RSS

Category Archives: Οκτωβριανή Επανάσταση

Η αέναη επικαιρότητα του εξεγερσιακού Οκτώβρη του 1917

Οκτώβρης 1917: Επανάσταση ή πραξικόπημα;

Οι προλεταριακές επαναστάσεις –θα πει ο Μαρξ στη 18η Μπρυµαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη– κάνουν αδιάκοπη κριτική στον ίδιο τους τον εαυτό, διακόπτουν κάθε τόσο την ίδια τους την πορεία, ξαναγυρίζουν σ’ εκείνο που φαίνεται ότι έχει πραγµατοποιηθεί για να το ξαναρχίσουν από την αρχή, περιγελάνε µε ωµή ακρίβεια τις µισοτελειωµένες δουλειές, τις αδυναµίες και τις ελεεινότητες των πρώτων τους προσπαθειών, φαίνονται να ξαπλώνουν κάτω τον αντίπαλό τους µόνο και µόνο για να του δώσουν την ευκαιρία να αντλήσει καινούργιες δυνάµεις από τη γη και να ορθωθεί πάλι πιο γιγάντιος µπροστά τους, οπισθοχωρούν συνεχώς µπροστά στην ακαθόριστη απεραντοσύνη των σκοπών τους, ώσπου να δηµιουργηθεί η κατάσταση η οποία κάνει αδύνατο κάθε ξαναγύρισµα και όπου οι ίδιες οι περιστάσεις φωνάζουν: Ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδηµα.

Η αυθεντικότερη –κατά τη γνώµη µας– εκδοχή της πρωτόγνωρης εκείνης ιστορικής περιπέτειας που περιγράφει ο Μαρξ µε τα παραπάνω λόγια είναι η Ρωσική Επανάσταση που ξεσπά τον Οκτώβρη του 1917: το πλέον τολµηρό και γοητευτικό εγχείρηµα του ανθρώπου να αναµετρηθεί µε την ταξική και αλλοτριωτική οργάνωση της ζωής του, παρεµβαίνοντας στο κρίσιµο και ριψοκίνδυνο πεδίο της ιστορικής απελευθερωτικής πράξης. Αυτοί που τώρα επεµβαίνουν δραστικά και ιερόσυλα στο πεδίο της ιστορίας, διεκδικώντας τη ριζική ανατροπή του ορίζοντά της, ήταν ως εκείνη τη «στιγµή» οι «ανυποψίαστοι» και «ανήµποροι» αχθοφόροι της, όπως άλλωστε συνήθως συµβαίνει, τόσο στο συλλογικό όσο και στο ατοµικό-προσωπικό επίπεδο.

Οι κολασµένοι της ρωσικής κοινωνίας, µιας κοινωνίας που αποτελεί την πιο εκρηκτική

συµπύκνωση αντιθέσεων οι οποίες διατρέχουν έναν καπιταλιστικό σχηµατισµό εκείνης της εποχής, αναζητούν και ανακαλύπτουν εκείνες τις συλλογικές µορφές συγκρότησης που θα τους επιτρέψουν να αυτοδιευθυνθούν, να αυτοδιαχειριστούν τις συνθήκες της ύπαρξής τους. Στην ουσία των πραγµάτων εκείνο που ίσως ανύποπτοι αλλά πάντως, µε αδιαλλαξία επιδιώκουν είναι ο έλεγχος του ίδιου τους του «πεπρωµένου». Βέβαια, η πάλη των τάξεων ως κινητήρια δύναµη της ιστορίας δεν διεξάγεται µε αυθαίρετο τρόπο. Τα κοινωνικά και πολιτικά υποκείµενα, δηλαδή, που συγκρούονται µέσα στην ιστορία επειδή οι ριζικές τους ανάγκες είναι ασυµφιλίωτες δεν εξωτερικεύουν και πολύ περισσότερο δεν υλοποιούν τις ενδόµυχες ή µη επιθυµίες τους οπωσδήποτε, οποτεδήποτε και κατά βούληση. «Οι άνθρωποι», όπως θα µας πει και πάλι ο Μαρξ στο προαναφερθέν έργο, «δηµιουργούν την ίδια τους την ιστορία^ τη δηµιουργούν όµως όχι όπως τους αρέσει, όχι µέσα σε συνθήκες που οι ίδιοι επιλέγουν, αλλά µέσα σε συνθήκες που υπάρχουν άµεσα, που είναι δεδοµένες και από το παρελθόν κληροδοτηµένες. Η παράδοση των νεκρών γενεών βαραίνει σαν εφιάλτης στο µυαλό των ζωντανών».


‘Οµως ο «εφιάλτης» αυτός, όπως αποκαλείται από τον Μαρξ, οι συνθήκες που υπάρχουν «άµεσα» και είναι «δεδοµένες», δηλαδή η αντικειµενική –και πάντα ιστορικά συγκεκριµένη– πραγµατικότητα, δεν καθορίζουν µε µονοδιάστατο τρόπο τη συµπεριφορά των υποκειµένων που εµφανίζονται και δρουν στην κοινωνική και πολιτική σκηνή της ιστορίας. Η έκβαση της ταξικής πάλης δεν προδικάζεται από κανένα είδος µηχανιστικού ντετερµινισµού. Αντίθετα, πρόκειται περισσότερο για µια σχέση διαλεκτικής αλληλεπίδρασης στο πλαίσιο της οποίας τα υποκείµενα συµµετέχουν δραστικά στη διαµόρφωση αυτής της πραγµατικότητας, της οποίας επίσης αποτελούν συστατικό στοιχείο.

Με µια διευκρίνιση όµως: ο αποφασιστικός, πρωταρχικός ρόλος του επαναστατικού υποκειµένου –που δεν εκφράζεται ιστορικά µε τον ίδιο τρόπο, ούτε έχει πάντα την ίδια βαρύτητα– δεν ακυρώνει τον καθοριστικό ρόλο των αντικειµενικών συνθηκών. Έτσι, η Οκτωβριανή Επανάσταση δεν ήταν ένα τυχαίο και συµπτωµατικό «συµβάν» µέσα στην ιστορία. Αυτός ακριβώς είναι ο καθοριστικός λόγος για τον οποίο είναι ανυπόστατος ο ισχυρισµός της αστικής –και όχι µόνο– ιστοριογραφίας ότι ο Οκτώβρης ήταν πραξικόπηµα. Δεν ήταν το αποτέλεσµα της αυθαίρετης επιλογής µιας «κλειστής» «µυηµένης» οµάδας «επαγγελµατιιών επαναστατών», που µε επικεφαλής το µετρ των ελιγµών Λένιν αξιοποιούν την ιστορική συγκυρία για να επιβάλουν πάνω στην κοινωνία τη θέλησή τους, ανατρέποντας έτσι µε µυστηριώδη και απροσδόκητο τρόπο την προβλεπόµενη χρονική ακολουθία των «γεγονότων» της ιστορίας. Σύµφωνα µε έναν από τους πιο διάσηµους ιστορικούς του Οκτώβρη, µέλος του µενσεβίκικου κόµµατος, του αντίπαλου δηλαδή των µπολσεβίκων, τον Ν. Σουκάνοφ, «οι µπολσεβίκοι δούλευαν πεισµατικά και αδιάλειπτα. Κινούνταν µέσα στις µάζες, στα εργοστάσια, κάθε µέρα ακατάπαυστα… Για τις µάζες, είχαν γίνει οι δικοί τους άνθρωποι, γιατί ήταν πάντα εκεί, µπροστάρηδες στα πιο σηµαντικά ζητήµατα αλλά και στις καθηµερινές λεπτοµέρειες που αφορούσαν τα εργοστάσια και τους στρατώνες. Είχαν γίνει η µοναδική ελπίδα… Το να µιλήσουµε για στρατιωτική συνωµοσία αντί για εθνική εξέγερση, όταν η συντριπτική πλειονότητα του λαού ακολουθούσε το κόµµα που µε τη σειρά του είχε ήδη κατακτήσει ντε φάκτο την πραγµατική αίγλη και εξουσία, θα ήταν παραλογισµός».
Το 1917 η Ρωσία του τσάρου Νικόλαου Β΄ ήταν σύµφωνα µε τη διάσηµη φράση του Λένιν «ο πιο αδύναµος κρίκος στην ιµπεριαλιστική αλυσίδα, ως αποτέλεσµα της συνδυασµένης και ανισόµετρης ανάπτυξης του καπιταλισµού. Ένα πολύµορφο σύνολο αντιθέσεων ταξικών, εθνικών, πολιτισµικών, φύλου κ.ά. συσσωρεύονται στη ρωσική κοινωνία, αρχής γενοµένης από την αγροτική µεταρρύθµιση του 1861, των οποίων η συµπύκνωση εκρήγνυται στο ευνοϊκό έδαφος του διεθνούς καπιταλιστικού ανταγωνισµού και του Α΄ παγκόσµιου ιµπεριαλιστικού πολέµου». Η θεµελιώδης αντίθεση κεφαλαίου – εργασίας «συνυπάρχει» µε τις «παραδοσιακές» αντιθέσεις γαιοκτηµόνων – αγροτών, ριζοσπαστικής διανόησης και κράτους.

