντιλαϊκών του πρακτικών και αποτελεσμάτων είναι σημαντική και μπορεί να πετύχει σημαντικά πλήγματα σε σημεία στον αντίπαλο) στο ναζισμό γιατί αυτή εκτός από μερική, και ανίκανη να εξηγήσει τον φασιστικό κίνδυνο μπορεί φτάσει άθελά της να υπονομεύει τις ίδιες τις δυναμικές διεκδικήσεις των κοινωνικών κινημάτων. 

Πώς να προσεγγίζουμε το φασισμό? 

Ας πάρουμε για απάντηση, τα λόγια ενός καλλιτέχνη: «Ο φασισμός είναι μια ιστορική φάση όπου μπήκε τώρα ο καπιταλισμός, κι έτσι είναι κάτι το καινούργιο και παλιό μαζί. Ο καπιταλισμός στις φασιστικές χώρες υπάρχει πια μονάχα σαν φασισμός κι ο φασισμός δεν μπορεί να πολεμηθεί παρά σαν καπιταλισμός στην πιο ωμή και καταπιεστική του μορφή, σαν ο πιο θρασύς κι ο πιο δόλιος καπιταλισμός.

 Πώς, λοιπόν, τώρα να πει κάποιος αντίπαλος του φασισμού την αλήθεια για το φασισμό όταν δε θέλει να πει τίποτα για τον καπιταλισμό, που τον προκαλεί; Πώς να ‘χει η αλήθεια αυτή πρακτική σημασία;

Αυτοί που είναι αντίπαλοι του φασισμού χωρίς να ‘ναι αντίπαλοι του καπιταλισμού, αυτοί που παραπονιούνται για τη βαρβαρότητα που αίτια τάχα έχει τη βαρβαρότητα την ίδια, μοιάζουν μ’ ανθρώπους που θέλουν το μερτικό τους απ’ τ’ αρνί χωρίς όμως να σφαχτεί το αρνί. Θέλουν να φάνε το κρέας, να μη δουν όμως τα αίματα. Αυτοί θα ικανοποιηθούν αν ο χασάπης πλύνει τα χέρια του προτού φέρει το κρέας στο τραπέζι. Δεν είναι κατά των σχέσεων ιδιοκτησίας, που προκαλούν τη βαρβαρότητα, παρά μονάχα κατά της βαρβαρότητας, υψώνουν τη φωνή εναντίον της, κι αυτό το κάνουν από χώρες όπου κυριαρχούν οι ίδιες σχέσεις ιδιοκτησίας, όπου όμως οι χασάπηδες πλένουν ακόμα τα χέρια τους προτού φέρουν το κρέας στο τραπέζι.

Οι φωνακλάδικες διαμαρτυρίες κατά των βαρβαρικών μέτρων μπορεί να ‘ναι αποτελεσματικές για λίγο καιρό, όσο δηλαδή οι ακροατές τους πιστεύουν πως στη δικιά τους χώρα δε θα ‘ταν ποτέ δυνατό να παρθούν τέτοια μέτρα. Ορισμένες χώρες είναι σε θέση να κρατήσουν τις σχέσεις ιδιοκτησίας τους με λιγότερο βίαια για την ώρα μέσα απ’ ό,τι άλλες. Εκεί η δημοκρατία προσφέρει ακόμα τις υπηρεσίες για τις οποίες άλλες χώρες αναγκάζονται να καταφύγουν στη βία, δηλαδή την εξασφάλιση της ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής. Το μονοπώλιο στα εργοστάσια, στα ορυχεία, στα τσιφλίκια δημιουργεί πάντα βάρβαρες καταστάσεις σ’ αυτές τις χώρες είναι όμως λιγότερο ορατές. Η βαρβαρότητα γίνεται ορατή απ’ τη στιγμή που το μονοπώλιο δεν μπορεί πια να προστατευτεί παρά μονάχα με την ανοιχτή βία». Μπέρτολτ Μπρεχτ

Οι δεκαετίες των ‘30-‘40 μας δείχνουν γλαφυρά πώς, ο φασισμός-ναζισμός εμφανίζεται όταν η καπιταλιστική αγορά βρίσκεται στην ανάγκη εύρεσης καινούριων τρόπων και τόπων αναπαραγωγής της. Η ιστορία μας δείχνει μεγάλες διαφορές εδώ κι εκεί, όμως η προετοιμασία ή υλοποίηση ιμπεριαλιστικών παρεμβάσεων είναι κοινός τόπος όπου αναπτύχθηκε ή ρίζωσε ο φασισμός. Ο «ζωτικός χώρος» του Χίτλερ, γίνεται σήμερα το χρυσαυγίτικο σύνθημα «στρατός στη Βόρεια ‘Ηπειρο», οι χρυσαυγίτικες εμμονές με τον εθνικό πόλεμο απέναντι σε γειτονικά κράτη, μιλιταριστικό κράτος κλπ.

Για αυτό δεν γίνεται φασισμός χωρίς μιλιταρισμό, χωρίς «τάξη και ασφάλεια», χωρίς αυταρχισμό ενάντια στη νεολαία, χωρίς μια ασφυκτική κοινωνική και εργασιακή καθημερινότητα του εργαζόμενου λαού. O Φασισμός είναι ο καπιταλισμός που νιώθει ότι περιορίζεται και για αυτό ξεσπά άγρια, για αυτό και ποντάρει στην επιβολή, στη ρώμη και στο δίκαιο του ισχυρού· σε αυτά πάνω στρατολογεί από την ίδια την κοινωνία και από τη νεολαία. Ο φασισμός θέλει να ριζώσει βαθειά στην κοινωνία· ο φασισμός είναι ένα «αντικοινωνικό κοινωνικό κίνημα».

Η πολιτική λειτουργία του φασιστικού φαινομένου είναι βασική για να δούμε πώς αντιστεκόμαστε σε αυτόν πώς τον αντιπαλεύουμε. Για αυτό είναι σημαντικό να αναπτύσσουμε την κριτική μας στο φασισμό από την πλευρά των εργαζομένων, του κινήματος, από την πλευρά συνολικά όλων των καταπιεσμένων.

Το σύστημα που δεν διστάζει γενικά να χρησιμοποιεί παρακρατικούς μηχανισμούς σε περιόδους κρίσιμες όπως η δικιά μας, μας θυμίζει ότι, αν δεν γίνεται η δουλειά έτσι -πιο πολύ με συναίνεση και δευτερευόντως με καταστολή ή παρακρατική δράση- υπάρχουν και άλλοι δρόμοι για να λογαριαστούμε. Βγάζει στους δρόμους τους φασίστες. Μας θυμίζει τα τάγματα εφόδου, μας θυμίζει πόσο πολύ είναι διατεθειμένο να επιτεθεί σε φτωχούς και εργάτες όταν απειλείται. Οι διαδρομές αυτές δεν είναι ευθείες και οι μικρο-κινήσεις της ιστορίας μπορεί να μην φέρνουν πάντα μπροστά τους φασίστες με την ίδια ένταση, όσο κι αν το ίδιο το σύστημα τους χρηματοδότησε, τους έθρεψε, τους κράτησε σε επιφυλακή.

Ένα τέτοιο παράδειγμα ζούμε σήμερα: Από τη μία τα αφεντικά και τα αστικά κόμματα βοήθησαν το στέριωμα των φασιστών και το γιγάντωμα του Νεοναζισμού στη χώρα μας, υλικά αλλά και στρέφοντας την πολιτική συζήτηση σε ακροδεξιές κατευθύνσεις, και από την άλλη -περισσότερο ή λιγότερο- συμβολικά έχουμε ένα πάγωμα της δραστηριότητάς τους από την κυβέρνηση μέσω των συλλήψεων ανώτατων στελεχών τους. Αν όμως ισχύουν τα παραπάνω δεν πρέπει να ειδωθούν τέτοιες κινήσεις (όπως οι χρυσαυγίτες στη φυλακή) σαν τίποτα παραπάνω από την αποκατάσταση της δικιάς τους «τάξης», και ρύθμιση του μείγματος κοινωνικής συναίνεσης και βαρβαρότητας προς το λαό, στην αναλογία εκείνη που επιτρέπει στο σύστημα να τον απομυζεί.


Οι διεθνείς σχέσεις του ελληνικού κεφαλαίου και του πολιτικού του προσωπικού και η ανάγκη για «ομαλότητα» πάνω στην οποία θα περάσουν επιτυχημένα οι φρικαλέες αντιλαϊκές πολιτικές εξηγούν τέτοιες κινήσεις και όχι καμιά τρομερή κάψα του αστικού κράτους να επιτεθεί στο φασισμό, να κόψει δηλαδή σάρκα από τη σάρκα του.


 Με ποιό περιεχόμενο θα μπορούσε η τέχνη να συνδράμει το αντιφασιστικό κίνημα?

Έχει γραφτεί ότι η τέχνη έχει τη δυνατότητα να δρα σαν καθρέφτης και σα σφυρί για την κοινωνία. Έχει την δυνατότητα μέσα από τα αισθητικά σχήματα που παράγει να την αναπαριστά, αλλά και να την επηρεάζει, να την σμιλεύει.Μετά από αυτές τις σκέψεις προκύπτει μάλλον αμέσως μια δυνατότητα για την τέχνη με την οποία μπορεί να συμβάλλει στο αντιφασιστικό κίνημα: Να αποκαλύψει, να ξεμπροστιάσει τον Φασισμό!

Οι καλλιτέχνες μπορούν με δικό τους αισθητικό τρόπο να αποκαλύψουν την πραγματική φύση του Φασισμού. Μπορούν να παρουσιάσουν αλήθειες για τη συστημική και μοβόρικη φύση του, τέτοιες με τις οποίες ο λαός μπορεί να μην έχει τη δυνατότητα να έρχεται εύκολα σε επαφή, να λειτουργήσουν σα φορέας μνήμης των αγώνων του ίδιου του λαού, να στρέψουν το ενδιαφέρον για τους πραγματικούς πόθους του λαού και όχι σε εθνικές ολοκληρώσεις και το Μεγαλέξαντρο. Ήδη σε κάποιο βαθμό τέτοια καλλιτεχνικά έργα από διαφορετικές αφετηρίες με φρέσκο υλικό βγαίνουν προς στην επιφάνεια.

