RSS

Category Archives: Πολιτισμός

Πολιτικοποιημένο hiphop στην εποχή της κρίσης




Ευχαριστούμε για την αποστολή. Καλή επιτυχία!



Δελτίο Τύπου των “Από τα Κάτω”


Μετά από δύο χρόνια σκληρής δουλειάς το δεύτερο solo του Infinik ολοκληρώνεται. Το όνομα αυτού “Σάρκα και Οστά”. Όνομα με πολλαπλά νοήματα. Το cd θα διανεμηθεί δωρεάν μέσω διαδικτύου αλλά και σε υλική μορφή , με ένα τυπικό αντίτιμο εν είδει οικονομικής ενίσχυσης. Θα περιέχει 16 τραγούδια (15 στην ηλεκτρονική μορφή συν ένα bonus στις κόπιες).
Στις συμμετοχές από πλευράς raps συναντάμε την E’n’D productions με τους Dtaeys,
Eni-D (Productive) και Αόρατο Εχθρό (Μηδέν Αρνητικό) να βάζουν φωτιά στα μικρόφωνα.
Στην πλούσια και ποικίλη μουσική παραγωγή του δίσκου συνεισέφεραν με βόμβες από το οπλοστάσιό τους οι: 

Mr. Green (US)- πολύ γνωστός αλλά και ταυτόχρονα ραγδαία ανερχόμενος beatmaker από την Philadelphia ο οποίος έχει συνεργαστεί με ονόματα όπως Outsidaz, Jedi Mind Tricks, RA the Rugged man, Snoop Dogg και άλλους πολλούς -, Μέγας, Dj Xquze (Black Tarr), Phaser (Ντελίριο),Teri (Ο.Δ.Β), Gusal, Smilin, δύο beatmakers με αέρα Αγγλίας οι Wizard και Schizzahz καθώς και ο Makinista μουσικός παραγωγός από την Κολομβία με latin επιρροές.
Στiς στροφέδρες του δίσκου “κόβουν”και ράβουν οι Dj ExAlone (Μηδέν Αρνητικό) και Dj Rawkuts.
Στα γυναικεία φωνητικά του δίσκου μας τραγουδά η Valeria Corio.
Φυσικά την ηχογράφηση- μίξη του cd έχει επιμεληθεί η E’n’D Productions.
Οι κόπιες του cd θα διατίθενται με αντίτιμο των 5 ευρώ εν είδει οικονομικής ενίσχυσης του καλλιτέχνη.

Για παραγγελίες στέλνετε mail με τα στοιχεία σας(όνομα, επίθετο, διεύθυνση, τηλέφωνο) στο apotakato@hotmail.gr ή επικοινωνείτε μέσω facebook.. Οι παραδόσεις για Αθήνα και Λάρισα μπορούν να γίνουν χέρι-χέρι, ενώ σύντομα θα ανακοινωθούν και σταθερά σημεία διάθεσης.

—————————————-

 Το hip hop album Σάρκα και Οστά” του INFINIK διατίθεται δωρεάν μέσω διαδικτύου:


Η playlist στο youtube είναι:


Λίγα λόγια ακόμη:

Έχει ένα μεγάλο ενδιαφέρον πιστεύουμε το hip hop στους καιρούς που διανύουμε. Αφενός λόγω της αμεσότητάς και του καμιά φορά “πολιτικά ανορθόδοξου” , αρκετές φορές, περιεχομένου του και αφετέρου λόγω της απλής καθημερινότητας που βρίσκει έκφραση μέσω των στίχων της rapΕπειδή το hip hop δεν είναι είδος μουσικής αλλά μια ολόκληρη κουλτούρα και τρόπος ζωής βρίσκει τρόπο να γεννιέται ακόμα και σε δύσκολες οικονομικά εποχές. Μάλιστα όταν όχι απλά γεννιέται αλλά διανέμεται και δωρεάν, λειτουργώντας έτσι σαν πολιτιστικός πυλώνας, την στιγμή που η ψυχαγωγία τείνει να θεωρείται άπιαστη πολυτέλεια, τότε μάλλον αξίζει προσοχής.


To album έχει ηχογραφηθεί εξ ολοκλήρου σε αυτοοργανωμένο studio και διανέμεται στην λογική του D.I.Y. Δηλαδή πέρα από το δωρεάν κατέβασμα για το οποίο δίνεται, διανέμεται και cd ( με συβολική ενίσχυση) το οποίο έχουμε φτιάξει μόνοι μας από τα εξώφυλλα μέχρι το “κάψιμο” των cd χωρίς καμία στήριξη από την μουσική βιομηχανία ή κάποιου είδους χορηγό.

Από την όλη διαδικασία αποκομίζουμε κάθε άλλο παρά χρηματικά κέρδη. Τις περισσότερες φορές ούτε καν κάποιο σημαντικό κομμάτι τον εξόδων μας δεν καλύπτουμε αλλά συνεχίζουμε να κάνουμε αυτό που αγαπάμε και με τρόπο με τον οποίο , κατά την γνώμη μας, βοηθάει πολιτικά και πολιτιστικά την ίδια την κοινωνία.