Η ραγδαία συσσώρευση του κεφαλαίου από τα τέλη του 19ου αιώνα απαιτεί την εισαγωγή της πιο µοντέρνας βιοµηχανικής τεχνολογίας και την οικοδόµηση εργοστασίων από τα πιο σύγχρονα και µεγάλα σε όλο τον κόσµο. Εκεί συγκεντρώνεται το πιο αναπτυγµένο –σε πολλά επίπεδα– τµήµα του βιοµηχανικού προλεταριάτου. Ο αριθµός του τελευταίου υπολογίζεται στα 3,3 εκατοµµύρια στο σύνολο των 10 εκατοµµυρίων εργατών της ρωσικής κοινωνίας παραµονές του Οκτώβρη. Εδώ να σηµειώσουµε ότι το εργοστάσιο Πουτίλοφ µε τους 40.000 περίπου εργάτες δεν είναι το µόνο.
Έτσι, το 1917 η ρωσική κοινωνία βρίσκεται αντιµέτωπη µε τον «εφιάλτη» µιας σοβούσας κρίσης αυταρχικού εκσυγχρονισµού –όπως θα τη χαρακτηρίσει ο Άλεξ Καλίνικος– της οποίας το υπόστρωµα είναι η θυελλώδης κεφαλαιοκρατική ανάπτυξη.

Αυτός ο ιστορικά πρωτόγνωρος συνδυασµός προόδου και καθυστέρησης έδωσε τη δυνατότητα στη ρωσική εργατική τάξη και την πολύµορφη πρωτοπορία της να εκπονήσουν και να υλοποιήσουν ένα σχέδιο πολιτικής ηγεµονίας, οδηγώντας τη φτωχή και µεσαία αγροτιά και άλλα υπό εκµετάλλευση και καταπίεση κοινωνικά στρώµατα σε µια επανάσταση όχι µόνο ενάντια στον τσαρισµό αλλά και ενάντια στον καπιταλισµό.

Αλλά η µετάβαση αυτή από τη δυνατότητα στην πραγµατικότητα δεν έγινε µ’ ένα γραµµικό και αυτόµατο τρόπο, γιατί στην κοινωνία, όπως και στη φύση, δεν επικρατεί κανένας µηχανιστικός ντετερµινισµός. Η εργατική τάξη δεν µετασχηµατίζεται –όπως έλεγε ο Μαρξ– αυτόµατα από τάξη καθεαυτή σε τάξη για τον εαυτό της, δηλαδή σε επαναστατική τάξη µε κοµµουνιστικό ορίζοντα, γιατί όπως το Είναι δεν ταυτίζεται µε τη συνείδηση, έτσι και το κοινωνικό Είναι δεν ταυτίζεται µε την κοινωνική συνείδηση, όπως ισχυρίζεται η ιδεαλιστική κατανόηση του κόσµου και της ιστορίας. Για τον ίδιο λόγο βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση προς τη µαρξιστική προσέγγιση η άποψη που θα διατυπώσει ο Στάλιν στο άρθρο του µε τίτλο «Λίγα λόγια για τις κοµµατικές διαφωνίες», σύµφωνα µε την οποία «φυσικά κάποτε, ύστερα από µακροχρόνιες περιπλανήσεις και βάσανα, το αυθόρµητο κίνηµα και χωρίς τη βοήθεια της σοσιαλδηµοκρατίας θα επιβληθεί, θα φτάσει στα πρόθυρα της κοινωνικής επανάστασης» (Άπαντα, τόµ. 1).

Στην πραγµατικότητα αυτό που συνέβη ήταν µια περίπλοκη διαδικασία στη θεωρία και την πράξη, µε εξάρσεις και υφέσεις, απότοµες και απροσδόκητες καµπές, της οποίας το αποτέλεσµα κρίθηκε από την ταξική πάλη. Στην οριστική διαµόρφωση αυτού του αποτελέσµατος πρωταρχικός και αναγκαίος αποδείχτηκε ο ρόλος των µπολσεβίκων. Ο καθοριστικός βέβαια ρόλος ανήκε πριν απ’ όλα στην ίδια την εργατική τάξη.

Η αέναη επικαιρότητα του εξεγερσιακού Οκτώβρη του 1917

H ανεπανάληπτη εµπειρία της Οκτωβριανής Επανάστασης ανέδειξε ένα πλήθος από θεµελιώδη ζητήµατα που συνεχίζουν να διατηρούν την επικαιρότητά τους. Σε µερικά από αυτά θα προσπαθήσουµε να σταθούµε εδώ.

Πρώτο: Στις 27 Φλεβάρη του 1917, κάτω από το βάρος µιας παλαϊκής εξέγερσης, της κορυφαίας στιγµής ενός κύµατος διαδηλώσεων και απεργιακών κινητοποιήσεων που συγκλονίζουν την Πετρούπολη και άλλες περιοχές της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, η τσαρική απολυταρχία καταρρέει. Η κορύφωση αυτή και το αποτέλεσµά της θα ήταν ανέφικτα χωρίς την προσχώρηση µεγάλου τµήµατος του στρατού, αγροτικής κυρίως προέλευσης. Εµφανίζεται ένα ιστορικά πρωτότυπο φαινόµενο που αποτυπώνει και τον συγκεκριµένο συσχετισµό των ταξικών δυνάµεων.

Εγκαθιδρύεται ένα «καθεστώς» δυαδικής εξουσίας που από την ίδια του τη φύση δεν µπορεί παρά να είναι µεταβατικό. Από τη µια µεριά σχηµατίζεται η προσωρινή κυβέρνηση που εκφράζει τα συµφέροντα του ρωσικού κεφαλαίου και ιµπεριαλισµού, από την άλλη αναδύεται µια πολιτική µορφή οργάνωσης της κοινωνίας που ενσαρκώνει την επαναστατική αυτενέργεια των εργατών και των άλλων καταπιεζόµενων στρωµάτων της ρωσικής κοινωνίας. Είναι τα σοβιέτ των εργατών – αγροτών και στρατιωτών βουλευτών. Πρόκειται για µια συλλογική µορφή αυτοδιεύθυνσης της εργατικής τάξης και των συµµάχων της που θα εµφανιστεί για πρώτη φορά στην επανάσταση του 1905. Μαζί µε τα σοβιέτ –που είναι και ο σηµαντικότερος θεσµός– η επαναστατική πρωτοβουλία των µαζών θα οδηγήσει είτε στην εκ νέου ανακάλυψη παλιότερων είτε στην εφεύρεση νέων συλλογικών µορφών αυτοοργάνωσης, όπως τα συνδικάτα, οι εργοστασιακές επιτροπές, ο εργατικός έλεγχος κ.λπ.
Ωστόσο ο ταξικός συσχετισµός στο κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο δεν αποτυπώθηκε µόνο στον «ιδιότυπο» συνδυασµό της δυαδικής εξουσίας αλλά και στη σύνθεση των ίδιων των σοβιέτ. Έτσι, στο Σοβιέτ της Πετρούπολης, που παίζει κρίσιµο ρόλο στην εκδίπλωση της επαναστατικής διαδικασίας, η µεγάλη πλειοψηφία των αντιπροσώπων ανήκει στα κόµµατα των µενσεσβίκων και των εσέρων. Κόµµατα που εκφράζοντας κυρίως τη µικροαστική πληµµυρίδα της ρωσικής κοινωνίας έχουν ταχθεί υπέρ της συνέχισης του ιµπεριαλιστικού πολέµου, υλοποιώντας µια πολιτική υποταγής στις απαιτήσεις της αστικής τάξης. Ο συντηρητισµός του περιεχοµένου οδηγούσε στον ευνουχισµό της ριζοσπαστικής συλλογικής µορφής, των σοβιέτ.