Δημοφιλής είναι η άποψη, πως ο φασισμός υποφέρει από ιδεολογική πενία. Κάθε άλλο! Ο φασισμός βρίθει ιδεών. Οι φασίστες ζουν σε ένα κόσμο γεμάτο αμφιβόλου εγκυρότητας ιστορικές αναφορές, μυθοπλασίες, αφηγήσεις, νεφελώδεις συνεπαγωγές, ηρωισμούς, τσάμπα μαγκιές και βεβαίως ρομαντισμούς και αρχαιολατρείες.

Η ρηγμάτωση των ιδεολογημάτων τους που αποτελούν την έμπνευση για την αποφασιστικότητα των μαχητών τους, είναι ένα έργο σημαντικό. Για να προτείνουμε ένα παράδειγμα (και όχι μια συνταγή) η σάτυρα ή το χιούμορ θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερη αξία σε αυτό το σημείο· το ξεγύμνωμα της διανοητικής και πολιτισμικής τους τρικυμίας και ακατεργασιάς μπορεί να χτυπήσει τη μυθοπλασία του ακαταμάχητου στρατόπεδου που μας τσαμπουνάνε και να δώσει θάρρος και ζέση στο αντιφασιστικό κίνημα.

Τι θα μπορούσαν να κάνουν οι καλλιτέχνες?

Σήμερα, δεν είναι εποχή για τους καλλιτέχνες, ως διανοούμενοι, ως παραγωγοί αισθητικών σχημάτων, να επιδίδονται σε ομφαλοσκόπηση και ναρκισσισμό. Σήμερα είναι εποχή, ο καθένας με τον ιδιαίτερο τρόπο που εκφράζεται και σύμφωνα με την ξεχωριστή καλλιτεχνική γλώσσα που μιλάει, να έρθει σε επαφή με την πραγματική κοινωνική κίνηση. Παρά πάνω από επαφή· να αποκτήσει οργανική σχέση με αυτήν και στο πεδίο του αντιφασισμού.

Ποιά θα μπορούσε να είναι αυτή? 

Τα χαρακτηριστικά του φασισμού που αναφέραμε πιο πάνω, παράγουν τον ιμπεριαλισμό και στο πεδίο του πολιτισμού.

Α. Η τέχνη, οι φασίστες θέλουν να επιβάλλεται από τα πάνω με όρους απόκρυψης της πραγματικότητας, θολούρας, μυθικών παραδόσεων, “ρομαντισμού” και γενικά ενός εκρηκτικού μείγματος κακού γούστου και ψέμματος (ή αλλιώς κιτς2). Ο φασισμός τρέμει την γνήσια λαϊκή έκφραση, απαγορεύει και λογοκρίνει την άντληση θεμάτων και έμπνευσης από το πραγματικό κοινωνικό υλικό, και ούτε συζήτηση, βέβαια, να γίνεται για κοινωνική κριτική.

Β. Εννοείται, πως, ο κάθε φορά, ντόπιος πολιτισμός ανάγεται σε υπεριστορική, μοναδική, απόλυτη αγνή αξία (ένας ακρωτηριασμένος βέβαια, κακοφορμισμένος και αλλότριος, εν τέλει, με τον ντόπιο πολιτισμό, πολιτισμός) ώστε να δικαιολογείται ο πολιτισμικός ιμπεριαλισμός και η πολιτισμική καταστολή των άλλων λαϊκών πολιτισμών.

Νομίζω πως οι δύο τελευταίες παρατηρήσεις προσανατολίζουν τους καλλιτέχνες σε κινήσεις ανταγωνιστικές με το φασισμό: Το άπλωμα του χεριού, η συνεργασία με εργατικές/λαϊκές συλλογικότητες και κινήματα με οργανική (συνεχή αλληλέγγυα, ειλικρινή, πολύμορφη) σχέση με αυτά, είναι το ένα. Ο φασισμός είναι η άγρια όψη του συστήματος, και η οργάνωση των από τα κάτω ενάντια στο σύστημα είναι ανταγωνιστική προς αυτόν. Οι καλλιτέχνες, μπορούμε να αντισταθούμε στη μυθομανή πολιτισμική φασιστική σαβούρα και να μην σταματήσουμε να αναδεικνύουμε τους αγώνες μας, τους πόθους μας, την καθημερινότητά μας, τη φιλία και τον έρωτα μας όπως εμείς τα ζούμε, το λυρισμό μας, το χιούμορ μας, τη διάθεση για ανατροπή κλπ.

Μεγάλης σημασίας, όμως είναι, η ανάδειξη της λαϊκής και ταξικής αλληλεγγύης ανεξάρτητα από χρώμα και καταγωγή. Οι καλλιτέχνες πρέπει να παλέψουν για να δωθεί η δυνατότητα ανεξάρτητης έκφρασης πολιτικής και πολιτισμικής στους πρόσφυγες και μετανάστες εργαζόμενους. Δικιά τους και αυτόνομη, παράλληλα όμως με την προσπάθεια για σύνδεση και διάλογο με τον ντόπιο πολιτισμό. Αυτές οι κινήσεις υπάρχουν. Η διεύρυνση τους και η συνειδητή εμβάθυνσή τους μπορεί να είναι ένα πεδίο στο οποίο μπορούν να συμβάλλουν ιδιαίτερα οι καλλιτέχνες. Δεν πρέπει να αφεθεί το μονοπώλιο της ρύθμισης των σχέσεων μεταξύ Ελλήνων και ξένων στο αστικό κράτος και στους φασίστες. ‘Ελληνες και ξένοι καλλιτέχνες μπορούνε από κοινού να συνδιαμορφώσουν, από κοινά στοχευμένα καλλιτεχνικά έργα, μέχρι να δημιουργήσουν τους όρους για ανάδειξη της των μεταναστευτικών πολιτισμικών παραδόσεων, αλλά και της σύγχρονης καλλιτεχνικής παραγωγής των πόλεων. Η λαϊκή μουσική ντόπια και ξένη, η πιο μοντέρνα έκφραση μέσω του (κάθε μορφής) rock, punk, hiphop, κλπ, καθώς και όλες οι μορφές τέχνης, όπως τα εικαστικά η χειροτεχνία το θέατρο, μπορούν να φέρουν κοντά τους «από κάτω». Τα δε περιεχόμενα των καλλιτεχνικών αυτών έργων μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση των κοινών προβλημάτων, και στην ευκταία συνειδητοποίηση της κοινής θέσης στην κοινωνία αυτών που, έτσι κι αλλιώς, είναι δεμένοι με κοινή μοίρα.

Πρέπει τώρα, και με θετική δράση να δημιουργούνται στέρεοι δεσμοί μεταξύ των εργαζομένων και του λαού Ελλήνων και ξένων, όχι με τίποτα αυταπάτες ότι έτσι θα υποκατασταθεί η ανάγκη αλλαγής των παραγωγικών σχέσεων αλλά ακριβώς για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος αποτελεσματικά. Μακριά από λογικές που υπεριστορικοποιούν και κόβουν το αντικαπιταλιστικό νεύρο του αντιφασιστικού αγώνα πρέπει να προταχθεί η αλληλεγγύη, ο διεθνισμός η εργατική αλληλεγγύη.

Δεν χρειάζεται να πάμε μακριά για να βρούμε υποδείγματα. Ο Παύλος Φύσσας ήταν το δεύτερο θύμα των νεοναζί μέσα στο 2013 (με πρώτο τον μετανάστη εργάτη Shehzad Luqman  δολοφονημένο στα Πετράλωνα) που έγινε γνωστό. Ο Παύλος Φύσσας συμπύκνωνε πολλά από τα παραπάνω που μπαίνουν στο κείμενο αυτό σαν στόχοι. Ο Παύλος ήταν καλλιτέχνης, ήταν αντιφασίστας, ήταν όμως και εργάτης και γνώριζε καλά τι πάει να πει αλληλεγγύη. Για τα χαρακτηριστικά του αυτά  στοχοποιήθηκε από τους Ναζί της Χρυσής Αυγής. Έτσι έγινε η πρώτη θυσία αντιφασίστα της γενιάς μας. Γι’ αυτό είναι για μας αναφορά. Οι πράξεις του μας εμπνέουν. Και η ζωή του δεν χάθηκε για το τίποτα.


Mια σκέψη για την αυτοαντίληψη των καλλιτεχνών στον αντιφασιστικό και συνολικότερα στον πολιτικό αγώνα

 Η δουλειά των καλλιτεχνών είναι να παράγουν καλλιτεχνικά έργα. Άρα οι καλλιτέχνες είναι εργαζόμενοι, μόνο που η δουλειά τους παρουσιάζει μεγαλύτερη έμφαση στην αισθητική και στις ιδέες απ’ότι η δουλειά ένος μαραγκού ή ένος μάγειρα. Αξίζει να αναρωτηθούμε, μήπως οι απόπειρες των καλλιτεχνών να συμβάλλουν στο αντιφασιστικό και γενικότερα στα κοινωνικά κινήματα υπονομεύτηκαν τόσα χρόνια από την εμπεδωμένη αντίληψη ότι αυτοί ξεχωρίζουν από το σύνολο, είναι μόνο φάροι για το σύνολο και όχι μέρος του.

Οι καλλιτέχνες παρα-έδωσαν έμφαση στη διάσταση του διανοούμενου που φέρουν και καθόλου σε αυτήν του εργαζόμενου που επίσης φέρουν. Οι καλλιτέχνες συνήθιζαν, εν γένει, να «τα λένε» από καθέδρας και ως ιεροκήρυκες. Δεν μηδενίζεται βέβαια η αξία τους σαν αρωγοί των κινημάτων, μάλλον όμως εδώ φαίνεται να αναπαράγεται μια σχέση εξουσίας που μπορεί να μπάζει την κυρίαρχη ιδεολογία από την πίσω πόρτα.