Από Τα Κάτω



 

Το ξεφτιλίκι του Μάλαμα


Ευχαριστούμε για την αποστολή του κειμένου


ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ-ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΓΟΝΙΩΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΠΕΤΡΑΣ


Μεγάλη απογοήτευση εχτές το βράδυ (Σάββατο 7-9-2013) στο θέατρο Πέτρας.
Ως φαν του Μάλαμα έχουμε βγάλει εισιτήρια μια μεγάλη παρέα να τον απολαύσουμε στο θέατρο της πόλης μας.

Συμμετέχοντας στην Ένωση Γονέων Πετρούπολης, μαζί με εκπαιδευτικούς της Β/θμιας και Α/θμιας εκπαίδευσης έχουμε αποφασίσει να κάνουμε παρέμβαση-διαμαρτυρία στη συναυλία.

Το ίδιο άλλωστε κάναμε και το περασμένο Σάββατο, στον ίδιο χώρο, στη συναυλία-αφιέρωμα στο Θεοδωράκη “Ποιος τη ζωή μου”.

Τι κάναμε;


Πριν την είσοδο και 1 ώρα πριν τη συναυλία κρατούσαμε ένα πανώ που έλεγε “Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΔΕΝ  ΒΟΛΕΥΕΤΑΙ ΜΕ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΟΥΡΑΝΟ – ΚΑΝΕΝΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΔΕΝ ΠΕΡΙΣΣΕΥΕΙ – Γ’ ΕΛΜΕ – ΕΝΩΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ – Δ. ΓΛΗΝΟΣ” μοιράζαμε κείμενο ενημερωτικό με τις εξελίξεις στο χώρο της παιδείας και πριν αρχίσει η συναυλία ανεβήκαμε με το πανώ στη σκηνή και ο πρόεδρος της ΕΛΜΕ της περιοχής μας είπε δυο λόγια για την ισοπέδωση του δημόσιου σχολείου και προέτρεψε τον κόσμο να αντιδράσουμε όλοι μαζί για την ανατροπή της παρούσας κατάστασης. Όλο αυτό είχε διάρκεια περίπου 3 λεπτά.

Το ίδιο θελήσαμε να κάνουμε και στη συναυλία του Μάλαμα. Πριν την έναρξη της συναυλίας ζητήσαμε από την υπεύθυνη παραγωγής να μας επιτρέψει αυτή την παρέμβαση. Μας απάντησε πως αυτό δεν επιτρέπεται, δεν το έχει επιτρέψει ο Μάλαμας σε κανέναν φορέα, σε καμία προηγούμενη συναυλία του, οπότε ούτε και σ’ εμάς.

Ζητήσαμε να το ξανασκεφτεί λόγω της κρισιμότητας των ημερών, ενώ απευθυνθήκαμε και στο Δήμαρχο Πετρούπολης και τον αντιδήμαρχο Παιδείας να παρέμβουν και να αιτηθούν κι εκείνοι να μας επιτραπεί η είσοδος, αλλά πήραν την ίδια απάντηση μ’ εμάς. Τότε, παρόλο που δεν ήμασταν πολλοί, αποφασίσαμε να μπούμε στο χώρο της συναυλίας παρά την απαγόρευση.

Στην είσοδο όμως, παρεμβαίνουν οι “μπράβοι” του κ. Μάλαμα και μας εμποδίζουν να μπούμε μέσα με το πανώ. Αρχίζουν οι φωνές “Αφήστε μας να μπούμε, Είναι δικαίωμά μας, Έχουμε ελευθερία λόγου, Τα πάντα καταρρέουν, 1 πανώ θα ανοίξουμε, δυο λόγια θα πούμε” εκείνοι μας έσπρωχναν, δεν μας άφηναν, προσπάθησαν να πάρουν το πανώ, οι τελευταίοι θεατές που έμπαιναν στο συναυλιακό χώρο αντέδρασαν και μας υποστήριξαν λέγοντας ότι είναι άδικο να μην αφήνουν μια 3λεπτη παρέμβαση στις δύσκολες εποχές που ζούμε, πέσανε και κάτι μπουνιές, και στην αναμπουμπούλα, δύο μέλη της πρωτοβουλίας πήραν το πανώ και τρέχοντας μπήκαμε στο θέατρο (εννοείται με τα εισιτήριά τους ανά χείρας μιας και οι “τζαμπατζήδες” στις εποχές μας δολοφονούνται!).

Κι ενώ η υπόλοιπη παρέα μας περίμενε στο κέντρο του θεάτρου στο δεύτερο διάζωμα, καθήσαμε μαζί τους, ανοίξαμε το πανώ και μεταξύ των τραγουδιών που άναβαν τα φώτα το σηκώναμε να το βλέπει ο κόσμος. Και το είδε και μας ενθάρρυνε ο κόσμος.
Ο Μάλαμας δεν είπε τίποτε. Δεν έκανε κανένα σχόλιο. Δεν μας εξήγησε γιατί δεν μας επέτρεψε την παρέμβαση-διαμαρτυρία. ΑΙΣΧΟΣ!!!!!

Κι όχι μόνο δεν έκανε σχόλια αλλά ξεκινώντας τη συναυλία είπε στον κόσμο ότι “απ’ ότι λένε ΚΑΠΟΙΟΙ!!!! η κατάσταση που ζούμε είναι απάνθρωπη!!!!!!!”. Προφανώς ο ίδιος δεν τη βιώνει.