Γι’ αυτό άλλωστε, ενώ το Σοβιέτ της Πετρούπολης σχηµατίστηκε στις 27 του Φλεβάρη και την επόµενη µέρα δηµοσίευσε τη διακήρυξη «Προς τον πληθυσµό της Πετρούπολης και της Ρωσίας», καλώντας τον να συσπειρωθεί γύρω του, την κρίσιµη στιγµή, τη νύχτα της 2ας του Μάρτη, η πλειονότητα της εκτελεστικής επιτροπής του Σοβιέτ παραχωρεί εθελοντικά την εξουσία στην αστική τάξη επικυρώνοντας τη σύνθεση της προσωρινής κυβέρνησης. «Κλείνει» η πρώτη φάση –θα λέγαµε– της ρωσικής επανάστασης που τη σηµαδεύει η µικροαστική ηγεµονία πάνω στις επαναστατικές τάσεις και δυνατότητες του ρωσικού προλεταριάτου. Ταυτόχρονα αναδεικνύονται τα όρια της αυθόρµητης επαναστατικής ανάπτυξης των ταξικών αγώνων.

Δεύτερο: Το κόµµα των µπολσεβίκων, παρά την καθοριστική συµβολή του στη νικηφόρα έκβαση της επανάστασης του Φλεβάρη, εµφανίζεται ανέτοιµο µπροστά στην απρόβλεπτη δυναµική της ιστορίας. Η πλειονότητα του «ηγετικού του πυρήνα» –του Στάλιν συµπεριλαµβανοµένου– υιοθέτησε τη θέση της άσκησης πίεσης και ελέγχου πάνω στην προσωρινή κυβέρνηση από µέρους των επαναστατηµένων µαζών και όχι της µεταβίβασης όλης της εξουσίας στα σοβιέτ. Γεγονός που εξέφραζε την ανεπάρκεια, αν όχι την απουσία, επαναστατικής στρατηγικής και τακτικής, καθώς και της συνολικότερης κατανόησης των αντιθέσεων στην καινούργια ιστορική περίιοδο.

Φάνηκε έτσι µε επιτακτικό τρόπο η αναγκαιότητα µιας βαθιάς ιδεολογικής, πολιτικής, προγραµµατικής και οργανωτικής τοµής στο µπολσεβίκικο ρεύµα. Η αναγκαιότητα αυτή προκάλεσε έντονες θεωρητικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις στους κόλπους των µπολσεβίκων και οδήγησε στη σύγκρουση του Λένιν µε την πλειοψηφία της ΚΕ. Τα βασικά σηµεία αυτής της τοµής συνέλαβε και διατύπωση για πρώτη φορά ο Λένιν στα «Γράµµατα από µακριά» (πέντε στο σύνολό τους), τα οποία έγραψε τον Μάρτη του 1917 –ενώ βρισκόταν ακόµα εξόριστος στη Ζυρίχη– και κυρίως στις Θέσεις του Απρίλη, µετά την επιστροφή του στη Ρωσία. Τα ζητήµατα που διαπραγµατευόταν στα κείµενα αυτά αφορούσαν τον ιµπεριαλιστικό πόλεµο και την έξοδο από αυτόν, τη στρατηγική και τακτική στις νέες συνθήκες, µε ανάδειξη του καθοριστικού ρόλου της επαναστατικής στρατηγικής, τον νέο τύπο κράτους, την αναθεώρηση του κοµµατικού προγράµµατος που το θεωρούσε ξεπερασµένο, τη µετονοµασία του κόµµατος σε κοµµουνιστικό, την αναγκαιότητα ίδρυσης µιας νέας Διεθνούς. Οι θέσεις αυτές υιοθετήθηκαν µε µεγάλη πλειοψηφία από τους αντιπροσώπους της 7ης Πανρωσικής Συνδιάσκεψης των µπολσεβίκων που έγινε από τις 24 έως τις 29 Απρίλη 1917 – χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι ο Λένιν απέσπασε την πλειοψηφία σε όλα τα θέµατα που τέθηκαν. Έτσι στην ψηφοφορία για το ζήτηµα της συµµετοχής στη διεθνή διάσκεψη των τσιµερβαλντιστών, που είχε οριστεί για τις 18 Μάη 1917, ο Λένιν που είχε αντιταχθεί στη συµµετοχή αυτή εισέπραξε τη δική του ψήφο µόνο.
Η συνδιάσκεψη αυτή ήταν κοµβικής σηµασίας στην ιστορία των µπολσεβίκων, γιατί αποτέλεσε ουσιαστική συµβολή στην επαναστατική ανανέωση της θεωρητικής, πολιτικής, προγραµµατικής και οργανωτικής τους φυσιογνωµίας. Τους επέτρεψε να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της εποχής και να πρωταγωνιστήσουν στη νικηφόρα έκβαση της Οκτωβριανής Επανάστασης. Η επαναστατική αυτή ανασυγκρότηση των µπολσεβίκων θα αποτυπωθεί και στη ραγδαία αριθµητική τους ανάπτυξη. Έτσι, τα µέλη του κόµµατος από 23.000 περίπου τον Ιανουάριο του 1917 θα ανέλθουν σε 80.000 τον Απρίλη και 240.000 τον Αύγουστο.

Τρίτον: Ο χρόνος είναι µια κρίσιµη συνιστώσα στη διεξαγωγή και την έκβαση της ταξικής πάλης. Ο χρόνος αυτός δεν χαρακτηρίζεται από τη γραµµική συσσώρευση των γεγονότων, όπως φαντασιώνεται µια ορισµένη ρεφορµιστική – εξελικτική ανάγνωση της κοσµοϊστορικής περιπέτειας. Εµπεριέχει σαν συστατικό του στοιχείο τη «στιγµή» της µεγάλης ρωγµής^ της ιερόσυλης ανατροπής της συνέχειας. Ας παρακολουθήσουµε λοιπόν αυτή την αναµέτρηση µε το χρόνο µέσα από την επιστολή που στέλνει ο Λένιν στις 24 Οκτωβρίου στα µέλη της ΚΕ των µπολσεβίκων. «Σύντροφοι, γράφω αυτές τις γραµµές στις 24 το βράδυ. Η κατάσταση είναι εξαιρετικά κρίσιµη. Είναι ολοκάθαρο ότι πραγµατικά τώρα κάθε καθυστέρηση της εξέγερσης ισοδυναµεί µε θάνατο. Θέλω να πείσω τους συντρόφους ότι τώρα όλα κρέµονται από µια τρίχα, ότι στην ηµερήσια διάταξη µπαίνουν ζητήµατα που δεν λύνονται µε συσκέψεις ούτε µε συνέδρια (έστω και µε συνέδρια των σοβιέτ), αλλά αποκλειστικά από τους λαούς, από τη µάζα, από την πάλη των οπλισµένων µαζών. Πρέπει µε κάθε θυσία σήµερα το βράδυ να συλλάβουµε την κυβέρνηση. Η ιστορία δεν θα συγχωρήσει την καθυστέρηση στους επαναστάτες που θα µπορούσαν να νικήσουν σήµερα (και σίγουρα θα νικήσουν) αλλά που θα κινδύνευαν να χάσουν πολλά αύριο. Θα κινδύνευαν να τα χάσουν όλα… Ο λαός έχει το δικαίωµα και την υποχρέωση στις κρίσιµες στιγµές της επανάστασης να κατευθύνει τους εκπροσώπους του, ακόµη και τους καλύτερους, κι όχι να τους περιµένει…» (Άπαντα, τόµ. 34 σελ. 435-436).

Δημήτρης Δημητούλης, εφημερίδα ΠΡΙΝ
 

Οκτωβριανή Επανάσταση: η «νικηφόρα» επανάσταση που συνεχίζει να αλλάζει τον κόσμο, αν και η ίδια στο τέλος «έχασε»

Αρχές Νοέμβρη, και σε φιλικά μπλοκ και εφημερίδες της Αριστεράς διαβάζω αφιερώματα για την μεγάλη, για την πολύ μεγάλη, Οκτωβριανή Επανάσταση.  Για την επανάσταση που άνοιξε τον 20ου αιώνα,  απαντώντας με σωστό τρόπο στα ζητήματα της ιμπεριαλιστικής- καπιταλιστικής επιβολής και επέκτασης και έκλεισε, με τον τρόπο που έκλεισε, διότι δεν κατάφερε να απαντήσει στα ερωτήματα που έβαζε το νέο στάδιο του ολοκληρωτικού καπιταλισμού.
Με αποτέλεσμα να μεταμορφωθεί σε υπερασπιστή της προηγούμενης φάσης της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Μια απέλπιδα απόπειρα η σοβιετική άρχουσα τάξη να κρατήσει τα ηνία της εξουσίας και τα προνομία της και ταυτόχρονα να ενταχθεί στο παγκόσμιο καπιταλιστικό καταμερισμό εργασίας, μετατρεπόμενη σε κλασική αστική τάξη.  Μόνο που η ίδια δεν ήταν μια κλασική αστική τάξη, ούτε σε αυτό  το νέο στάδιο θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια κλασικού τύπου αστική τάξη. Έτσι η Ρώσικη κοινωνία έζησε μια καταστροφική δεκαετία 1990-2000, μέχρι ο κρατικός καπιταλιστικός μηχανισμός και η μυστικές υπηρεσίες ακολουθήσουν το παράδειγμα της Κινέζικης κομματοκρατίας και ελέγξουν το παιχνίδι της μετάβασης στο παγκοσμιοποιημένο ολοκληρωτικό καπιταλισμό.