Οι καλλιτέχνες μπορούν, σήμερα, να ζητήσουν από τους εαυτούς τους να συνειδητοποιήσουν τη θέση τους, μαζί με τους από κάτω και να γίνουν οι φωνή τους όχι μόνο επειδή το πιστεύουν αλλά και επειδή η κοινωνική θέση της πλειοψηφίας των καλλιτεχνών είναι η ίδια τη θέση του μέρους εκείνου του κόσμου, το οποίο θέλουν να εκφράσουν.

 Επίμετρο

Κι η τέχνη πρέπει, σ’ αυτούς τους καιρούς των αποφάσεων ν’ αποφασίσει. Μπορεί να κάνει τον εαυτό της όργανο μιας μικρής μερίδας ορισμένων που παίζουν τις θεότητες της μοίρας για τους πολλούς και που απαιτούν μια πίστη που πρέπει πρώτ’ απ’ όλα να είναι τυφλή, Ή μπορεί να σταθεί στο πλευρό των πολλών και να βάλει τη μοίρα τους στα δικά τους χέρια. Μπορεί να παραδώσει τον άνθρωπο στις συγχύσεις, τις αυταπάτες και τα θαύματα. Μπορεί όμως να παραδώσει τον κόσμο στον άνθρωπο. Μπορεί να μεγαλώσει την αμάθεια, μπορεί όμως αντιθέτως  να μεγαλώσει τη γνώση. Μπορεί να κάνει έκκληση στις δυνάμεις που αποδεικνύουν τη δύναμη τους καταστρέφοντας, αλλά μπορεί να κάνει το ίδιο, στις δυνάμεις που αποδείχνουν τη δύναμη τους βοηθώντας.
_______________________________

Μπέρτολτ Μπρεχτ, «Πέντε δυσκολίες για να γράψει κανείς την αλήθεια» 

Βασίλης Ραφαηλίδης, «Στοιχειώδης αισθητική», Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 1992 

Λέων Τρότσκι, «Λογοτεχνία και Επανάσταση», Εκδόσεις Παρασκήνιο, 2003


* Τοποθέτηση της ΤΕΚ στη συζήτηση με θέμα “Τέχνη και αντιφασιστικό κίνημα” που διοργάνωσε η Αντιφασιστική Επιτροπή Μεταξουργείου/Κεραμεικού/Ακαδημίας Πλάτωνος στις 16.11.2013




 

Εικονογραφημένα παιδικά βιβλία και προπαγάνδα στη Γερμανία του Χίτλερ

Παιδιά του Δημοτικού της ναζιστικής περιόδου διαβάζουν το αντισημιτικό βιβλίο “Der Giftpilz” (“Το δηλητηριώδες μανιτάρι”). Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη το 1938.

Ιδεολογική κατήχηση σε παιδιά και κρατική εξουσία είναι έννοιες ταυτόσημες και αχώριστες. Στα πάλαι ποτέ σοσιαλιστικά καθεστώτα (Σοβιετική Ένωση, Λ. Δ. Κίνας κ.ά.) η εκπαίδευση βασιζόταν στην εμπέδωση της μαρξιστικής-λενινιστικής θεωρίας περί πάλης των τάξεων, αλλά και σε μια ιδιόμορφη αντίληψη περί υπεράσπισης της “σοσιαλιστικής πατρίδας”. Στις σύγχρονες δυτικές δημοκρατίες, η έμφαση -υποτίθεται ότι- δίνεται στην υπεράσπιση των αστικών αξιών, της ανοιχτής πολυπολιτισμικής κοινωνίας, στον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, του πλουραλισμού, στη γνώση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του πολίτη κ.ο.κ.

Η ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΣΤΗ ΝΑΖΙΣΤΙΚΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Το ναζιστικό καθεστώς επέδειξε τεράστια μέριμνα στη διαπαιδαγώγηση των Γερμανών από τη βρεφική κιόλας ηλικία. Οι θεωρητικοί του γνώριζαν καλά ότι για την επικράτηση και τη διαιώνιση ενός τέτοιου καθεστώτος δεν αρκούσε μόνο η αυτοκρατορία του τρόμου, αλλά και η διαπότιση των μυαλών των ανθρώπων με ένα νέο αξιακό σύστημα, παρανοϊκό στη σύλληψή του και μεταφυσικό στην ουσία του. Για να πραγματωθεί το χιτλερικό όραμα, δεν έφτανε η οικειοθελής συμμετοχή όσων στήριξαν το εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα ή η εξαναγκαστική συναίνεση όσων δεν το στήριξαν.
Απαραίτητη προϋπόθεση ήταν η εξ αρχής ανατροφή μιας νέας γενιάς γερμανόπαιδων στη βάση μιας “εθνικά αναμορφωμένης” κοινωνίας, όπου ένα προσωποπαγές και πατερναλιστικό καθεστώς θα ασκεί ολοκληρωτικό έλεγχο στους υπηκόους του. Το πρόσωπο-σύμβολο που λειτουργεί σαν ενοποιητικός παράγοντας του “νέου έθνους” είναι το πρόσωπο του φύρερ, το οποίο για τα μάτια των νέων παιδιών υποκαθιστά την βιολογική πατρική φιγούρα και λαμβάνει διαστάσεις θρησκευτικής λατρείας. 


Ο ίδιος ο Αδόλφος Χίτλερ έγραψε στο Mein Kampf ότι η διάπλαση της νεολαίας αποτελεί συνδυασμό φυσικής υγείας και πνευματικής ευρωστίας, σύμφωνα με τα πρότυπα του εθνικοσοσιαλιστικού Ράιχ. Γι’ αυτό και θεωρεί ότι η οργάνωση της σχολικής εκπαίδευσης πρέπει να γίνει σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, όπου η καθοδήγηση των νεαρών μελών θα συντελείται αλλά δεν θα εξαντλείται σε αυτήν: 

“Η διδασκαλία πρέπει να οργανωθεί συστηματικά κάτω απ’ αυτήν την άποψη, το ίδιο και η σωματική αγωγή, έτσι που ο νέος εγκαταλείποντας το σχολείο να μην καταντήσει, ένας μισοειρωνιστής, μισοδημοκράτης, ή οτιδήποτε τέτοιο τέτοιου είδους, αλλά ένας ολοκληρωμένος Γερμανός”.

Και λίγο πιο κάτω: 

“Αυτό το εθνικιστικό συναίσθημα πρέπει να είναι εξαρχής σοβαρό και αληθινό και, πέρα για πέρα, χωρίς τίποτα το επιπόλαιο, να περάσει ως σιδηρούς κανών στην ακόμα εύπλαστη παιδική σκέψη”.

Ήταν τέτοια η προπαγάνδα που δέχονταν τα παιδιά στη ναζιστική Γερμανία και τόσο ισχυρή η ποδηγέτηση των γονέων τους, ώστε δεν χωρούσε περιθώριο για την ελάχιστη κριτική σκέψη. Πόσο μάλλον για την όποια εκδήλωση αντίστασης (παρότι υπήρξαν και τέτοιες). Ενδεικτικά αξίζει να θυμηθείτε το αμερικανικό φιλμ κινουμένων σχεδίων “Education for Death: The Making of the Nazi” που έχουμε παρουσιάσει στο παρελθόν μέσα από το ιστολόγιό μας, και το οποίο σκιαγραφεί αυτήν ακριβώς την εκπαίδευση των νέων στο Τρίτο Ράιχ και την προοδευτική μετατροπή τους σε ψυχρούς δολοφόνους.

Πολύ εύστοχα ο Μπέρτολτ Μπρεχτ, στο μονόπρακτο “Ο Σπιούνος” (από τον “Τρόμο και αθλιότητα στο Τρίτο Ράιχ” που έγραψε κατά τη διάρκεια της αυτοεξορίας του μεταξύ 1935 και 1936), παρουσιάζει τα μικρά παιδιά σαν “κοριούς” του καθεστώτος στα σπίτια των Γερμανών. Κάθε υπήκοος της Γερμανίας που έχει παιδί στη χιτλερική νεολαία δεν μπορεί να αισθάνεται ασφαλής ούτε στον ίδιο του τον χώρο, αφού κάπου εκεί μπορεί να κινείται ένας “κατάσκοπος”:


Να και οι καθηγητές,
απ’ τ’ αυτί οι μαθητές
τους αρπάζουν και τους στήνουν προσοχή.
Κάθε μαθητής κατάσκοπος.
Η μόρφωση, η γνώση είναι άσκοπος.
Μα ποιος γνωρίζει τίποτα στη σημερινή εποχή; Ύστερα να τα νιάτα τα χρυσά
που με το δήμιο τα ‘χουνε καλά.
Τον παίρνουν και τον φέρνουν σπίτι.
Καρφώνουν τον πατέρα τους με μια καταγγελία
και τον κατηγορούν για εσχάτη προδοσία·
δεμένος βγαίνει ο πατέρας απ’ το σπίτι.
 