Τι λες “πουλάκι μου”; Εσύ ζεις σε άλλο πλανήτη και το μόνο που ακούς είναι τιτιβίσματα; Δεν βλέπεις τι γίνεται γύρω σου;

Δεν σας κρύβω ότι απογοητεύτηκα πάρα πολύ γιατί τον ακούω χρόνια και μου αρέσουν πολύ τα τραγούδια του, αλλά μετά από αυτό ένιωσα ένα βάρος και μια εμετική διάθεση. Στενοχωριέμαι αλλά του βάζω ένα μεγάλο Χ γιατί οι καιροί είναι χαλεποί κι άτομα που γυρίζουν την πλάτη στον αγώνα για την αξιοπρέπεια για την ίδια τη ζωή θα πρέπει να μας αφήνουν εντελώς αδιάφορους! Ακόμη περισσότερο όταν πρόκειται για καλλιτέχνες που θα έπρεπε να υψώσουν τη φωνή τους, πρώτοι αυτοί, για να υπερασπίσουν τον απλό κόσμο. Εγώ δεν θέλω να πιστέψω σε μια τέχνη που την εκπροσωπούν μια Δημουλά, μια Διβάνη κι ένας Μάλαμας.

Θεωρώ πως όλα όσα αναφέρω παραπάνω πρέπει να γίνουν γνωστά στον κόσμο και προτείνω σε όποιον συμφωνεί μαζί μου να το αναρτήσει στον τοίχο του για να ενημερωθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι.

Ρούλα Τζιωρτζιώτη-Αλατζάκη
Γραμματέας Ένωσης Γονέων Πετρούπολης
 

Δελτίο τύπου για τις συναυλίες του Ηλία Ανδριόπουλου στη Μικρή Επίδαυρο

ΗΛΙΑΣ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ

Αρχαίο Θέατρο Μικρής Επιδαύρου
Παρασκευή & Σάββατο 26 και 27 Ιουλίου

Μία διαδρομή από τα ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΟ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ
έως τις ΩΔΕΣ του Ανδρέα Κάλβου

ερμηνευτές της συναυλίας: Τάσης Χριστογιαννόπουλος
Θεοδώρα Μπάκα
φιλική συμμετοχή: Ελένη και Σουζάνα Βουγιουκλή


Ο Ηλίας Ανδριόπουλος συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων ελλήνων συνθετών, με έργο διαχρονικό και με τραγούδια που έχουν αγαπηθεί βαθιά από το ευρύ κοινό της πατρίδας μας.

Στη Μικρή Επίδαυρο, στις 26 και 27 Ιουλίου θα παρουσιάσει ένα απάνθισμα των πιο

όμορφων τραγουδιών του, που μέσω αυτών καταγράφεται μία πορεία τριάντα πέντε ετών του συνθέτη, στην ελληνική μουσική.


Μία γόνιμη διαδρομή που άφησε πίσω της έργα, όπως τα Γράμματα στο Μακρυγιάννη, τα Λαϊκά Προάστια, τους Προσανατολισμούς, τις Ξένες Πόρτες, τους Αργοναύτες, τη Μουσική για Σαντούρι, τις Ωδές κ.α.

Την ορχήστρα αποτελούν φυσικά όργανα κλασσικού κλίματος πιάνο, βιολοντσέλο, μαντολίνο-μπουζούκι. Η ενορχήστρωση κινείται αφαιρετικά, αναδεικνύοντας έντονες συναισθηματικές εικόνες, που μεταφέρουν στην ψυχή μας τις πιο φρέσκιες και ώριμες ιδέες του συνθέτη, για το πώς πρέπει να ακούγεται σήμερα η μουσική του.

Στις δύο αυτές συναυλίες στη Μικρή Επίδαυρο, ο Ανδριόπουλος κάλεσε ερμηνευτές που αγαπούν βαθιά το έργο του και ανταποκρίνονται στο ύφος και στον ιδιαίτερο μουσικό του χαρακτήρα. ΄Ετσι, θα χαρούμε τα τραγούδια του από τον Τάση Χριστογιαννόπουλο, τη Θεοδώρα Μπάκα και τις ταλαντούχες Ελένη και Σουζάνα Βουγιουκλή.

Στο τέλος, ο ίδιος ο συνθέτης θα καθίσει στο πιάνο και θα τραγουδήσει ανέκδοτες συνθέσεις του. Οι δυο αυτές συναυλίες εντάσσονται στο πρόγραμμα του «Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου 2013»
 

Η επαναστατική τέχνη ως συνείδηση της εποχής


του Περικλή Παυλίδη*

(Κείμενο ομιλίας στην παρουσίαση του βιβλίου του Η.Κακαβάνη, «Ο άγνωστος Βάρναλης και 19 αδημοσίευτα ποιήματά του», Θεσσαλονίκη 21/4/13)

Το βιβλίο του Ηρακλή Κακαβάνη «Ο άγνωστος Βάρναλης» είναι ένα πολύ φροντισμένο πόνημα το οποίο εξοικειώνει τον αναγνώστη με τη γενική πνευματική διαδρομή του ποιητή φωτίζοντας συνάμα κρίσιμες στιγμές της και αποκαλύπτοντας ουσιώδεις πτυχές της προσωπικότητάς του, πράγμα  που επιτρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα το περιεχόμενο του έργου του. Το ερώτημα που τίθεται είναι ποια η σημασία της ενασχόλησης  στις μέρες μας με το έργο του Βάρναλη, τι δικαιώνει το ενδιαφέρον για ένα τόσο αδιαμφισβήτητα στρατευμένο κομμουνιστή διανοητή. 