Αλλά ας τα πάρουμε από την αρχή τα πράγματα. Δεν είναι σίγουρο αν γίνονταν η Οκτωβριανή Επανάσταση δίχως το ιμπεριαλιστικό κολαστήριο του Α΄ παγκοσμίου πολέμου, που με την σειρά του αυτό το κολαστήριο ήταν απόρροια της  δομικής κρίσης του 1870 που γέννησε το στάδιο του ιμπεριαλισμού. Ούτε είναι σίγουρο πως θα δημιουργούνταν το «σοσιαλιστικό στρατόπεδο» δίχως το κολαστήριο του Β΄ παγκοσμίου πολέμου, απόρροια της κρίσης του 1929.  Ούτε από την άλλη θα ενισχύονταν με αυτό τον τρόπο η κομματική σοβιετική άρχουσα τάξη, όπως έγινε  σε μεγάλο βαθμό, μέσα και μετά το μεγάλο πατριωτικό πόλεμο, και ύστερα από την καταστολή της κομμουνιστικής τάσης με τις δίκες της Μόσχας. Καταστολή και συντριβή που ισχυροποίησε το σταλινικό μηχανισμό και την εθνικιστική στροφή, δημιουργώντας από τότε τις προϋποθέσεις της ειρηνικής συνύπαρξης με τον καπιταλισμό.
Από την άλλη πλευρά, δεν είναι σίγουρο αν θα γίνονταν η Οκτωβριανή Επανάσταση δίχως το πρωτοπόρο ρόλο του μπολσεβίκικου κομμουνιστικού κόμματος με ηγεσία των Λένιν- Τρότσκι και ειδικότερα τον πρώτο. Δημιουργώντας τις στρατηγικές και πολιτικές προϋποθέσεις να μετατρέψει το σπάσιμο  της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας σε επαναστατική διαδικασία-κατάσταση.  Αποδεικνύοντας  πως  η  επαναστατική κίνηση των μαζών είναι το πρώτο και αναγκαία συνθήκη, αλλά γίνεται αναγκαία και ικανή συνθήκη  μόνο με την ύπαρξη ενός  επαναστατικού πολιτικού υποκειμένου, που στην περίπτωση της Οκτωβριανής- και μόνο της Οκτωβριανής επανάστασης- ήταν το κόμμα των επαναστατών επαγγελματιών, το κόμμα νέου τύπου. Ήταν η πρώτη και μοναδική  φορά που ένα κόμμα νέου τύπου είχε νικηφόρα κατάληξη. Δεν συνέβηκε το ίδιο με καμιά άλλη επανάσταση του 20ου αιώνα, είτε νίκησε, είτε έχασε. Οι άλλες επαναστάσεις, ιδιαίτερα οι νικηφόρες είχαν ως πολιτικό υποκείμενο ένα  πολυσύνθετο επαναστατικό υποκείμενο, με βάση το κόμμα, το μέτωπο και το κίνημα, καθώς και τον επαναστατικό στρατό.
Η Οκτωβριανή Επανάσταση ήταν έκφραση μιας διαρκούς, αδιάκοπης παγκόσμιας και περιφερειακής επαναστατικής διαδικασίας. Ήταν το υψηλότερο και δυνατότερο σημείο της και το μπλοκάρισμα της που δημιούργησε μια άρχουσα τάξη που πήρε την εξουσία, οφείλεται στο μπλοκάρισμα και στην ανάσχεση της διαρκούς, αδιάκοπης παγκόσμιας και περιφερειακής επαναστατικής διαδικασίας, μετά το 1923, που δημιούργησε και στήριξε ως αντιδραστική καπιταλιστική απάντηση τον φασισμό- ναζισμό.  Με την σοβιετική κομματοκεντρική άρχουσα τάξη να μην στηρίζει και στο τέλος να πουλάει την Ισπανική Επανάσταση, την Ελληνική Επανάσταση του 1940-49. Κάτι που θα γίνονταν και στην περίπτωση της Κινέζικης Επανάστασης, αν η ηγεσία της, ακολουθούσε τις υποδείξεις των κομματοκρατών σοβιετικών νεοαστών.
Η Οκτωβριανή Επανάσταση ήταν μια αντικαπιταλιστική- αντιμπεριαλιστική επανάσταση που έσπασε με τον καπιταλισμό, δίχως να τον νικήσει ούτε καν στο εσωτερικό της χώρας. Δεν φτάνει να έχεις κρατική ιδιοκτησία για να αλλάξουν οι παραγωγικές σχέσεις, στο βαθμό που δεν έχει ολοκληρωθεί το  προτσές της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων. Και αυτό το προτσές της καπιταλιστικής ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, στην συγκεκριμένη φάση καπιταλιστικής ανάπτυξης,  το ολοκλήρωσε η σοβιετική εξουσία, με τίμημα την εργατική εξουσία και δημοκρατία.
Δεν μπορούμε να πάμε πέρα από την εποχή μας, στην καλύτερη των περιπτώσεων είμαστε η εποχή μας. Και η εποχή της Οκτωβριανής Επανάστασης, είναι η εποχή του ιμπεριαλισμού και του βιομηχανικού καπιταλισμού, όχι η εποχή του ολοκληρωτικού καπιταλισμού, που είναι αυτός που γεννά έναν αντικειμενικό κομμουνισμό, μέσα από την υπερανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, νέων πρωτόγνωρων παραγωγικών δυνάμεων.
Η Οκτωβριανή Επανάσταση πήγε πολύ μακριά και έγινε πρότυπο στην  επαναστατική καθολικότητα της σκέψης, της δράσης, της φιλοσοφίας και των επιστημών. Άνοιξε ένα δρόμο, τον δρόμο της μετακαπιταλιστικής έμπρακτης διαδικασίας. Ήταν το πρώτο ολοκληρωμένο αντικαπιταλιστικό- μετακαπιταλιστικό πείραμα στην εποχή του. Όταν η εποχή άλλαξε, δεν κατάφερε να ολοκληρώσει την μετακαπιταλιστική του πορεία, γιατί στο εσωτερικό του οι επαναστατικές δυνάμεις είχαν χάσει και συντρίβει και γιατί η ίδια η εργατική τάξη όχι μόνο δεν είχε την εξουσία, όχι μόνο είχε συμβιβαστεί με την σοβιετική άρχουσα τάξη, αλλά είχε  ιδεολογικά αλλοτριωθεί από το καπιταλιστικό πρότυπο και κόσμο.
Η μοίρα των επαναστάσεων αυτή είναι όμως. Πάνε την ιστορία βήματα  πολλά μπροστά για να γίνουν τα ίδια τα υποκείμενα η εποχή τους. Όταν η επαναστατική δυναμική μποσκαριστεί ή αποδυναμωθεί  και αυτό κάποια στιγμή συμβαίνει αναπόφευκτα και τα υποκείμενα κάνουν βήματα ή και άλματα προς τα πίσω. Το ιστορικό βέλος όμως έχει προχωρήσει και έχουν δημιουργηθεί  ή δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για το επόμενο άλμα.
Κατά συνέπεια η μετάβαση από τον ιμπεριαλισμό στον ολοκληρωτικό καπιταλισμό είναι απόρροια και της επαναστατικής σύγκρουσης του 20ου αιώνα. Ολοκληρωτικός καπιταλισμός που μέσα από την υπερανάπτυξη των νέων παραγωγικών δυνάμεων διαμορφώνει τους όρους του επόμενου επαναστατικού άλματος.