Στο ίδιο μονόπρακτο, ο Μπρεχτ βάζει τους γονείς του σπιούνου να βασανίζουν το μυαλό τους τι αρνητικό μπορεί να είπαν για το καθεστώς που να άκουσε ο μικρός: 
ΓΥΝΑΙΚΑ: Κι αυτό για το θυρωρό, κι ότι οι εφημερίδες είναι γεμάτες ψέματα, κι αυτό που είπες μετά για την αεράμυνα, το παιδί δεν ακούει απολύτως τίποτα θετικό. Αυτό δεν είναι καθόλου καλό για μια νεανική ψυχή, την καταστρέφει, κι ο Φύρερ που λέει πως το μέλλον της Γερμανίας είναι η νεολαία της. (…)


Και παρακάτω:
ΑΝΤΡΑΣ: Δεν είναι πια ζωή αυτή! (…) Έναν Ιούδα μού γέννησες. Κάθεται στο τραπέζι, τρώει το φαΐ που του δίνουμε και στήνει αυτί και θυμάται όλα όσα λένε οι γονείς του ο χαφιές.
Παρόμοιες ιστορίες έχουμε και από την ΕΣΣΔ της σταλινικής περιόδου. Η ιδεολογική καθοδήγηση και στρατολόγηση μικρών παιδιών ως χαφιέδων -πρώτα από το ίδιο τους το σπίτι- υπήρξε κοινό γνώρισμα τόσο του Τρίτου Ράιχ, όσο και της σταλινικής Ρωσίας, παρά τις χαοτικές διαφορές που χώριζαν τις ιδεολογικές αφετηρίες των δύο καθεστώτων.
Έχοντας αυτά τα παραδείγματα υπόψη του, ο αναρχικών πεποιθήσεων Τζωρτζ Όργουελ, στην πασίγνωστη λογοτεχνική δυστοπία του “1984” έβαλε τους δυο χαρακτήρες του, Γουίνστον και Πάρσον, να συζητούν μεταξύ τους πώς βρέθηκαν σιδηροδέσμιοι στα κρατητήρια του Υπουργείου Αγάπης, κατηγορούμενοι για “έγκλημα σκέψης”: 
“Ποιος σε κατήγγειλε;” ρώτησε ο Γουίνστον.
“Η κορούλα μου”, είπε ο Πάρσον. “Κρυφάκουγε από την κλειδαρότρυπα. Άκουσε τι έλεγα, και την άλλη μέρα πρωί-πρωί έτρεξε και το είπε στην περίπολο. Πολύ έξυπνο για ένα παιδάκι εφτά χρονών, έτσι; Δεν της κρατάω κακία. Μάλιστα, είμαι περήφανος γι’ αυτήν. Αυτό δείχνει πως την ανέθρεψα με τις σωστές αρχές.”
Ένα καθεστώς που παραβλέπει τις βασικές ανθρώπινες αξίες και υποκύπτει στον πειρασμό της απόλυτης εξουσίας δεν διαφέρει πολύ από τα όσα περιγράφουν ο Μπρεχτ και ο Όργουελ.
ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ
ΣΤΟ ΤΡΙΤΟ ΡΑΪΧ
Η εκπαίδευση των νέων στη χιτλερική Γερμανία αποτελεί ένα ολόκληρο βιβλίο από μόνη της. Εδώ θα περιοριστούμε στην παράθεση τεκμηρίων για την ιδεολογική κατήχηση των παιδιών με τη χρήση των εικόνων. Και πιο συγκεκριμένα, με τα εικονογραφημένα βιβλία που απευθύνονταν σε παιδιά.

Παρουσιάζουμε πέντε από τα πιο χαρακτηριστικά βιβλία της ναζιστικής περιόδου, χωρίς να σημαίνει ότι η έρευνα εξαντλείται σε αυτά.
 
1. Trau keinem Fuchs auf grüner Heid und keinem Jud bei seinem Eid
(«Μην εμπιστεύεσαι την αλεπού στο πράσινο λιβάδι και τον όρκο των Εβραίων»)
Έτος: 1936
Η γενοκτονία των Εβραίων δεν υπήρξε ένα “ατύχημα” της Ιστορίας ή μια “παρέκκλιση” στα πλαίσια των πολεμικών ωμοτήτων. Ήταν μια επιχείρηση μεθοδευμένη και προσχεδιασμένη αρκετά χρόνια πριν. Η ιδεολογική της νομιμοποίηση είχε ξεκινήσει από τη διάχυση της αντιεβραϊκής συνωμοσιολογικής παραφιλολογίας του 19ου αιώνα (η οποία είχε τις ρίζες της στον χριστιανικό αντισημιτισμό του μεσαίωνα) και είχε καθιερωθεί με την “αθώα” χρήση αντισημιτικών στερεοτύπων, σε εικονογραφήσεις όπως αυτή που θα δούμε εδώ.
Το “παιδικό” βιβλίο με τον μακροσκελή τίτλο «Μην εμπιστεύεσαι την αλεπού στο πράσινο λιβάδι και τον όρκο των Εβραίων» είναι μια εικονογράφηση της απανθρωπιάς, στην κυριολεκτική της σημασία: Ο Εβραίος παρουσιάζεται εδώ απο-ανθρωποποιημένος, αποκρουστικός, παρείσακτος, ανεπιθύμητος, εξοβελιστέος, δαιμονοποιημένος, βδελυρός, ένα παράσιτο στο “υγιές σώμα” της Volksgemeinschaft (εθνικής κοινότητας). Συνεπώς κάτι που πρέπει να αφαιρεθεί από αυτό, όπως θα αφαιρούνταν ένα απόστημα. Ακολουθούν οι εικόνες από το εσωτερικό του βιβλίου:
Τα Γερμανόπουλα μαθαίνουν για την “παρασιτική” φύση των Εβραίων
από την αντισημιτική φυλλάδα τοίχου Der Stürmer.
O πλούσιος Εβραίος προσπαθεί να αποπλανήσει φτωχή Γερμανίδα
επιδεικνύοντάς της κοσμήματα.
Τέλεια διαπλοκή αντισημιτικού και ταξικού μίσους, 
με κλείσιμο ματιού στη σεξουαλική διαστροφή. 
Προώθηση των φυλετικών διαχωρισμών στα σχολεία. 
Προώθηση των φυλετικών διαχωρισμών στα σχολεία.
“Εβραίοι! Εδώ είστε ανεπιθύμητοι!”  
Εμπέδωση των “φυλετικών” διαφορών Αρίου και Εβραιοσημίτη.
2. Der Giftpilz (Το δηλητηριώδες μανιτάρι)
Συγγραφέας: Ernst Hiemer
Εικονογράφος: Philipp Rupprecht, ψευδ. Fips
Εκδόσεις: Stürmerverlag
Έτος έκδοσης: 1938
Το “Δηλητηριώδες Μανιτάρι” είναι το πιο γνωστό αντισημιτικό βιβλίο της χιτλερικής περιόδου, προπαγανδιστικά εφάμιλλο με το φιλμ “Ο Αιώνιος Εβραίος” του 1937. Εκδόθηκε από την εβδομαδιαία εφημερίδα Der Stürmer του Γιούλιους Στράιχερ με έδρα τη Νυρεμβέργη.  Για τον Στράιχερ θα γίνει λόγος πιο κάτω. Πάντως χαρακτηριστικό του αντιεβραϊκού μίσους της εφημερίδας είναι το σλόγκαν που υπήρχε ως υπότιτλος στην πρώτη σελίδα κάθε φύλλου: “Die Juden sind unser Unglück” (Οι Εβραίοι είναι η δυστυχία μας).
Οι εικόνες του βιβλίου δεν αφήνουν πολλές παρερμηνείες ως προς το γιατί οι Εβραίοι αποτελούν σοβαρή πηγή δυστυχίας…
Τις εικόνες συνοδεύει η μεταφρασμένη λεζάντα, μαζί με τον εκάστοτε τίτλο του κεφαλαίου απ’ το οποίο προέρχονται. Ο κάθε τίτλος παραπέμπει σε σύνδεσμο με την αγγλική μετάφραση του κειμένου.
1. Το δηλητηριώδες μανιτάρι.
“Όπως ακριβώς είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις έναν φρύνο από ένα εδώδιμο μανιτάρι,
έτσι είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις έναν Εβραίο από έναν απατεώνα και εγκληματία”.
2. Πώς ξεχωρίζεις έναν Εβραίο; 
“Η εβραϊκή μύτη είναι γαμψή. Μοιάζει με τον αριθμό 6”.
3. Πώς οι Εβραίοι ήρθαν ανάμεσά μας.
“Κοιτάξτε αυτούς τους τύπους! Τα ψειριασμένα γένια τους!
Τα βρώμικα πεταχτά αυτιά τους!”
4. Τι είναι το Ταλμούδ;
“Στο Ταλμούδ είναι γραμμένο: “Μόνο ο Εβραίος είναι άνθρωπος.
Τα άλλα έθνη δεν καλούνται άνθρωποι, αλλά ζώα”. Από τη στιγμή που
οι Εβραίοι βλέπουμε τους αλλόφυλους σαν ζώα, τους αποκαλούμε Γκόι”. 
5. Γιατί οι Εβραίοι επιτρέπουν στους εαυτούς τους να βαπτιστούν.
“Το βάπτισμα δεν τον έκανε gentile (=εθνικό, μη-Εβραίο)”.
6. Πώς ένας Γερμανός αγρότης εκδιώχθηκε από το σπίτι και τη φάρμα του.
“Μπαμπά, κάποια μέρα όταν θα έχω δικό μου αγρόκτημα,
κανένας Εβραίος δεν θα μπαίνει στο σπίτι μου…”.
7. Πώς οι Εβραίοι έμποροι εξαπατούν.
“Αγροτοπούλα, έχω κάτι ξεχωριστό για σένα σήμερα. Κοίτα αυτό το υλικό!
Μπορείς να κάνεις φόρεμα απ’ αυτό, που θα σε κάνει να φαίνεσαι σαν βαρόνη,
σαν κοντέσα, σαν βασίλισσα…”. 
8. Η εμπειρία του Χανς και της Έλσε με έναν άγνωστο.
“Εδώ, παιδιά, έχω καραμελίτσες για σας.
Όμως πρέπει και οι δυο να έρθετε μαζί μου…”.
9. Η επίσκεψη της Ίνγκε σε έναν Εβραίο γιατρό.
“Δυο εγκληματικά μάτια άστραψαν πίσω από τα γυαλιά
και τα λιπόσαρκα χείλη χαμογέλασαν”.  
10. Πώς ο Εβραίος αντιμετωπίζει την οικιακή βοηθό του.
“Ένας άντρας με περίμενε στο σταθμό. Ανασήκωσε το καπέλο του
και ήταν πολύ ευγενικός μαζί μου. Αλλά θα μπορούσα να πω αμέσως ότι ήταν Εβραίος…”.
11. Πώς δύο γυναίκες εξαπατήθηκαν από Εβραίους δικηγόρους.
“-Λοιπόν, συνάδελφε Μόργκενταου, καλή μπίζνα κάναμε και σήμερα.
-Τέλεια, συνάδελφε Σίλμπερσταϊν. Πήραμε τα υπέροχα χρήματα από
δυο γυναίκες γκόι και μπορούμε να τα βάλουμε στις τσέπες μας.”
12. Πώς οι Εβραίοι βασανίζουν τα ζώα.
“Το ζώο έπεσε και πάλι στο έδαφος. Πέθανε αργά.
Οι Εβραίοι στέκονταν γύρω και γελούσαν”.
14. Τι είπε ο Χριστός για τους Εβραίους.
“Όταν βλέπετε έναν σταυρό, θυμηθείτε το ανατριχιαστικό
έγκλημα των Εβραίων στο Γολγοθά”.
15. Το χρήμα είναι ο θεός των Εβραίων.
“Ο θεός των Εβραίων είναι το χρήμα. Για να κερδίσει χρήματα
διαπράττει τα μεγαλύτερα εγκλήματα. Δεν θα ησυχάσει μέχρι να μπορέσει
να καθίσει σε έναν τεράστιο σάκο χρήματα, μέχρι να γίνει ο βασιλιάς των χρημάτων”.
16. Πώς ο εργάτης Χάρτμαν έγινε εθνικοσοσιαλιστής.
Ο Εβραίος κραυγάζει: “Δεν μας ενδιαφέρει η Γερμανία.
Το θέμα είναι τα πράγματα να πάνε καλά για μας!”
17. Υπάρχουν αξιοπρεπείς Εβραίοι;
“Ο κόσμος λέει ότι εμείς οι Εβραίοι εξαπατούμε τους άλλους ανθρώπους.
Ούτε μια λέξη δεν είναι αλήθεια. Εμείς οι Εβραίοι είμαστε
οι πιο αξιοπρεπείς άνθρωποι που υπάρχουν.”
18. Χωρίς λύση του Εβραϊκού Ζητήματος
δεν υπάρχει καμιά σωτηρία για την ανθρωπότητα.