Εκκινώ από την άποψη ότι η  τέχνη συνιστά διαγενεακή επικοινωνία των ανθρώπων μέσω αισθητικών μορφών, οι οποίες μεταδίδουν και γεννούν συναισθήματα και σκέψεις. Σ’ αυτή όμως την  επικοινωνία επιβιώνει διαχρονικά και διασώζεται ό,τι έχει καθολική σημασία για την ανθρωπότητα, για τις ανάγκες και προοπτικές της. Για να αποκτήσει καθολική σημασία   το έργο ενός δημιουργού, το οποίο ωστόσο αναπόφευκτα εντάσσεται σε συγκεκριμένο χωροχρόνο, θα πρέπει να αναδεικνύει  τα πλέον θεμελιώδη για την ανθρωπότητα ζητήματα της εποχής, αυτά που διαμορφώνουν τον ανθρώπινο κόσμο και  καθορίζουν την εξέλιξή του, να  αποτελέσει δηλαδή συνείδηση της εποχής,   και να το κάνει μάλιστα χρησιμοποιώντας μορφολογικά άρτιους τρόπους, λειτουργώντας βάσει των νόμων της αισθητικής ικανοποίησης. 

Ο Βάρναλης υπήρξε εκπληκτικός τεχνίτης του λόγου. Ο στίχος του καλοδουλεμένος και  ακριβής συνδυάζει την διεισδυτική κριτική ματιά με την καυστικότητα, την ειρωνεία και  τη χλεύη. Συνάμα μας παρουσιάζει υπέροχα δείγματα λυρισμού. Αυτό όμως που θα σημαδέψει το έργο του είναι  η σπουδαία επιλογή ζωής,  να ταχθεί με το μέρος του εργαζόμενου λαού σε μια εποχή μεγάλων επαναστατικών εγχειρημάτων. Ο Βάρναλης ήταν από τους πρώτους διανοούμενους που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της Οκτωβριανής Επανάστασης. Υπήρξε πρωτοπόρος της ελληνικής επαναστατικής διανόησης,   προτάσσοντας το νέο κοσμοϊστορικό ιδεώδες   με απαράμιλλο ενθουσιασμό και ιδεολογική μαχητικότητα.  Έργα του όπως  «Το φως που καίει»,  «Ο λαός των Μουνούχων» και «Σκλάβοι πολιορκημένοι», αποτελούν  λογοτεχνικό μανιφέστο  του ιστορικού υλισμού. 

Αυτή η επιλογή του ποιητή  του επέτρεψε να βρεθεί στο ύψος της εποχής,  να διαβεί το δρόμο σκληρών και κρίσιμων κοινωνικών αγώνων,   ο οποίος συνάμα οδηγούσε σε γόνιμες πνευματικές  αναζητήσεις  και δημιουργικές καλλιτεχνικές  υπερβάσεις. Στη δεύτερη δεκαετία του 20ου αιώνα ο αστικός κόσμος με τα δικά του ιδεώδη της δικαιϊκής ελευθερίας και  ισότητας και  της εθνικοπατριωτικής  αδελφοσύνης είχε ήδη εξαντλήσει την προοδευτική ορμή του, αποκαλύπτοντας με φρικτό τρόπο το πραγματικό του πρόσωπο, στέλνοντας εκατομμύρια ανθρώπινων ψυχών στην κρεατομηχανή του 1ου παγκόσμιου πολέμου (στην Ελλάδα επιπροσθέτως των Βαλκανικών πολέμων και της Μικρασιατικής Εκστρατείας). Η διανόηση που παρέμεινε εγκλωβισμένη στα αστικά ιδεώδη βρέθηκε με τον ένα  ή τον  άλλο τρόπο μακριά από τα κρίσιμα ζητήματα της κοινωνικής προόδου ή και σε θέσεις εκ διαμέτρου αντίθετες προς αυτή. Η διανόηση που αισθάνθηκε την παρακμή  της αστικής κοινωνίας αλλά δεν  μπόρεσε να διακρίνει προοπτικές  χειραφέτησης και να αφοσιωθεί σ’ αυτές επίσης βρέθηκε στο περιθώριο της ιστορίας. 

Από αυτή τη σκοπιά παρουσιάζει ενδιαφέρον η σχέση του Βάρναλη  (την οποία αναδεικνύει επαρκώς ο Ηρακλής Κακαβάνης στο βιβλίο του) με διανοητές όπως ο Καβάφης, ο Παλαμάς και ο Δελμούζος, οι οποίοι υιοθέτησαν διαφορετικές ή και αντίθετες στάσεις απέναντι στην εποχή τους εν συγκρίσει με αυτή του ποιητή. Δέον να τονιστεί ότι αυθεντικός και μαχητικός ανθρωπισμός στον 20ο αιώνα μπορούσε να υπάρξει μόνο μέσα από την προλεταριακή θεώρηση του κόσμου και τον αγώνα  για την ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου. Η κοινωνική στάση του Βάρναλη τον ώθησε να δει τη ζωή  από τη σκοπιά των υφιστάμενων την ταξική εκμετάλλευση, των φτωχών, των ταπεινών και καταφρονεμένων. Έτσι κατάφερε να αντιληφθεί  το μόχθο   και τη δυστυχία τους, (αυτά που πολλοί διανοούμενοι της εποχής κοιτούσαν αλλά δεν έβλεπαν) και να γίνει με το έργο του η φωνή τους. 