Δημήτριος Αργυρός
 

Πολιτική Πρωτοβουλία Διεθνιστής: οδηγός η Οκτωβριανή Επανάσταση και η Μπολσεβίκικη Πολιτική

Αναδημοσιεύουμε από το 11ο Φύλλο της εφημερίδας ΔΙΕΘΝΙΣΤΗΣ αφιέρωμα στην Οκτωβριανή Επανάσταση 


ΠΩΣ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΚΚΙΝΟ ΟΚΤΩΒΡΗ


95 χρόνια μετά την εκδήλωση της Οκτωβριανής επανάστασης του 1917, είναι δεδομένο πως η αστική τάξη σε όλο τον κόσμο, και στην Ελλάδα, επιμένει να τη χαρακτηρίζει ως έναν αναχρονισμό, μια ανορθογραφία που αφορούσε την εκδήλωση των εξαθλιωμένων και αμόρφωτων μουζίκων, σε μια εποχή που η αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία δεν ήταν αναπτυγμένη σε ένα μεγάλο τμήμα της υδρογείου. Από την άλλη μεριά, με βάση και την κατοπινή εξέλιξη του σοβιετικού καθεστώτος, είναι σαφής η προσπάθεια να καταδειχτεί ως μάταιη κάθε προσπάθεια που θα εμπνέεται από τα ίδια ιδανικά, μια που η ανθρώπινη φύση, δε «σηκώνει» τον κομμουνισμό, η εξουσία παρά και ενάντια της πλειοψηφίας της εργατικής τάξης είναι μια νομοτέλεια.

Από την άλλη, σε ότι αφορά τις πολιτικές δυνάμεις που έχουν αναφορά στη σοσιαλιστική επανάσταση του 1917, βλέπουμε από τη μια άκριτη και εφ όλης της ύλης υιοθέτηση, την επίκληση αυτών ή των άλλων πολιτικών χειρισμών των μπολσεβίκων, που βέβαια πάντα αντιστοιχούν για να δικαιολογήσουν όλες τις πολιτικές τακτικές. Η απάντηση σε αυτή την τάση, είναι ένας ιδεολογικός εκλεκτικισμός, που τείνει να αντιμετωπίζει την σοσιαλιστική επανάσταση και την μπολσεβίκικη τακτική, ως ένα ποτ-πουρί αντιλήψεων και πολιτικών τακτικών, υπερτονίζοντας συνήθως τη μια ενάντια στην άλλη.

Η μεγάλη Οκτωβριανή επανάσταση είναι σαφώς παιδί του καιρού της. Εκδηλώθηκε γιατί η πολιτική
ατμομηχανή της, το κόμμα των μπολσεβίκων και οι εξωκομματικές προς αυτό εργατικές μάζες, απάντησαν έγκαιρα σε όλα τα φλέγοντα ζητήματα του τοτινού κινήματος, συνολικά στις εξελισσόμενες κοινωνικές και πολιτικές αντιθέσεις. Δεν μπορεί να βοηθήσει κανένα επαναστατικό εγχείρημα η αντιμετώπισή της ως δόγμα, «συνταγή» που αν την ακολουθήσουμε κατά γράμμα θα νικήσουμε. Αν επικαλούμαστε αυτή ή την άλλη εκδήλωση της μπολσεβίκικης τακτικής, προσπαθώντας να απαντήσουμε στα δικά μας προβλήματα, αυτό δεν μπορεί να γίνεται με μια αντιδιαλεκτική επανάληψη ρήσεων και χειρισμών έξω από το ιστορικό τους πλαίσιο και τα συγκεκριμένα διλήμματα που προσπάθησαν να επιλύσουν. Αν συμπεριφερθούμε έτσι τότε είναι φανερό πως τα πάντα μπορούν να δικαιολογηθούν και να υποστηριχτούν ως σωστά, καθιστώντας έτσι την μπολσεβίκικη πολιτική και την ίδια την επανάσταση, ένα διαρκές αναμάσημα, χωρίς αυτή να μας βοηθά στην δική μας συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης.

Από τη μεριά μας παραμένουμε θιασώτες της Οκτωβριανής επανάστασης. Με όλες τις ενστάσεις μας και τις παρατηρήσεις μας που σε ένα βαθμό παρουσιάζουμε με έμμεσο τρόπο και στο σχέδιο προγράμματός μας. Πιστεύουμε όμως πως θα μπορέσουμε να «συνομιλήσουμε» πιο αποτελεσματικά με τους επαναστάτες των αρχών του 20ου αιώνα, θα δούμε καλύτερα που μπορεί να είναι για εμάς τα πεπραγμένα τους ως οδηγός για δράση και όχι δόγμα, αν επιχειρήσουμε να αποτυπώσουμε τα συγκεκριμένα σημεία που βοήθησαν στην εκδήλωση της επανάστασης, και φυσικά στον αδιαμφισβήτητο ηγετικό ρόλο της μπολσεβίκικης πολιτικής. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να αποδείξουμε συγκεκριμένα το ότι η επανάσταση γενικά, αλλά και η οκτωβριανή ειδικά, έχει να πει για την εποχή που διανύουμε, εποχή και πάλι, όπως και τότε κρίσης και απότομης χειροτέρευσης των συνθηκών ζωής της εργατικής τάξης σε όλο τον κόσμο, ακόμα πιο πολύ στον ελληνικό αδύναμο καπιταλιστικό κρίκο. Από την παράθεση αυτών που εμείς πιστεύουμε πως αποτελούν την «καρδιά» της εκδήλωσης της επανάστασης, θα φανεί πιστεύουμε η επικαιρότητά της. Και να σημειώσουμε πως σε αυτό το άρθρο συνειδητά εστιάζουμε στα «γενετικά» της στοιχεία, πως χωρίς καμιά ταλάντευση θα πρέπει για εμάς οι επαναστάτες κομμουνιστές να σταθούν με ιδιαίτερη προσοχή, σε αυτούς τους καιρούς που οι αντικειμενικοί κοινωνικοί και πολιτικοί όροι ανοίγουν μια ολόκληρη εποχή καπιταλιστικής αστάθειας, πολιτικής και οικονομικής, εποχή επαναστάσεων. Αν αυτή την εποχή δεν την αξιοποιήσει έτσι η τάξη και τα πολιτικά επαναστατικά υποκείμενα, η απάντηση θα είναι η μαύρη αντίδραση σε όλο το φάσμα της κοινωνικής και πολιτικής ζωής.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΟΚΤΩΒΡΙΑΝΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ. ΓΙΑΤΙ ΤΗ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ

1) Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Ο ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ

Ίσως μια από τις μεγαλύτερες συνεισφορές των μπολσεβίκων, έως και την Οκτωβριανή επανάστασης, είναι η επιμονή στον ακριβή καθορισμό και εκτίμηση της αντικειμενικής πραγματικότητας, της οικονομικοπολιτικής ανάλυσης. Όταν εκτιμούν πως η Ρωσία βρίσκεται εντός του καπιταλισμού, με τον δικό του ιδιαίτερο δρόμο εμφάνισης στη ρωσική πραγματικότητα, σε αντιπαράθεση με τις ναροντνικιστικές και σοσιαλεπαναστατικές αντιλήψεις, οι οποίες υποστηρίζουν τη δυνατότητα περάσματος της Ρωσίας στον κομμουνισμό κατευθείαν από τα κοινοτικά ρωσικά εγχειρήματα, φτάνουν να υποστηρίξουν πως ο ίδιος ο Μαρξ ίσως έχει λαθεμένη πληροφόρηση από τη Βέρα Ζασούλιτς στην αλληλογραφία τους, και για αυτό εκδηλώνει τον υπαινιγμό περί ισχύος αυτής της λογικής. Σε μια αχανή τσαρική Ρωσία, πιάνουν τον κρίσιμο κρίκο της εμφάνισης ενός νέου βιομηχανικού προλεταριάτου, συνέπεια της εμφάνισης του βιομηχανικού καπιταλισμού, ο οποίος θα δώσει και τον τόνο σε όλη τη ρωσική πραγματικότητα. Οι μπολσεβίκοι εκτιμούν πως η επανάσταση βρίσκεται μέσα στις αντιθέσεις της κοινωνίας τους, και χαρακτηρίζονται μαξιμαλιστές, μπλανκιστές. Σε αντίθεση με ότι υποστηρίζεται, δεν αναδεικνύουν γενικά και αφηρημένα τη δύναμη της βούλησης, δεν την αποκόβουν από τη συγκεκριμένη τακτική εκδήλωσής της. Βάση είναι η πορεία της ρωσικής κοινωνίας, οι τριγμοί στην πολιτική σκηνή. Αλλά και ακόμα περισσότερο δεν φεύγει από την οπτική της εκτίμησης της πραγματικότητας το πεδίο των εξωτερικών σχέσεων της αστικής τους τάξης, ο διεθνής συσχετισμός δύναμης, ένα πεδίο που αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο συσκότισης των πολιτικών γεγονότων και παραπλάνησης των εργαζομένων ιστορικά και σε κάθε κοινωνία. Πράγμα που δυσκολεύει την εκτίμηση της κατάστασης από τη μεριά τους. Η τακτική λαμβάνει υπόψη της την αντικειμενική πραγματικότητα, τα προγράμματα καθορίζονται έχοντας υπόψη τις γενικές συνθήκες.