“Αυτός που πολεμάει τους Εβραίους, πολεμάει τον Διάβολο”.
Γιούλιους Στράιχερ
Δεν θα μάθουμε ποτέ αν αυτού του είδους η χοντροκομμένη προπαγάνδα είχε πέραση σε ανθρώπους που δεν ήταν διαποτισμένοι από αυτήν. Όπως το Mein Kampf έπειθε μυαλά που είχαν ήδη ενστερνιστεί τη ναζιστική ιδεολογία, έτσι και το “Der Giftpilz” μόνο άτομα με ισχυρές αντισημιτικές προκαταλήψεις θα μπορούσε να πείσει. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι τέτοιας κοπής προπαγάνδα μάλλον δεν έβρισκε ιδιαίτερα ένθερμους οπαδούς μεταξύ των ανώτερων στελεχών της NSDAP.
O υπουργός Προπαγάνδας Γιόζεφ Γκαίμπελς σίγουρα δεν συγκαταλέγεται ανάμεσα σε αυτούς που ενθουσιάστηκαν με το βιβλίο. Σε μια καταχώρηση του ημερολογίου του στις 29 Μαΐου 1938 σημειώνει: “Ο Στράιχερ εξέδωσε ένα νέο παιδικό βιβλίο. Πρόκειται περί αθλιότητος. Πώς το ανέχεται ο φύρερ;”.
Για τον περιβόητο Γιούλιους Στράιχερ έγινε λόγος πιο πάνω. 
Αναφέρει σχετικά η ελληνική έκδοση της Βικιπαίδεια
«Η προπαγάνδα του Στράιχερ συνεχίστηκε. Αγαπημένη του θεματολογία ήταν η “μόλυνση” του αγνού γερμανικού αίματος που είχαν οι νεαρές γερμανίδες με το μιασμένο εβραϊκό των εκμαυλιστών τους, τους οποίους παρουσίαζε με μεγάλες γαμψές μύτες, εξογκωμένα μάτια, αξύριστους, κοντούς και χοντρούς, συχνά με τη μορφή σκουληκιού, φιδιού ή αράχνης, ενώ τις γυναικείες μορφές των αμόλυντων νεαρών γερμανίδων γυμνές ή ημίγυμνες. (…) Οι υπερβολές των αφηγήσεων, η χοντροκοπιά των ιστοριών και των σκίτσων είχαν φθάσει στο σημείο να προκαλέσουν την απέχθεια ακόμη και υψηλά ισταμένων αξιωματούχων του ναζιστικού καθεστώτος, ανάμεσα στους οποίους ο Χέρμαν Γκέρινγκ και ο Χάινριχ Χίμλερ, ιδιαίτερα ύστερα από τη δημοσίευση αναληθών ιστοριών για τον Γκέρινγκ και τη θυγατέρα του Έντα (διέδωσε ότι η Έντα είχε συλλάβει με τεχνητή σπερματέγχυση). Ωστόσο, λόγω της ισχυρής φιλίας του με τον Χίτλερ, παρέμεινε αλώβητος». 

Και συνεχίζει το λήμμα για τον εκδότη του “Δηλητηριώδους Μανιταριού”:  «Ο Στράιχερ ήταν πιθανότατα ένοχος για όσα του καταμαρτυρούσαν, αλλά λόγω της υποστήριξης του Φύρερ κανείς δεν τολμούσε να τον αγγίξει. Ο Ουίλιαμ Σίρερ τον αποκαλεί “διάσημο πορνογράφο”, αναφέροντας ότι “το έντυπό του προκαλούσε ναυτία ακόμη και σε πολλούς Ναζί”». 

Και εξαγωγή… αντισημιτισμού.
 
Προφανώς η γερμανική χρήση του “Δηλητηριώδους Μανιταριού” δεν ήταν αρκετή, έτσι μεταφράστηκε και εκδόθηκε στην ουκρανική. 
Το παραπάνω πόστερ, που γράφει κάτι σαν “Δηλητηριάζει το λαό μας”, βρέθηκε μετά την εισβολή του Κόκκινου Στρατού στην Ουκρανία.

 
3. Mein Buch (Σχολικό αλφαβητάρι)
Το Mein Buch (“To βιβλίο μου”) είναι ένα τυπικό σχολικό αλφαβητάρι. Με τη διαφορά ότι βασίζεται στη χρήση συμβόλων της ναζιστικής ιδεολογίας, έτσι όπως είχαν επιβληθεί στην καθημερινότητα των Γερμανών μετά το 1933. Όπως όλα τα σχολικά αναγνώσματα των ολοκληρωτικών καθεστώτων, έτσι και το γερμανικό αλφαβητάρι προωθεί την ιδεολογία της εθνικής ενότητας και της ανύψωσης του εθνικιστικού φρονήματος. 
Εμβατήρια, Sieg Heil και παράτες. Η καθημερινότητα των Γερμανόπουλων ταυτισμένη με τα συνθήματα και τις ιδέες του Ναζιστικού κόμματος.
9 Νοεμβρίου: ημέρα εθνικής μνήμης για τους νεκρούς του “κινήματος του Μονάχου”, ή αλλιώς του αποτυχημένου πραξικοπήματος της μπιραρίας (9/11/1923), που οδήγησε στην προσωρινή απαγόρευση της NSDAP και στην ολιγόμηνη φυλάκιση του Χίτλερ.
“Για τους νεκρούς στρατιώτες”.
Στο σκίτσο εικονίζεται ένας νεκρός στρατιώτης της Βέρμαχτ.
  
4. Fünf Wiegen und noch eine (Πέντε βάσεις και άλλα)
Συγγραφέας: Henrik Herse
Εικονογράφος: Henrik, Annemarie, Elfriede Herse
Εκδόσεις: Nordland-Verlag
Έτος έκδοσης: 1942

Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο γραμμένο από τον ομπερστουρμφύρερ των SS Χένρικ Έρσε και εικονογραφημένο από τον ίδιο και τις κόρες του Αννεμαρί και Ελφρίντε. Tυπώθηκε από τις βερολινέζικες εκδόσεις Nordland και απευθυνόταν στα παιδιά της στρατιωτικής ελίτ του Ναζιστικού κόμματος, των διαβόητων Schutzstaffel (SS). 
Το 206 σελίδων βιβλίο αφηγείται ένα μέρος από την ιστορία της οικογένειας Herse και των σπιτιών όπου αυτή έζησε όταν τα παιδιά ήταν ακόμη μικρά.  Το βιβλίο αποτελείται από ποιήματα και είναι διανθισμένο με έγχρωμες και ασπρόμαυρες εικόνες, στις οποίες περιλαμβάνονται από ξέγνοιαστες σκηνές στην εξοχή, μέχρι πλοία των Βίκινγκς, μυστικιστικά σύμβολα των SS, σβάστικες και άλλα παρόμοια. 
Είναι ένας ύμνος στην αθωότητα της παιδικής ηλικίας, που τόσο άβολα διαπλέκεται με τη φυλετική ιδεολογία και τη ναζιστική κοσμοθεώρηση.

Αξίζει να αναφερθεί για την ιστορία, ότι το εργοστάσιο πορσελάνης των SS στο Allach, ένα προάστιο του Μονάχου, κατασκεύασε πορσελάνινες φιγούρες βασισμένες στα σχέδια του Herse (όπως το παρακάτω):

5. Spielzeugwerk der Hitler-Jugend 1943 
(Οδηγός παιχνιδιού της Χιτλερικής νεολαίας 1943)

Συγγραφέας: Hitlerjugend τομέα Hessen-Nassau
Εικονογράφος: Walter Strogies
Έτος έκδοσης: 1943

Ένα 12σέλιδο έγχρωμο εικονογραφημένο βιβλίο, “για τα παιδιά των στρατιωτών μας”. Τα κείμενα έχουν γραφτεί από τα μέλη της Χιτλερικής νεολαίας της περιοχής Έσεν-Νασάου, ενώ οι εικόνες έχουν φιλοτεχνηθεί από τον εικονογράφο Βάλτερ Στρόγκις.
Το θέμα του βιβλίου είναι οι τέσσερις εποχές, όπως παρουσιάζονται από τέσσερα παιδιά στρατιωτών της Βέρμαχτ, την Inge, την Erika, τον Baerbl και τον Klaus. Τα παιδιά παρουσιάζονται στη διάρκεια της άνοιξης, του καλοκαιριού, του φθινοπώρου και του χειμώνα βοηθώντας στις δουλειές του κήπου, παίζοντας τους στρατιώτες, μαζεύοντας μανιτάρια και περνώντας τα Χριστούγεννα με τη μητέρα τους, κατά την απουσία του πατέρα. 