Ο Βάρναλης πολεμά με πάθος και πείσμα τον κόσμο της αδικίας. Αποκαλύπτει το πραγματικό πρόσωπο των  αφεντάδων της ζωής, των εκμεταλλευτών εργασίας, αυτών που χτίζουν την ευτυχία τους πάνω στα κόκαλα του λαού, χρησιμοποιώντας βία και  απάτη. Ο Βάρναλης αγαπά το λαό και γι’ αυτό δε τον κολακεύει. Αντιθέτως τον επικρίνει  για τη δειλία, τη μοιρολατρία και  τη μικροψυχία  που συχνά τον διακρίνουν. Ο λαός κουβαλάει μέσα του όλη τη σαπίλα της εκμεταλλευτικής κοινωνίας. Είναι ο  «καλός λαός», αυτός που φρόνιμα και ταχτικά πάει με κείνον που νικά, είναι ο λαός των μοιραίων οι οποίοι, ενώ έχουν στερηθεί ό,τι όμορφο υπάρχει στη ζωή, εκτονώνονται με υποκατάστατα ευτυχίας, περιμένοντας κάποιο θαύμα. Ο λαός μπορεί να προδώσει. Όπως σπαρακτικά αναφωνεί η βαρναλική Παναγία:   Θεριά οι ανθρώποι  δεν μπορούν το φως να το σηκώσουν. 

Ο ποιητής γνωρίζει καλά ότι ο  λαός υφίσταται κάθε μορφής πνευματική χειραγώγηση και καταγγέλλει με καυστικό τρόπο την απύθμενη υποκρισία όλων εκείνων των απολογητών της ταξικής κυριαρχίας, οι οποίοι διδάχνουν την αγιότητα της σκλαβιάς και της πείνας ώστε να μπει ρυθμός και τάξη στο μυαλό και στην ψυχή των αδικημένων και να ζητάνε  μοναχοί τους ν’ αδικιούνται – για το καλό τους. Ο Βάρναλης με το καθαρτήριο φως της σκέψης και του λόγου του αντιμάχεται τα ιδεολογικά φαντάσματα του κόσμου της εκμετάλλευσης, της καθημερινής ψευδούς συνείδησης,  τα οποία ηγεμονεύουν το μυαλό και τη ζωή των ανθρώπων του μόχθου. Το έργο του λειτουργεί ως νυστέρι που αποκαλύπτει τις θεμελιώδεις πλευρές της κοινωνικής αδικίας. Γράφει στο  «Λαό των μουνούχων»:  απόχτησε σε μια-δυο γενιές νομιμότητα και κάποια ιερότητα. Ήταν η ιδιοκτησία. Κανένας δε θυμόταν, πως ήταν κλεμμένη. 

Σπάνια μπορεί κανείς να συναντήσει τόσο οξυδερκή και κριτική στάση απέναντι στη θρησκεία, στην ισχυρότερη δηλαδή μορφή πνευματικής υποδούλωσης, η δύναμη της οποίας πηγάζει από όλη τη συσσωρευμένη στους αιώνες αδυναμία και απελπισία των ανθρώπων αναφορικά με το εφικτό της χειραφέτησής τους σε αυτό τον κόσμο και με τις δικές τους δυνάμεις:

Στους λίγους δόθηκεν η Γη, στα πληθ’ οι Ουρανοί
δεν είν’ αξιότερο αγαθόν απ’ την υπομονή

Συνάμα περιβάλλει με ιδιότυπο σεβασμό τις θρησκευτικές μορφές του Χριστού και της Παναγίας, όχι γιατί εισάγει κατά λαθραίο τρόπο στοιχεία θρησκευτικότητας στο έργο του, αλλά γιατί κατανοεί πολύ καλά ότι  με τα σύμβολα του «θείου δράματος» εκφράστηκε το ανθρώπινο δράμα (πόσο Χριστέ σουν άνθρωπος, αναφωνεί η Μαγδαληνή), αλλά και η φαντασιακή αναζήτηση διεξόδου και λύτρωσης από την επίγεια μάβρη Κόλαση. Είναι εξαιρετικά θαρραλέα και επαναστατικά  συνεπής η στάση του Βάρναλη απέναντι στην  έννοια του έθνους, αυτή τη λατρεμένη ιδέα  της αστικής τάξης, πίσω από την οποία έκρυβε όλη την  ταξική ιδιοτέλειά  της, αξιώνοντας από τους ταπεινούς και καταφρονεμένους να χύσουν το αίμα τους στο όνομά της, αυγαταίνοντας συνάμα τον πλούτο των αφεντικών τους:

Ξέν’ οι λαοί στον τόπο τους και δούλοι,
 χωρίς πατρίδα, πάντα «οχτροί και μούλοι 

Ο Βάρναλης ειρωνεύεται και   καταγγέλλει και την κομφορμιστική συνείδηση των διανοουμένων,  η οποία καταφεύγει σε κόσμους φανταστικούς για να κρυφτεί σε αυτούς,  φτιάχνοντας  ένα ωραίο ιδανικό,  αδιάφορο όμως για τις ανάγκες των ανθρώπων. Ξεσκεπάζει τις ψευδαισθήσεις περί ουδετερότητας της τέχνης και της συνείδησης:  Όσο το σώμα  θ’ ανήκει στον Καίσαρα θαν του ανήκει μαζί κι ο νους κ’ η ψυχή. Ο Βάρναλης πιστεύει βαθύτατα στη δύναμη του λαού και στην ιστορική προοπτική της χειραφέτησής του.  Το έργο του είναι ιστορικά αισιόδοξο. Ο λαός θα νικήσει όλα τα φονικά ρηγάτα και θα θεμελιώσει το  βασίλειο της Δουλειάς της Πανανθρώπινης Φιλιάς. Ο ποιητής παρακινεί το θύμα και το ψώνιο να φέρει ανάποδα τον ντουνιά. 

Τα λόγια του Βάρναλη ηχούν σαν αγέρωχο επαναστατικό προσκλητήριο, συνιστούν σάλπισμα εξέγερσης: Όχι με λόγια, μ’ έργα τ’ άδικο πολέμα!
Κι όχι μονάχος! Με τα πλήθη συνταιριάσου!
Τ’ άδικο μ’ αίμα θρέφεται! Πνίξε το με αίμα

Ο ποιητής αναφέρεται στην προοπτική ενός λεύτερου κόσμου κι αυτό είναι ό,τι σημαντικότερο υπάρχει στο έργο του. Η δύναμη και η κοινωνική σημασία της τέχνης όπως και η δύναμη της ανεπτυγμένης-καλλιεργημένης συνείδησης, εν γένει, καθορίζονται από τη στάση απέναντι στην προοπτική, από την ικανότητα  κατανόησης και ανάδειξης της προοπτικής, αυτού δηλαδή που δεν μπορεί να διακρίνει ο καθημερινός κοινός νους των απλών ανθρώπων. Η επαναστατική τέχνη του Βάρναλη, ως συνείδηση της εποχής,  επιχειρεί να στρέψει το  βλέμμα των ανθρώπων του εργαζόμενου λαού  στην αισιόδοξη προοπτική ενός όμορφου χειραφετημένου κόσμου, στον οποίο οι προλετάριοι έχοντας απαλλοτριώσει τους απαλλοτριωτές τους προσοικειώνονται όλα τα θαυμαστά επιτεύγματα του πολιτισμού: η πλούσια Γης ολάκερη, τα κόπια μας κλεμένα ως χτες
όλα μας ξαναδίνονται με τις αγκάλες ανοιχτές
…   …
Όλα σου τέχνη τα καλά και τα μεγάλα δώρα
σα να ναι μια τα χαίρεσαι ψυχή παγκόσμια τώρα 

Και η  λευτεριά είναι καθολική-πανανθρώπινη:  όμοια λεύτερη όλη η πλάση στον αγώνα του καλού. Πολλοί ικανοί διανοούμενοι εμφανίστηκαν στον 20ο αιώνα. Όμως μόνο άνθρωποι σαν τον Βάρναλη στάθηκαν στο ύψος της κοινωνικής ανάγκης και της συνειδητής οργής, σήκωσαν   την ιστορία στους ώμους τους, φώτισαν το δρόμο της ανθρώπινης προσπάθειας για λύτρωση, για καλύτερο αύριο, έγιναν οι οδηγητές του λαού  στα μεγάλα επαναστατικά του  σκιρτήματα. 

Ο Ρίτσος αποτιμά με τον ακριβέστερο τρόπο το έργο του Βάρναλη γράφοντας το 1956 στην τότε Αυγή: 
Ποιητή, σ’ είδαμε πάντα στο πλευρό του λαού μας
με σκέψη και με πράξη. Ο λόγος σου σπαθί, νυστέρι και φωτιά που φωτάει και φως που καίει. Σ’ είδαμε πάντα με την παλάμη σου ανοιχτή δίπλα στ’ αφτί για ν’ αφουγκράζεσαι πίσω απ’ τα τείχη τη στρογγυλή βουή του ιστορικού αναπότρεπτου ήλιου. Αυτό τον ήλιο μας έδειξες.

Η επαναστατική τέχνη του Βάρναλη, ως συνείδηση της εποχής, είναι καθολική και συνεπώς διαχρονική, αφενός γιατί οι λογαριασμοί που άνοιξε ο 20ος αιώνας με τον καταστροφικό κόσμο του κεφαλαίου δεν έχουν κλείσει ακόμα, αφετέρου γιατί τα ιδανικά και η προοπτική που υπηρέτησε συνάπτονται με το πιο σημαντικό και αυθεντικά  καθολικό ζήτημα της ιστορίας, με τον αγώνα για τη χειραφέτηση της εργασίας και την κομμουνιστική ενοποίηση της ανθρωπότητας. Ως εκ τούτου το έργο του Βάρναλη  ανήκει οριστικά στο μέλλον.