2) Ο ΜΑΡΞΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΟΓΜΑ

Οι επαναστάτες του Οκτώβρη, παρεμβαίνουν ενεργά στο «σώμα» του μαρξικού έργου. Το αντιμετωπίζουν ως οδηγό για την αλλαγή της πραγματικότητας και όχι ως δόγμα, σε κόντρα με τους σοφούς του μαρξισμού εκείνης της εποχής. Η προσπάθεια διαμόρφωσης επαναστατικής τακτικής σε μια χώρα που ξέφευγε από το πρότυπο των κλασσικών χωρών της καπιταλιστικής Ευρώπης, η ανάπτυξη της θεωρίας του κόμματος νέου τύπου προσαρμοσμένου στις ρωσικές συνθήκες, η θεωρία του ιμπεριαλισμού πέρα από το οικονομολογικό και ακαδημαϊκό επίπεδο που ήδη υπήρχε, αλλά η σύνδεσή του με τα συγκεκριμένα καθήκοντα των επαναστατών, είναι μόνο μερικές από τις σημαντικές συμβολές των μπολσεβίκων που βοήθησαν την εκδήλωση της Οκτωβριανής επανάστασης. Χαρακτηρίζουν αναθεωρητές όχι μόνο τις λογικές Μπερνστάϊν, περί της δυνατότητας της ειρηνικής μετεξέλιξης του καπιταλισμού σε σοσιαλισμό, αλλά πολύ περισσότερο, και αυτό ίσως είναι το κρισιμότερο, όσους μηχανιστικά και αντιδιαλεκτικά προσπαθούν να εισαγάγουν το μαρξισμό, άγονα, χωρίς μια συγκεκριμένη εκτίμηση της πραγματικότητάς τους. Στο γράμμα συνεπείς σε πολλές περιπτώσεις οι επικριτές των μπολσεβίκων. Με τον ίδιο τρόπο που πολλές φορές οι επαναστάτες του σήμερα επικαλούνται τον Οκτώβρη έξω από τα διλήμματα του καιρού τους.

3) ΕΠΙΜΟΝΗ ΣΤΗΝ ΚΟΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ

Με απίστευτο σεβασμό στην αυτενέργεια της τάξης, ακολουθώντας την ακόμα και αν εκτιμούν πως δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για επαναστατικές εκδηλώσεις, όπως στην αρχή του καλοκαιριού του 1917, με κριτική εμπιστοσύνη και υποστήριξη σε ότι γεννούσε η πάλη της, με επιμονή όμως στην κομματική συγκρότηση των ομοϊδεατών επαναστατών, με ότι μπορεί να σημαίνει αυτό σε κάθε εποχή. Η ανάγκη των κομμάτων της επανάστασης όπως γράφουμε και στο σχέδιο προγράμματός μας, δεν καταργείται, παρόλο που είναι εύκολο για ένα δυναμικό να την αρνείται, ή πολύ περισσότερο ακόμα και για πολιτικές δυνάμεις του χώρου να μην την περιγράφουν θεωρητικά με ακρίβεια. Η ανάγκη των κομμάτων που αναφέρονται στην επανάσταση, δηλαδή στην πάλη για το τσάκισμα της αστικής εξουσίας στο σύνολό της, στη συντριβή του αστικού πολιτικού εποικοδομήματος, και την πάλη για την εργατική αυτοκυβέρνηση, είναι δεδομένη για εμάς. Και αυτό γιατί κόμμα σημαίνει μια συνεκτική πολιτική θεωρία, η οποία μπορεί να συνενώνει τις διαφορετικές καταβολές, παραστάσεις, στρατηγικά συμφέροντα της εργατικής τάξης, να συγκεντρώνει τα πολιτικά δραστήρια στοιχεία της μισθωτής διανόησης, να υπερβαίνει τον κατακερματισμό προσωπικοτήτων, χώρων και κλάδων, σε μια γόνιμη συνύπαρξη ενοποιούμενη σε μια κοινή στρατηγική.

4) ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΜΕ ΣΤΑΘΕΡΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

Οι αλλαγές στην τακτική των μπολσεβίκων, σε ότι αφορά τις συμμαχίες τους, μέχρι και την τελευταία στιγμή της εκδήλωσης της επανάστασης, έχουν προκαλέσει και συνεχίζουν να προκαλούν μεγάλη συζήτηση γενικά στους αριστερούς. Διασπάσεις, συνενώσεις, προσωρινές συμμαχίες με τα επαναστατικά στοιχεία της δημοκρατίας στη Ρωσία του 1917, συμμετοχή αλλά και ενεργός αποχή από εκλογικές διαδικασίες. Πάντα όμως υπάρχουν μερικά κριτήρια, που αν δεν τα διαγνώσουμε τότε η μπολσεβίκικη τακτική γίνεται ένα αξεδιάλυτο κουβάρι. Σε όλες αυτές τις αλλαγές συμμαχιών κριτήρια είναι η καλύτερη επαφή με την επαναστατική και κομμουνιστική τάση της τάξης, η διατήρηση των κρισιμότερων στρατηγικών προγραμματικών στοιχείων και μια βασική συμφωνία πάνω στην εκτίμηση της στιγμής, η εμφάνιση, μέσα στις δυσκολίες της λογοκρισίας των διαφωνιών και η πάλη γύρω από αυτές, προσωρινές συμμαχίες που διευκολύνουν την ανοιχτή προπαγάνδιση των επαναστατικών ιδεών, η σφοδρότατη πάλη με τους αντιπάλους, ειδικά τους εσωκομματικούς, χωρίς όμως να κόβονται οι γέφυρες με τα πιο επαναστατικά στοιχεία, ακόμα και η πρόταση κυβερνητικής συμμετοχής των επαναστατικών στοιχείων των αναρχικών. Η τακτική είχε πυξίδα και ήταν υποταγμένη σε μια επαναστατική στρατηγική. Από αυτή την άποψη η μπολσεβίκικη τακτική δεν είναι μια διαρκής άσκηση ανεξήγητων ελιγμών, αλλά δρόμοι υπηρέτησης της επαναστατικής στρατηγικής, που δεν μπορούν να είναι δογματικά οι ίδιοι.

5) ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΤΑΣΗ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ. ΟΧΙ ΔΟΓΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΜΟΡΦΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ

Οι μπολσεβίκοι εμπιστεύονται την τάξη ακόμα και στις ήττες της. Όταν η επαναστατική κατάσταση γνωρίζει τις υφέσεις της, αναζητούν να ξαναβρούν τα στοιχεία αυτά στην πολιτική συμπεριφορά της τάξης, που δίνουν το περιθώριο για μια νέα επαναστατική τακτική. Από το 1905 που πρωτοεμφανίζονται τα Σοβιέτ ως μορφές οργάνωσης και συντονισμού της πανρωσικής πολιτικής απεργίας του Οκτώβρη, μέχρι και τον Οκτώβρη του 1917, οι μπολσεβίκοι περνάνε από το όλη η εξουσία στα σοβιέτ, μέχρι την άρνηση του συνθήματος, και την προτεραιότητα της ένοπλης εξέγερσης. Σε αντίθεση με ότι πιστεύεται ίσως σε ένα κομμάτι συντρόφων, καμιά μορφή οργάνωσης της τάξης δεν αποτελούσε θέσφατο για τους μπολσεβίκους. Και αυτή τελικά η διαλεκτική αντιμετώπιση των μορφών οργάνωσης της τάξης, πάντα με κριτήριο το τι προωθούσε την ίδια την επαναστατική διαδικασία με βάση την ανάλυσή τους ήταν το κυρίαρχο. Αυτό άλλωστε ήταν που επέτρεψε να πραγματοποιηθεί και να εκδηλωθεί η ίδια η επανάσταση, παραμονές του συνεδρίου των Σοβιέτ. Χαρακτηριστικά ο Λένιν, στο γράμμα του προς τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος έγραφε «Με όλες τις δυνάμεις μου θέλω να πείσω τους συντρόφους ότι τώρα όλα κρέμονται από μια τρίχα, ότι στην ημερήσια διάταξη μπαίνουν ζητήματα που δε λύνονται με συσκέψεις και συνέδρια (έστω και με συνέδρια των Σοβιέτ), αλλά αποκλειστικά από τους λαούς, από την πάλη των οπλισμένων μαζών». Ως δρόμο για να πάρουν τα Σοβιέτ πραγματικά την εξουσία.