 

Σάββας Μιχαήλ: «Πρέπει να είναι κανείς αφελής για να νομίζει ότι δεν κινδυνεύουμε πια από το φασισμό»


Συνέντευξη του Σάββα Μιχαήλ στο blog Απλωταριά


Ο γιατρός στο επάγγελμα, Εβραίος στην καταγωγή, αριστερός διανοούμενος Σάββας Μιχαήλ, βρέθηκε στη Χίο καλεσμένος των σχολείων της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Καρδαμύλων και μίλησε στην «Α» για τη θεωρία των δύο άκρων, την «αποκαθήλωση» της Χρυσής Αυγής και τους μαχητικούς Χιώτες.

Σχολιάζοντας την πρόσφατη δικαστική σας περιπέτεια, θα θέλατε να μας πείτε ποιο, κατά την άποψή σας, ήταν το κίνητρο των μηνυτών;

Η μήνυση αυτή στρεφόταν εναντίον όλου του φάσματος της αριστεράς, μέχρι την αναρχία. Το κατηγορητήριο βέβαια ήταν σαθρό από κάθε άποψη. Ακόμα και η εισαγγελική πρόταση ήταν αστήρικτη βάσει του ισχύοντος, καθεστωτικού, νόμου καθώς προέβαινε σε αξιολογική κρίση της προκήρυξής μας, πράγμα βέβαια ανεπίτρεπτο νομικά. Η υπόθεση θα έπρεπε να μπει στο αρχείο από την πρώτη στιγμή. Παρόλα αυτά, εκδικάστηκε κανονικά και αποτέλεσε μια δύσκολη δίκη. Ο στόχος ήταν τριπλός. Πρώτον, έπρεπε να ποινικοποιηθεί ο αντιφασιστικός λόγος και η αντιφασιστική δράση. Δεύτερον, έπρεπε να σταλεί το μήνυμα της «νομιμοποίησης» του «κρατικού» αντισημιτισμού στην Ελλάδα. Άλλωστε είναι γνωστό ότι όλος ο ευρύτερος πρωθυπουργικός κύκλος απαρτίζεται από άτομα που χαρακτηρίζονται από αντισημιτικά φρονήματα, όπως για παράδειγμα ο Κωτούλας, σύμβουλος για θέματα μεταναστευτικής πολιτικής, (που έχει δηλώσει ότι τα στρατόπεδα συγκέντρωσης αποτελούσαν συνήθη και καθιερωμένη πρακτική όλων των εμπολέμων πλευρών) ο Άδωνις ή ο Πλεύρης. Τέλος, έπρεπε να αρχίσουν να ξηλώνονται οι ελευθερίες, αρχίζοντας από ένα άκρο της αριστεράς και φτάνοντας σε όλους, και φυσικά και στο ΕΕΚ, που είναι σημείο αναφοράς και συγκεντρώνει τη συμπάθεια όσων αυτοχαρακτηρίζονται από αριστεροί ως και αναρχικοί. Η μάχη ασφαλώς δεν έχει τελειώσει, όμως αυτή ήταν η πρώτη δικαστική ήττα της Χ.Α. μετά τις εκλογές του 2012.

Έχετε δηλώσει: «Είμαι τροτσκιστής, Εβραίος και αντιφασίστας. Ενσαρκώνω τη φαντασίωση του κάθε φασίστα. Έπρεπε να ήμουν και ομοφυλόφιλος, όχι φυσικά ότι έχω κάποιο πρόβλημα, (απλά) για να ολοκληρωθεί η εικόνα». Θεωρείτε ότι η στοχοποίηση των παραπάνω ομάδων από την ακροδεξιά συνάδει με το όποιο αντιμνημονιακό/αντικαπιταλιστικό προφίλ που προσπαθεί να καλλιεργήσει;


Κοιτάξτε, όλο αυτό είναι προφανώς μια απάτη• αν ψάξει κανείς κάτι πιο συστημικό απ’ αυτούς, θα βρει τον τοίχο. Άλλωστε αυτό αναδεικνύεται από τη σχέση τους με το εφοπλιστικό κεφάλαιο και τη χρησιμοποίησή τους για σπάσιμο απεργιών από τους εργοδότες. Επιπλέον, υπάρχει μια διολίσθηση της τακτικής τους, που φάνηκε με το φόνο του Φύσσα: από μετανάστες έφτασαν να χτυπάνε αριστερούς και αντιφασίστες. Ο ίδιος ο Φύσσας ενσάρκωνε αυτήν την περίπτωση του αντιφασίστα που έχει τα χαρακτηριστικά εκείνα που είναι κοινά και σε έναν αντιεξουσιαστή και σε έναν κομμουνιστή. Είμαστε λοιπόν οι πρώτοι στόχοι, όχι μόνο για τους φασίστες, αλλά και για αυτούς που είναι πίσω από αυτούς, τους μηχανισμούς μέσα στο κράτος.

Πριν από ένα μήνα περίπου, από την Αμερική, ο πρωθυπουργός δήλωσε: «Έχουμε από τη μια πλευρά την περίπτωση της Χ.Α. και από την άλλη μία ακραία αντιπολίτευση, που ζητάει έξοδο από το ευρώ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ». Θα θέλατε να σχολιάσετε αυτή τη δήλωση;

Πρώτα και κύρια, η θεωρία των δύο άκρων, όπως έχει αποδείξει η ιστορία, που είναι μακριά, μαύρη και πολύ αιματηρή, πάντα στρεφόταν ενάντια στο ένα «άκρο», τον λαό, την αριστερά και οποιονδήποτε κοινωνικό αγωνιστή στέκεται απέναντί τους. Επίσης πρέπει να είναι κανείς αφελής για να νομίζει ότι δεν κινδυνεύουμε πια από το φασισμό, επειδή πέντε φασίστες μπήκαν φυλακή από τους ίδιους τους προστάτες τους. Δηλώσεις σαν του Σαμαρά έχουν απευθείας αποδέκτες την αριστερά, κοινοβουλευτική (ΚΚΕ και μια μερίδα τουλάχιστον του ΣΥΡΙΖΑ) και εξωκοινοβουλευτική (ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ΕΕΚ, μαοϊκούς, αναρχικούς κ.λπ.), και όλο το μέτωπο της αντίστασης. Θεωρώ μέγα ατόπημα του ΣΥΡΙΖΑ ότι ψήφισε τη διακοπή της χρηματοδότησης της Χ.Α. κάνοντας έναν ανόητο συμβιβασμό, αφού στο τέλος τη διακοπή την αποφάσισε η κυβέρνηση με την απλή πλειοψηφία των 151 βουλευτών. Δεύτερον, η πρώτη εφαρμογή της θεωρίας των δύο άκρων, και πριν ακόμα από τη δήλωση Σαμαρά, αφορούσε ξεκάθαρα το κίνημα στις Σκουριές. Είναι εξωφρενικό να αποκαλούνται συλλήβδην τρομοκράτες όλοι οι κάτοικοι της Χαλκιδικής – δεξιοί, κεντρώοι, αριστεροί –, άνθρωποι δηλαδή που δεν θέλουν να πέσει το αρσενικό και να τους διαλύσει τη ζωή και τη γη τους, προκειμένου να υποστηριχθούν τα συμφέροντα του Μπόμπολα και άλλων τέτοιων επιχειρηματιών! Σκεφτείτε ότι κάποιοι από αυτούς τους ανθρώπους κρατούνται προφυλακισμένοι έξι μήνες, ενώ ο Παναγιώταρος είναι έξω!

Πιστεύετε ότι η όψιμη «ανακάλυψη» της εγκληματικής δράσης της Χ.Α. από τα ΜΜΕ και η ενδεχόμενη θεσμική αποκαθήλωσή της αρκούν για να αφαιρέσουν τις φασιστικές ρίζες που σίγουρα υπάρχουν σε ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας;

Δεν πρόκειται να γίνει κάτι τέτοιο. Ο φασισμός δεν πολεμάται με την παρέμβαση θεσμών που έχουν την ανάγκη να δραστηριοποιούν εξωθεσμικά όργανα. Πώς μπορεί να αγνοήσει κανείς τη διαπλοκή της Χ.Α. με την αστυνομία; Πάνω από τους μισούς αστυνομικούς – και επισήμως στα ειδικά τμήματα – ψήφισαν Χ.Α. Με όλη αυτή τη συζήτηση περί «ακροδεξιών θυλάκων» στην Αστυνομία μοιάζει σαν να υποστηρίζει κανείς ότι σε μια σφηκοφωλιά υπάρχουν μερικές μόνο «κακές» σφήκες που τσιμπάνε. Πώς θα γίνει «κάθαρση» εκεί; Είναι σαν να θέλει κανείς να βάλει το χέρι του στη σφηκοφωλιά και να βγάλει μία-μία τις σφήκες που τσιμπάνε. Αν το κάνει αυτό, θα χάσει τουλάχιστον το χέρι του… Δεν γίνεται λοιπόν έτσι• αυτοί οι μηχανισμοί δεν μεταρρυθμίζονται, μόνο τσακίζονται. Προσοχή όμως, δεν μιλάμε για κάποια δημοκρατική εκτροπή• άλλωστε την κατάλυση της δημοκρατίας την κάνει ο φασισμός. Εμείς προσβλέπουμε στην υπέρβαση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, στην άμεση δημοκρατία των συμβουλίων.