 
*επίκουρος καθηγητής ΑΠΘ
 

ΜΑΞ ΛΙΝΤΕΡ – ΚΛΕΦΤΗΣ ΡΟΔΑΚΙΝΩΝ – JULES DASSIN ΣΤΟΥΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥΣ

«100 ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΞ ΛΙΝΤΕΡ»

Πολύ πριν από τους Τσάρλι Τσάπλιν, Μπάστερ Κίτον και Χάρολντ Λόιντ
Ο βασιλιάς της κωμωδίας  ήταν ο ΜΑΞ ΛΙΝΤΕΡ.
Την εβδομάδα από 30/05 έως 5/06
καθημερινά στις 21:00 23:00 αποκλειστικά στον κινηματογράφο ΒΟΞ
(Πλατεία Εξαρχείων, Θεμιστοκλέους 82, τηλ.: 2103301020)
 

«Ο ΚΛΕΦΤΗΣ ΡΟΔΑΚΙΝΩΝ»
του Βέλο Ράντεφ

Μια λυρική και ουμανιστική ταινία που συγκινεί και συγκλονίζει.

Την εβδομάδα από 30/05 έως 5/06
ΖΕΦΥΡΟΣ καθημερινά στις 21:00
(Τρώων 36 , Άνω Πετράλωνα – Θησείο, τηλ. επικοινωνίας : 2103462677 )
 
   «ΡΙΦΙΦΙ» 
του JULES DASSIN

Την εβδομάδα από 30/05 έως 5/06
καθημερινά στις 22:45 αποκλειστικά στον κινηματογράφο ΖΕΦΥΡΟΣ

(Τρώων 36 , Άνω Πετράλωνα – Θησείο, τηλ. επικοινωνίας : 2103462677 )
 

Κριτική παρουσίαση της ταινίας "Τώρα Εγώ"

ΑΚΣ tiiinewzfilms « Τώρα Εγώ» : Μια εικόνα από το μέλλον

του Νίκου Γεωργόπουλου

[…] Αλήθεια,πώς να περιγράψω
τη φύση όταν μ’ έχει εγκαταλείψει
και μόνο στην πρεμιέρα του φθινοπώρου
θυμάται να με προσκαλέσει καμιά φορά;
Η αλλοτρίωση της έλξης (Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ)

Δύνανται οι ερωτικές σχέσεις στο σύγχρονο αλλοτριωμένο περιβάλλον ενός καταναλωτικού ευδαιμονισμού, που αφαιρεί το «ρίσκο της λύτρωσης» από την ερωτική συνομιλία, μέσω της ευκολίας και της εμπορευματοποίησης, να δημιουργούν τα κύτταρα μιας μελλοντικής κοινωνίας με ανώτερα πολιτισμικά χαρακτηριστικά;

Δύναται η ερωτική συνομιλία δύο εν δυνάμει αλλοτριωμένων (εξατομικευμένων) οντοτήτων, που είναι δυνητικοί φορείς κυρίαρχων εξουσιαστικών αντιλήψεων και ανισοτικών στερεοτύπων, να αναδεικνύει μέσα από το βίωμα εικόνες από το μέλλον της ανθρώπινης ιστορίας;

Δύναται τέλος η πάλαι πότε ριζοσπαστικότητα της πολιτικής ορθότητας, να φαντάζει ένα παρωχημένο εργαλείο της κοινωνικής προϊστορίας, που όφειλε την αναγκαιότητά του στην «εκπαίδευση» σεβασμού της διαφορετικότητας και την οργάνωση της συνύπαρξης με το «διαφορετικό» με θεσμικούς πειθαναγκασμούς;

Τέτοια ερωτήματα προκύπτουν κατά την γνώμη μου σε μια προσεκτική αποκωδικοποίηση των μηνυμάτων που εκπέμπει η νέα ταινία της ομάδας ΑΚΣ tiiinewzfilms « Τώρα Εγώ», χωρίς να υποβιβάζει και τα προφανή υπαρξιακά ζητήματα ενός «απειλούμενου έρωτα».

Στο «Τώρα Εγώ» η αναπηρία της κώφωσης (κωφό αγόρι) εντάσσεται αρμονικά, λειτουργικά και «αδιαμεσολάβητα» στην ερωτική σχέση, χωρίς να υποκύπτει στα ρατσιστικά στερεότυπα και τον οίκτο από την μια, ούτε στις επινοημένες (αυτό)γκετοποιήσεις από την άλλη. Η ταινία δεν εστιάζει στην «υπέρβαση» που εμπεριέχει η σχέση ανάμεσα σε έναν ανάπηρο και μια αρτιμελή με βάση τον κοινωνικό καθορισμό – αποφεύγοντας έτσι τον στερεοτυπικό σχολιασμό – αλλά στην ίδια την ουσία των σχέσεων σήμερα και την αλλοτριωμένη συνύπαρξη των εραστών!
Αυτή η προβολή στο μέλλον για την αρμονική ένταξη της αναπηρίας στην ζωή μας μέσα

από την ερωτική συνύπαρξη δύο νέων, που δεν εστιάζουν στα «κουσούρια» – ούτε με την διακριτική απόκρυψή τους, αλλά ούτε και με την ρεβανσιστικά δικαιωμένη έμφασή τους – είναι κατά την γνώμη μου το καινοτόμο στοιχείο στο σενάριο.