6) ΔΙΕΘΝΙΣΜΟΣ

Ακόμα και στις δυσκολότερες στιγμές, και σε αντίθεση ίσως με αυτά που ακολούθησαν, οι μπολσεβίκοι δεν προσπάθησαν να επενδύσουν στα μεγαλορωσικά αισθήματα τμημάτων της εργατικής τάξης. Η στάση τους από την αρχή του πολέμου, σε δυσμενέστατους συσχετισμούς, η τοποθέτησή τους γύρω από τα εθνικά ζητήματα στην εποχή του ιμπεριαλιστικού σταδίου, η απαρέγκλιτη αντιπαράθεση με την αστική τάξη της χώρας τους, που έφτανε μέχρι του σημείου της επιδίωξης της πολεμικής ήττας της, θέση που πολεμήθηκε ανελέητα, αποτελεί πραγματικό οδηγό, πολύτιμο, ειδικά στις εποχές της κρίσης όπως η σημερινή, που η φαρμακερή αγκαλιά των εθνικών μετώπων, ή της υπόκλισης τμημάτων της αριστεράς στον εθνικό λόγο, είναι δυστυχώς παρούσα. Διεθνισμός για το μπολσεβίκικο ρεύμα σκέψης, δεν ήταν ο κοσμοπολίτικος συντονισμός δράσεων και κινημάτων. Αλλά η επιδίωξη ιδεολογικής και πολιτικής συγγένειας με πολιτικά ρεύματα, που με βάση βασικά στοιχεία της ανάλυσης, ακόμα και με διαφορές μέσα σε αυτήν, μπορούσαν να παλεύουν κοινά, για την ήττα των αστικών τους τάξεων.

7) Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΓΚΑΛΟΠ, ΟΥΤΕ ΜΟΝΟΠΡΑΚΤΟ

Η επανάσταση δεν ήταν ένας κεραυνός σε αίθριο ουρανό. Ήδη από το 1905, οι μπολσεβίκοι εκτιμούν πως βρίσκονται σε μια επαναστατική διαδικασία. Με ήττες και πισωγυρίσματα. Που όμως δεν αναστέλλουν τις επαναστατικές διαθέσεις της εργατικής τάξης και των εκμεταλλευόμενων μαζών. Χωρίς να αναιρούνται οι αντικειμενικοί όροι που συγκροτούν μια επαναστατική κατάσταση, δηλαδή η αδυναμία των κυβερνώντων να αναπαράγουν ομαλά την κυριαρχία τους, η απότομη, πέραν του κανονικού χειροτέρευση του επιπέδου ζωής των εργαζομένων, και η είσοδος των μαζών στον αγώνα, με μεγαλύτερη συχνότητα και ένταση. Όμως ταυτόχρονα η επανάσταση δεν είναι δημοσκόπηση. Η ουσία νικάει τον τύπο. Τις παραμονές του συνεδρίου των Σοβιέτ, το υπεραντιδραστικό στρατόπεδο των μοναρχικών της Ρωσίας, των κορνιλοφικών, εκτιμά σωστά την αδυναμία της Προσωρινής Κυβέρνησης να παραμείνει στην εξουσία. Και φυσικά προετοιμάζει ένα λουτρό αίματος, για να καταπνίξει την επανάσταση που καλπάζει. Και αυτό θα πετύχει μόνο αν το κάνει στην καρδιά της επανάστασης, στην Πετρούπολη. Ο Λένιν με το γράμμα που προαναφέραμε, καλεί σε άμεση δράση. Η διαλεκτική εκτίμηση της στιγμής, λέει πως τα Σοβιέτ θα κυβερνήσουν, μόνο αν μείνουν στην άκρη, στα χέρια των ένοπλων εργατών, αγροτών και στρατιωτών της Ρωσίας.

ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ


Σε μια πρώτη προσέγγιση στην εφημερίδα μας, της Οκτωβριανής επανάστασης και της μπολσεβίκικης πολιτικής σε αυτήν, πιστεύουμε πως σε αυτά τα επτά σημεία μπορεί κανείς να συμπυκνώσει την τεράστια ιστορική και επίκαιρη συνεισφορά της. Για αυτό και δεν είναι ένα επαναστατικό κόσμημα σε κάποια προθήκη. Ο Οκτώβρης δεν έκλεισε, δεν τελείωσε. Και για αυτό γιατί η μέθοδος επαναστατικής πολιτικής που δίνει, είναι ένα στοίχημα, που οι επαναστάτες που βλέπουν την επικαιρότητά του, μόνο συνομιλώντας και πράττοντας μπορούν να το επιλύσουν. Αλλά και γιατί κάθε ένα από τα ζητήματα που θέσαμε, από τα πρώτα ακόμα βήματα της σοβιετικής εξουσίας, ανέδειξε μια σειρά θεωρητικά και πρακτικά ζητήματα, που οδηγούν σε διαρκείς αναστοχασμούς, με κριτήριο πάντα την αναζήτηση της συγκεκριμένης ανάλυσης της συγκεκριμένης κατάστασης.

 

Βιβλία με αφορμή την συμπλήρωση 95 χρόνων από την "έφοδο στον ουρανό"

Δυο σημαντικές προσφορές της Μαρξιστικής Σκέψης

στους αναγνώστες της
Με την ευκαιρία της 95ης επετείου της Οκτωβριανής Επανάστασης, η Μαρξιστική Σκέψη προσφέρει τη δυνατότητα στους αναγνώστες της να αποκτήσουν στην πολύ χαμηλή συνολική τιμή των 20 ευρώ (έκπτωση 45%) δυο βιβλία:

•Τον αφιερωμένο στην Οκτωβριανή Επανάσταση τόμο 7 του περιοδικού μας που μόλις κυκλοφόρησε.

• Τη δημοσιευμένη το 2010 συλλογή «Ο Οκτώβρης και η Εποχή μας».

Μπορείτε να προμηθευτείτε τα δυο βιβλία από το βιβλιοπωλείο των Εκδόσεων Τόπος, Πλαπούτα 2 και Καλλιδρομίου, πλησίον της Σπύρου Τρικούπη κοντά στο Πεδίον του Άρεως. Τηλ. 210 3221580, επικοινωνία: bookstore@motibo.com.

Επίσης, στο βιβλιοπωλείο των Εκδόσεων Τόπος μπορείτε να προμηθευτείτε τα 4 πρώτα τεύχη του περιοδικού μας στην τιμή των 20 ευρώ (έκπτωση 60%) ή όποια τεύχη από αυτά σας λείπουν με 5 ευρώ έκαστο.

Δείτε μερικά κείμενα από τον τόμο 7 της Μαρξιστικής Σκέψης στο σάιτ του περιοδικού μας: www.marxistikiskepsi.gr.

Δείτε επίσης στο σάιτ μας μερικά κείμενα από τη συλλογή «Ο Οκτώβρης και η Εποχή μας», http://www.marxistikiskepsi.gr/index.php/el/outtakes.
 

95 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση

Η νεολαία ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ και το ΝΕΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΡΕΥΜΑ σας καλούν στην εκδήλωση-συζήτηση «95 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση. Η διπλή εμπειρία της νίκης και της ήττας, πολύτιμη για τις επαναστάσεις της νέας εποχής»

Τετάρτη 7 Νοεμβρίου, 19:00 στο πολύκεντρο νεολαίας


23 χρόνια μετά την κατάρρευση του αν-ύπαρκτου σοσιαλισμού, οι θεωρίες περί τέλους τις ιστορίας και των ιδεολογιών καθώς και τα περί παντοκρατορίας της θεάς-αγοράς που ρυθμίζει τα πάντα προσφέροντας ανάπτυξη και ευημερία, τσακίζονται υπό το βάρος της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης και της βάρβαρης επέλασης του κεφαλαίου πάνω από τα δικαιώματα της εργαζόμενης κοινωνικής πλειοψηφίας.