Είστε ο γενικός γραμματέας του ΕΕΚ και έχετε από τη θέση αυτή ασκήσει κριτική στο σοσιαλισμό όπως αυτός εφαρμόστηκε σε άλλες χώρες και σε άλλες εποχές. Απέναντι σε μια κατάσταση όπως η παρούσα, όπου η αξιοπρέπεια του ανθρώπου βάλλεται, όπως άλλωστε τονίσατε στην ομιλία σας, τα ιδεώδη και οι κατακτήσεις του σοσιαλισμού φαντάζουν, ίσως, περισσότερο επίκαιρα από ποτέ. Πιστεύετε ότι σήμερα υπάρχει δυνατότητα να χαραχτεί ένας τέτοιος δρόμος απαλλαγμένος από τις στρεβλώσεις του παρελθόντος;

Καταρχήν πιστεύω ότι η Σοβιετική Ένωση είναι η πατρίδα του παγκόσμιου σοσιαλισμού και από αυτήν την άποψη οι σύντροφοί μου κι εγώ τοποθετούμαστε στα αριστερά του Περισσού. Το πρόβλημα είναι ότι όντως και ο σοσιαλισμός και ο κομμουνισμός έχουν δυσφημιστεί από τα εγκλήματα, τις τραγωδίες και τις Βάρκιζες. Άλλωστε η δική μου εμπειρία, ιδιαίτερα από την εξέγερση του Δεκεμβρίου του 2008, είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων που αυτοπροσδιορίζονται ως αντιεξουσιαστές έχουν σιχαθεί όλες τις οργανώσεις και τα κόμματα έτσι όπως έχουν λειτουργήσει ως τώρα, ταυτιζόμενα με συντηρητισμό, γραφειοκρατία και παχιά λόγια – και από αυτήν την άποψη ο Παύλος ήταν η φωνή των ανθρώπων αυτών, κι ας μην ξέρουμε αν ο ίδιος ήταν αναρχικός, κομμουνιστής ή οτιδήποτε άλλο. Επομένως χρειάζεται επίπονη δουλειά και πάλη για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε στον 21ο αιώνα, όχι νοσταλγία για επιστροφή στα παλιά, ούτε φυσικά μηδενισμός και ιστορική αμνησία. Η ιστορία της Σ. Ένωσης ήταν αντιφατική, όντας ένα έπος και μια τραγωδία ταυτόχρονα. Παρόλα τα πλήγματα όμως, η ίδια η παρούσα κρίση, 20 και πλέον χρόνια μετά την πτώση της Σ. Ένωσης, όταν και θεωρήθηκε ότι τελείωσε η ιστορία και ο κομμουνισμός, δείχνει ότι σήμερα το σύστημα καταρρέει το ίδιο από τα μέσα. Η επανάσταση ξανάρχεται στην επικαιρότητα. Μ’ όλες τις αντιφάσεις που αντιμετωπίζει, αυτό που ονομάστηκε αποπροσανατολιστικά «Αραβική Άνοιξη» είναι μια επανάσταση που δεν έχει τελειώσει ακόμα, γιατί η επανάσταση δεν είναι στιγμιαία. Είναι μια κατάσταση που βράζει.

Παραδοσιακά η χιακή κοινωνία υπήρξε φιλήσυχη. Ακόμα και σε περιόδους τεταμένες όπως η σημερινή, εδώ στο νησί, οι όποιες εντάσεις παραμένουν ακόμα σε χαμηλό επίπεδο. Ποιο είναι όμως το κλίμα στην Αθήνα, σε δρόμους και γειτονιές;

Καταρχάς υπάρχουν σύντροφοί μου στο ΕΕΚ – πολύ μαχητικοί κάποιοι από αυτούς –, που είναι Χιώτες, οπότε ίσως να μην είναι τόσο «φιλήσυχη» η χιώτικη κοινωνία. Επίσης και στον εμφύλιο, τους κομμουνιστές Χιώτες τους έβαζαν στην πλατεία να καταδικάζουν επισήμως τον κομμουνισμό, για να συντρίψουν και την αξιοπρέπειά τους και την όποια δυνατότητά τους να επανενεργοποιηθούν. Σίγουρα όμως είναι παράξενο να καλεί η «συντηρητική» Χίος τον τροτσκιστή που δικαζόταν πριν ένα μήνα… Σημάδια των καιρών! Κατά τα άλλα, η Αθήνα είναι ένα καζάνι που βράζει και ποτέ δεν ξέρεις πότε θα σκάσει. Υπήρξε ο μεγάλος αγώνας των εκπαιδευτικών, υπάρχει ο αγώνας στα Πανεπιστήμια που συνεχίζεται, υπάρχει ένας αναβρασμός στα νοσοκομεία, τη ΛΑΡΚΟ την πάνε για κλείσιμο, υπάρχουν ανοιχτές πληγές παντού. Φυσικά ασκούνται και πιέσεις για να μπουν σε έναν «έλεγχο» τα πράγματα, με την ηγεσία της ΓΣΕΕ να κηρύσσει 24ωρες απεργίες, ενώ τρία χρόνια τώρα ελάχιστα κερδίσαμε από αυτές. Η γνώμη μας είναι ότι μόνο μια γενική πολιτική απεργία διαρκείας μπορεί να συγκινήσει τον κόσμο. Και ευτυχώς, ενώ κάποτε αυτή η προοπτική θεωρούνταν μια περιθωριακή πρόταση των τροτσκιστών, σήμερα εξετάζεται από ένα πολύ μεγαλύτερο κομμάτι του εργατικού και συνδικαλιστικού κινήματος. Υπάρχουν λοιπόν παντού μικρές εστίες στην Αθήνα και σε όλη την Ελλάδα. Το πρόβλημα είναι ότι η μία εστία ακόμα δεν ξέρει τη διπλανή της, δεν έχουν ενωθεί όλες αυτές σε μία πυρκαγιά που θα τους κάψει όλους!



nprooptiki.blogspot.gr
 

Κρίμα, τόσο ωραίο παιδάκι και να είναι γυφτάκι…


Τελικά η Μαρία είναι γυφτάκι! Παιδί γύφτων. Και τι γύφτων, Βουλγάρων αν έχετε το Θεό σας. Οι οποίοι μόνο ο Θεός των γύφτων ξέρει πώς και γιατί τα καταφέρνουν να κάνουν ξανθά παιδιά με γαλανά μάτια, αντί για τα συνηθισμένα μαυροτσούκαλα που μας παρενοχλούν ενώ πίνουμε το φραπέ μας.
Κρίμα το ενδιαφέρον, κρίμα η άνθιση του ανθρωπισμού μας μέσα στην καρδιά του Φθινοπώρου, κρίμα τα δάκρυα που χύθηκαν από τηλεοράσεως και εφημερίδων, αλλά και σε καφενεία και σπίτια όπου πλημμυρίζει η ευαισθησία -ιδίως όταν πρόκειται για παιδιά με ξανθά μαλλιά και γαλανά μάτια. Κρίμα και τα ντου της αστυνομίας κατά των γύφτικων καταυλισμών όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε όλη την Ευρώπη.

Τόσα ρεπορτάζ, τόσες έρευνες, τόσες εξετάσεις DNA και να μας προκύψει τελικά αυτό το αποτέλεσμα; Τόσοι δημοσιογράφοι να διασχίζουν τις γύφτικες λάσπες, τόσα σαΐνια να ψάχνουν πώς και γιατί έκλεψαν οι γύφτοι το παιδί, πώς και γιατί το πούλησαν, πώς το συνηθίζει η ράτσα τους όχι μόνο να μας κλέβει αντικείμενα, καλώδια, σίδερα, ασπρόρουχα, αλλά ακόμα και μωρά για να τα πουλήσει, και να μας βγαίνει γυφτάκι το γαλανομάτικο;
Δυστυχώς, τελικά ήταν ένα γυφτάκι. Και προφανώς είχε δίκιο η καημένη η γύφτισσα που έσπευσαν να κλείσουν μέσα, μαζί με το γύφτο της, όταν φώναζε ότι της το έδωσε η Βουλγάρα, κι αυτή το πήρε, το αγάπησε, το φρόντισε και το μεγάλωνε σαν να είναι δικό της παιδί. Μέχρι που ήρθαν το κράτος, η αστυνομία, η ευαισθησία μας, τα κανάλια και το κακό το ριζικό μας και όχι μόνο της πήραν το παιδί, αλλά τη φυλάκισαν μαζί με τον άντρα της για το ψυχικό που έκανε -και για κάτι νεοελληνικά κόλπα με τις μερίδες, τα επιδόματα πολυτέκνου και τα δημοτολόγια. Ενώ το ανήλικο βρέθηκε ξαφνικά από το γύφτικο σπίτι του, τους γύφτους γονείς του και τα γυφτάκια αδελφάκια του να αναζητά χαμόγελο στο Χαμόγελο του Παιδιού.
Το συμπέρασμα ποιο είναι για τη στάση μας, για την υποκρισία μας, για τον ανθρωπισμό που ξεχείλισε αυτές τις μέρες τις οθόνες μας; Οι γύφτοι είναι γύφτοι ως φυλή -με τα γνωστά χαρίσματα και ελαττώματα. Αλλά Γύφτοι με Γ κεφαλαίο από άποψη ηθικής, ειλικρίνειας, αισθημάτων και ψυχής είναι άλλοι. Όλοι εκείνοι που έπαιξαν με το ξανθό κοριτσάκι το παιγνίδι της δημοσιότητας, της τηλεθέασης, της πολιτικής φιγούρας, της ανθρωπιστικής επίδειξης;
Ποιος εκμεταλλεύτηκε περισσότερο τελικώς τη μικρή Μαρία; Και να το δείτε ότι τώρα όλοι οι φιγουρατζήδες φιλάνθρωποι θα της γυρίσουν την πλάτη: Κρίμα, τόσο ωραίο παιδάκι και να είναι γυφτάκι…
 

Ας τελειώνουμε πια με τις ιστορίες για «μπαμπούλες και τσιγγάνους»

Η ιστορία της τετράχρονης Μαρίας που βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος όταν διαπιστώθηκε ότι το ζευγάρι των Ρομά με τους οποίους ζούσε δεν είναι οι βιολογικοί της γονείς –χωρίς να έχουν διευκρινιστεί ως τώρα οι συνθήκες κάτω από τις οποίες βρέθηκε υπό την κηδεμονία τους- έδωσε άλλη μια φορά στα τηλεοπτικά κανάλια και τον κίτρινο τύπο, έντυπο και ηλεκτρονικό, τη χρυσή ευκαιρία να κάνουν εμπόριο συναισθημάτων και φτηνής συγκίνησης. 

Η ξαφνική ευαισθησία όμως που τους κατέλαβε, μάλλον δεν έφτανε για να μην αποδυθούν σε ένα ρατσιστικό παραλήρημα που παρουσιάζει λίγο-πολύ την αρπαγή-απαγωγή παιδιών ως μια «συνήθεια» όλων των Ρομά. Είδαμε κρεμασμένο σε όλα τα περίπτερα το πρωτοσέλιδο γνωστής κίτρινης φυλλάδας με οκτάστηλο τίτλο: «ΡΟΜΑ αρπάζουν μωράκια», ενώ ανάλογες διατυπώσεις υπάρχουν και σε άλλες εφημερίδες, καθώς και στο διαδίκτυο. Ακόμη και τα πιο «ουδέτερα» ή «νηφάλια» σχετικά ρεπορτάζ δεν παραλείπουν να αναφέρουν σε κάθε αράδα τους το γεγονός ότι οι γονείς είναι Ρομά.


Το έργο το έχουμε ξαναδεί. Από τους «βρομοέλληνες» μετανάστες στην Αμερική των αρχών του 20ου αιώνα που κατηγορούνταν συλλήβδην για κάθε πιθανό ή απίθανο έγκλημα, μέχρι τα πογκρόμ σε όλη την «πολιτισμένη» Ευρώπη ενάντια στους «βρεφοφάγους» Εβραίους που κορυφώθηκαν με το ναζιστικό Ολοκαύτωμα, και από τους Αλβανούς «δολοφόνους» της δεκαετίας του ’90 ως τους «Γύφτους που κλέβουν μωρά» του αιώνιου θαρρείς αστικού μύθου, ολόκληρες εθνοτικές ή θρησκευτικές ομάδες μπαίνουν στο στόχαστρο, με υποτιθέμενη αφορμή τις υπαρκτές -ή ακόμη χειρότερα τις ανύπαρκτες- παραβατικές συμπεριφορές κάποιων μεμονωμένων ατόμων, αλλά στην πραγματικότητα επειδή είναι διαφορετικοί, φτωχοί κι εκμεταλλεύσιμοι.

Αυτές τις μέρες λοιπόν το προαιώνιο πρόσχημα για τη στοχοποίηση των Ρομά, η καταστολή της εγκληματικότητας, γνωρίζει νέες δόξες. Από τα χρόνια της Εσμεράλδας οι κοινότητες των Τσιγγάνων αποτελούν τον αποδιοπομπαίο τράγο για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, ανάμεσα στις οποίες φυσικά και η ελληνική: θεωρούνται μονίμως μιάσματα, ζούνε γενικά και αόριστα σε «καταυλισμούς», κατηγορούνται για όλων των ειδών τα εγκλήματα, η ύπαρξή τους συνοδεύεται από ρατσιστικούς μύθους και καταδιώκονται ομαδικά με την πρώτη ευκαιρία. Άλλωστε ξεχωρίζουν εύκολα από το χρώμα, την ενδυμασία, τον τρόπο ζωής τους. Η κορύφωση των διωγμών υπήρξε την περίοδο της ναζιστικής κυριαρχίας, όταν χιλιάδες Ρομά και Σίντι εξοντώθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Αλλά οι διακρίσεις και οι διώξεις συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Οι Ρομά αντιμετωπίζονται από το ελληνικό κράτος ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας και βιώνουν τον αποκλεισμό σε κάθε τους βήμα –κι αντί να αναζητηθούν σε αυτά οι λόγοι για τους οποίους κάποιοι από αυτούς εξωθούνται σε παράνομες δραστηριότητες και στο μικροέγκλημα, βλέπουμε με κάθε αφορμή να ξεσπά ιερή αγανάκτηση εναντίον τους στα ΜΜΕ και στην ευυπόληπτη κοινωνία, τροφοδοτώντας και υποστηρίζοντας νέες διώξεις, εναντίον ολόκληρης φυσικά της κοινότητας των Ρομά.

Και το σημερινό κυνήγι μαγισσών λοιπόν δεν πρόκειται για τίποτα άλλο παρά για έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα του διάχυτου ρατσιστικού λόγου και των φασιστικών πρακτικών του ελληνικού κράτους: μετανάστες, οροθετικές, lgbt κοινότητα, διεμφυλικά άτομα, πρόσφυγες, μουσουλμάνοι, Ρομά, και άλλες κοινωνικές ομάδες, αποτελούν τον τόσο βολικό για την εξουσία -ιδίως σε περιόδους κρίσης- εσωτερικό εχθρό και ως τέτοιοι αντιμετωπίζονται. Με πρόσχημα -πάντα- την “ασφάλεια των πολιτών” άνθρωποι και ολόκληρες ομάδες διαπομπεύονται, μαντρώνονται, διώκονται, στιγματίζονται, αποκλείονται, αφήνονται να πεθάνουν.

Απέναντι σε όλα αυτά δεν μπορούμε παρά να δείχνουμε την αλληλεγγύη μας στους Ρομά και σε κάθε κοινωνική ομάδα που στοχοποιείται λόγω της διαφορετικότητάς της και να πολεμάμε το ρατσισμό και το φασισμό “από όπου κι αν προέρχονται.”



αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΔΡΑΣΗ
 

Τούτοι οι φασίστες που ‘ρθαν τώρα…στους Μηχανολόγους Πάτρας

Ξημερώματα Σαββάτου το νεοναζιστικό μόρφωμα “Ανεξάρτητοι Μαίανδροι Εθνικιστές” εισέβαλαν στον χώρο του τμήματος των Μηχανολόγων της Πάτρας και έγραψαν εθνικιστικά συνθήματα.
Ο “Αντίλογος” (σχήμα της ΕΑΑΚ) εξέδωσε την ακόλουθη ανακοίνωση:

Τα γεγονότα του τελευταίου διαστήματος αποτελούν τη μεγαλύτερη απόδειξη για τον πραγματικό ρόλο του φασισμού στην Ελληνική κοινωνία. Η δολοφονία του Παύλου Φύσσα, η επίθεση εναντίων αγωνιστών στο Πέραμα, η εναντίωση σε κάθε αγωνιζόμενο κομμάτι του λαϊκού κινήματος (Χαλυβουργία, απεργίες, ΕΡΤ, καθηγητές κ.α.) καταδεικνύουν το εξής: εχθρός για το φασισμό δεν είναι το μνημόνιο και η πολιτική κυβέρνησης-τρόικας αλλά οποιαδήποτε κοινωνική ομάδα συζητά, αγωνίζεται και εναντιώνεται σε αυτή. Τελικά, πίσω από το «αντισυστημικό» προσωπείο βρίσκεται μια βαθειά συστημική δράση που καταλήγει στη στήριξη στη βουλή του ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας, των φοροαπαλλαγών σε εφοπλιστές, του κουκουλώματος σκανδάλων, καθώς και στην εμφανή σχέση με το παρακράτος αλλά και επιχειρηματικά κέντρα. Ο φασισμός σήμερα θέλει μία κοινωνία πειθαρχημένη και υποταγμένη. Προτάσσοντας τη λογική του εθνικισμού και του ρατσισμού, επιχειρεί να ανακόψει την ικανότητα του λαού να αγωνίζεται, να αναπτύσσει συλλογικές δράσεις αλληλεγγύης και να πετυχαίνει νίκες.

Τα ξημερώματα Σαββάτου, η φασιστική γκρούπα των «Ανεξάρτητων Μαίανδρων Εθνικιστών» έγραψε εθνικιστικά συνθήματα στους Μηχανολόγους σε μια καθόλου τυχαία κίνηση. Αποτελεί γέννημα θρέμμα της Χρυσής Αυγής και με πολιτικό ιστορικό ενάντια στη δράση του φοιτητικού κινήματος μέσω και της απόπειρας δολοφονίας το ’98 μέλους της τότε ΕΦΕΕ Δ. Κουσουρή. Η ομάδα αυτή επιλέγει να κάνει την εμφάνισή της στην Πάτρα, απέναντι σε ένα Φοιτητικό Σύλλογο που έχει να επιδείξει χρόνια αγωνιστικής δράσης, που κατορθώνει να συζητά δημοκρατικά, να αποφασίζει μέσα από πολιτικές Γενικές Συνελεύσεις και να δρα σε αγωνιστική κατεύθυνση ενάντια στην πολιτική της κυβέρνησης.  

Σήμερα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι ο φασισμός δεν αντιμετωπίζεται με νόμους. Γεννιέται από τη μνημονιακή πολιτική της εξαθλίωσης και ξεδιπλώνεται με την πλήρη ανοχή της κυβέρνησης. Το φασισμό μπορεί σήμερα να αντιμετωπίσει μόνο το αγωνιζόμενο λαϊκό κίνημα απομονώνοντάς τον από σχολές, γειτονιές, σχολεία, χώρους δουλειάς και οπουδήποτε αυτός αναπτύσσεται. Ο Φοιτητικός Σύλλογος στα πλαίσια της ιστορικά αντιφασιστικής του τοποθέτησης δεν τρομοκρατείται και δεν υποχωρεί στην κινηματική του δράση. Αντίθετα, με τον πιο αποφασιστικό τρόπο οφείλει να καταδικάσει και να αντιπαλέψει κάθε προσπάθεια έκφρασης φασιστικών και ρατσιστικών αντιλήψεων εντός των σχολών και της ίδιας της κοινωνίας.

Υ.Γ. Σε περίπτωση που κάποιος θέλει να προβεί σε παρόμοιες πρακτικές, να ενημερώσουμε ότι τα μέλη του Συλλόγου βρίσκονται στη σχολή προς υποδοχή τους τα πρωινά των καθημερινών και όχι ξημερώματα Σαββατοκύριακου.