Η σύγχρονη δικτατορία των αγορών με τα μνημόνια, το χρέος, τις πολιτικές λιτότητας και ξεπουλήματος που προωθούν τρόικα (Ε.Ε.-Ε.Κ.Τ.-Δ.Ν.Τ.) και κυβερνήσεις, δεν είναι τίποτα άλλο παρά η απέλπιδα προσπάθεια των δυνάμεων του κεφαλαίου να ξεπεράσουν την καπιταλιστική κρίση. Έχουν επιβάλει έναν εσωτερικό-κοινωνικό εμφύλιο πόλεμο στις δυνάμεις της εργασίας όπου πάνω στα χιλιάδες θύματα της σύγχρονης βαρβαρότητας επιχειρούν να ανατάξουν την κερδοφορία τους.

Μονόδρομος για την εργατική τάξη, τον εργαζόμενο λαό και τη νεολαία είναι ο ανένδοτος αντικαπιταλιστικός αγώνας ενάντια στον καπιταλιστικό μονόδρομο της εξαθλίωσης και του νεοσκοταδισμού-φασισμού. Με Αγωνιστικό Μέτωπο Ρήξης και Ανατροπής και μία σύγχρονη επαναστατική-Κομμουνιστική Αριστερά, όχι απλά μπορούμε να βγούμε νικητές στη μάχη για την επιβίωση και την ανατροπή της καπιταλιστικής επίθεσης, αλλά να ανοίξουμε το δρόμο για την επαναστατική ανατροπή του σημερινού εκμεταλλευτικού συστήματος, για την εργατική Δημοκρατία και τον Κομμουνισμό του 21ου αιώνα.

Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρούμε πως οι κόκκινες σημαίες του Οκτώβρη, ακόμα ανεμίζουν στον πολυτάραχο ορίζοντα της Ιστορίας.Επιχειρούμε να συζητήσουμε για τη μεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση, τη διπλή εμπειρία της νίκης και της ήττας, όχι από τη σκοπιά της θρησκευτικής ευλάβειας προς κάποιο εξιδανικευμένο παρελθόν αλλά από τη σκοπιά ενός εκρηκτικού και κυρίως αισιόδοξου μέλλοντος. Από τη σκοπιά της «επανάστασης που έρχεται» και τη γεννούν οι εκρηκτικές αντιθέσεις και δυνατότητες της σύγχρονης εποχής. Ο μεγάλος Οκτώβρης του 17’, δεν μπορεί παρά να είναι συστατικό στοιχείο μια νέας, ανώτερης από ποτέ Αντικαπιταλιστικής Επανάστασης προς τον Κομμουνισμό, που όπως λέει και το τραγούδι: «Μιας άγριας επανάστασης που θα ξανασυμβεί με χίλιους τρόπους, όσο υπάρχουν οι αιτίες οι παλιές, εκείνες που ανάψαν του Οκτώβρη τις φωτιές»


Πηγή: http://aristeroextreme.blogspot.gr

 

Γράμμα του Β. Ι. Λένιν στην ΚΕ των Μπολσεβίκων την προηγούμενη της Οκτωβριανής Επανάστασης (24 Οκτώβρη 1917)

Σύντροφοι,

Γράφω αυτές τις γραμμές το απόγευμα της 24ης. Η κατάσταση είναι κρίσιμη στο έπακρο. Στην πραγματικότητα είναι τώρα απολύτως σαφές ότι το να καθυστερήσουμε την εξέγερση θα είναι μοιραίο.

Με όλη μου την δύναμη ωθώ τους συντρόφους να καταλάβουν ότι όλα κρέμονται τώρα από ένα νήμα’ ότι ερχόμαστε αντιμέτωποι με προβλήματα που δεν πρόκειται να λυθούν από τις διασκέψεις ή τα συνέδρια (ακόμα και από τα συνέδρια των Σοβιέτ), αλλά αποκλειστικά από τους λαούς, από τις μάζες, από τον αγώνα του ένοπλου λαού.

Η αστική επίθεση των Κορνιλοβιτών και η απομάκρυνση του Βερκχόφσκι δείχνουν ότι δεν πρέπει να περιμένουμε. Πρέπει με οποιοδήποτε κόστος, αυτό το ίδιο απόγευμα, αυτή την ίδια η νύχτα, να συλλάβουμε την κυβέρνηση,αφού πρώτα έχουμε αφοπλίσει τους μαθητές της στρατιωτικής σχολής ανώτερων αξιωματικών ( νικώντας τους, εάν αντισταθούν), και πάει λέγοντας.

Δεν πρέπει να περιμένουμε! Μπορεί να χάσουμε τα πάντα!

Η αξία της άμεσης κατάληψης της εξουσίας θα είναι η υπεράσπιση του λαού (όχι του συνεδρίου, αλλά του λαού, του στρατού και των αγροτών αρχικά) από την κυβέρνηση των Κορνιλοβιτών, η οποία έδιώξε τον Βερκχόφσκι και εκκόλάψε μια δεύτερη πλεκτάνη τύπου Κόρνιλοβ.

Ποιος πρέπει να πάρει την εξουσία;
Αυτό δεν είναι σημαντικό αυτή τη στιγμή. Αφήστε την Επαναστατική Στρατιωτική Επιτροπή να το κάνει, ή “κάποιο άλλο ίδρυμα” το οποίο θα διακυρήξει ότι θα αφήσει την εξουσια μόνο στους αληθινούς αντιπροσώπους των ενδιαφερόντων του λαού, των ενδιαφερόντων του στρατού (την άμεση πρόταση για ειρήνη), των ενδιαφερόντων των αγροτών (η γη να δοθεί αμέσως και η ιδιωτική ιδιοκτησία να καταργηθεί), των ενδιαφερόντων αυτών που λιμοκτονούν.

Όλες οι περιοχές, όλα τα συντάγματα, όλες οι δυνάμεις πρέπει να κινητοποιηθούν αμέσως και πρέπει αμέσως να στείλουν τις αντιπροσωπείες τους στην Επαναστατική Στρατιωτική Επιτροπή και στην Κεντρική Επιτροπή των Μπολσεβίκων με την επίμονη απαίτηση οτι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αφεθεί η εξουσία στα χέρια του Κερένσκι και Σια μέχρι την 25η’ κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις’ το θέμα πρέπει να αποφασιστεί σίγουρα αυτό το ίδιο απόγευμα, ή αυτήν την ίδια την νύχτα.

Η ιστορία δεν θα συγχωρήσει τους επαναστάτες για τη χρονοτριβή τους όταν μπορούσαν να είναι νικηφόροι σήμερα (και βεβαίως θα είναι νικηφόροι σήμερα), ενώ διακινδυνεύουν πολύ αύριο, στην πραγματικότητα, αυτοί διακινδυνεύουν να χάσουν τα πάντα.

Εάν καταλάβουμε την εξουσια σήμερα, την καταλαμβάνουμε όχι εναντίον των Σοβιέτ αλλά εκ μέρους τους.

Η κατάληψη της εξουσίας είναι δουλειά της εξέγερσης’ ο πολιτικός σκοπός της θα γίνει σαφής μετά από την κατάληψη.

Θα ήταν μια καταστροφή, ή μια καθαρή τυπικότητα, να περιμένουμε τη διστακτική ψηφοφορία της 25ης Οκτωβρίου. Ο λαός έχει το δικαίωμα και είναι δεσμευμένος με το καθήκον να αποφασίσει τέτοιες ερωτήσεις όχι από μια ψηφοφορία, αλλά από την δύναμη’ στις κρίσιμες στιγμές της επανάστασης, ο λαός έχει το δικαίωμα και είναι δεσμευμένος με το καθήκον να δώσει τις κατευθύνσεις στους αντιπροσώπους του, ακόμη και στους καλύτερους αντιπροσώπους του, και να μην τους περιμένει.

Αυτό αποδεικνύεται από την ιστορία όλων των επαναστάσεων’ και θα ήταν ένα άπειρο έγκλημα εκ μέρους των επαναστατών αυτών να αφήσουν την ευκαιρία να χαθεί, ξέροντας ότι η σωτηρία της επανάστασης, η προσφορά της ειρήνης, η σωτηρία του Πέτρογκραντ,η σωτηρία από την πείνα, η μεταφορά της γης στους αγρότες εξαρτάται από αυτούς.

Η κυβέρνηση είναι ετοιμόρροπη. Πρέπει να δοθεί το τελειωτικό χτύπημα με οποιοδήποτε κόστος.

Tο να καθυστερήσουμε την ενέργεια αυτή είναι μοιραίο.

Πηγή:erodotos