Αυτό ακριβώς το στοιχείο προβάλλει μια κοινωνία από το μέλλον του ανθρώπινου πολιτισμού, που η διαφορετικότητα του φύλου, της σεξουαλικότητας, του χρώματος αλλά και των μειωμένων ικανοτήτων λόγω αναπηρίας δεν θα αποτελεί ένα διακριτικό γνώρισμα -κατά βάση αρνητικά φορτισμένο – ούτε θα υπάρχει λόγος να «προστατευθεί» και να δικαιολογηθεί για την ύπαρξή της ως τέτοια.

Η διαφορετικότητα είναι εγγενές στοιχείο της φυσικής μας κληρονομιάς σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής, και χρέος μας είναι να αποκαταστήσουμε την φυσική ισορροπία που τόσο πολύ έχει πληγεί από τις εξουσιαστικές λογικές με αποτέλεσμα τον κολασμό, τον εξοστρακισμό της σε γκέτο και την βίαιη εξαφάνιση.

Η ταινία «Τώρα Εγώ» λοιπόν με μια πιο προσεκτική «ανάγνωση» αναδεικνύει το «Εμείς», όχι με μια απλή συμβατική αποδοχή, αλλά με την βιωματική συμφιλίωση και τελική ενσωμάτωση του «Άλλου» σε μια διαδικασία αμοιβαιότητας και ανταλλαγής, που μεταφέρεται στην ταινία πολύ εύστοχα μέσω της ερωτικής πράξης! Μια ερωτική πράξη που δεν εμπεριέχει ηθικές εξιδανικεύσεις και ρομαντικές επιβεβαιώσεις, αλλά ακολουθεί την «μοίρα» της ανθρώπινης φύσης να συνυπάρχουν τα ένστικτα και τα πάθη, με τις εκλογικευμένες– και ως εκ τούτου κοινωνικά καθορισμένες – αντιδράσεις.

Αξιοσημείωτες – ως προς τους «αυτονόητους» τρόπους «εύρυθμης και αρμονικής λειτουργίας» της σχέσης ενός κωφού με μια αρτιμελή – είναι η συμβουλευτική συμβολή της Σοφίας Κολοτούρου (που είναι και η ίδια κωφή) μέσα από τις σκηνές με το κινητό ως μέσο επικοινωνίας έξω από την πόρτα (σε αντιδιαστολή με το κουδούνι), το αναβόσβημα στο φως του δωματίου ως μέσο οπτικής προειδοποίησης, ή η εστίαση του κωφού πρωταγωνιστή στα χείλη της συμπρωταγωνίστριας (χειλεοανάγνωση) όταν μιλάει, και φυσικά η συμβουλευτική συμβολή της Ιωάννας Αλεξοπούλου στην χρήση της νοηματικής γλώσσας.

Το σενάριο του Θάνου Καρβούνη πλαισιώνουν πρωταγωνιστικά οι ταλαντούχοι και πολύ όμορφοι ηθοποιοί Izabella Fulop και Κωνσταντίνος Ραφαηλίδης, ενώ τους ρόλους των «αντικειμένων της εκδίκησης» μοιράζονται η Νανά Νάτσικα και ο Πάνος Ιωαννίδης. Την μουσική «υπογράφει» ο Σπύρος Γραμμένος, το design της αφίσας η Δανάη Κιρλή, το μοντάζ ο Άρης Καπλανίδης και το μιξάζ ο Alex Καπογιάννης.



Σημείωση: ευχαριστούμε θερμά το φίλο και συγγραφέα του κειμένου, Νίκο Γεωργόπουλο, που μας το εμπιστεύτηκε. Ποιήματά του μπορείτε να δείτε σε  παλαιότερες αναρτήσεις του Κόκκινου Τύπου.

1. της Ζωής μας οι Εραστές δεν λησμονάνε…και ούτε ξεχνούν της Γης οι Κολασμένοι
2. Ανυπότακτη ποίηση:…δουλειά μας η όρθια στάση του κορμιού…
3. Ανυπότακτη ποίηση:…και όταν το πλήθος γίνεται ποτάμι…
4. Η ανατρεπτική ποίηση συναντιέται με το low bap
5. Ανατρεπτική ποίηση: Τα “Ανυπότακτα Στοιχειά” του Νίκου Γεωργόπουλου
6. Πτώση

 

«Ο ΚΛΕΦΤΗΣ ΡΟΔΑΚΙΝΩΝ» – ένα αριστούργημα 50 χρόνια μετά ξανά στις αίθουσες



Από 23 Μαΐου η New Star θα κυκλοφορήσει στους κινηματογράφους σε επανέκδοση την ταινία,  «Ο ΚΛΕΦΤΗΣ ΡΟΔΑΚΙΝΩΝ» του Βέλο Ράντεφ, με τους Νεβένα Κοκάνοβα και Ράντε Μάρκοβιτς. Βασισμένη στη Διασκευή του διάσημου αντιπολεμικού μυθιστορήματος

του Εμιλιάν Στάνεφ, «Κλέφτης στις ροδακινιές».




o  Κλέφτης Ροδακίνων μιλάει για την αληθινή, συναισθηματική, ψυχική, αγνή επαφή δύο νέων ανθρώπων σε μια εποχή που επικρατεί ο παραλογισμός ενός πολέμου της καθημερινής ζωής.– Μιλάει για τον έρωτα τον ριζοσπαστικό που έρχεται σε ρήξη με την αντιδραστική κατάσταση πραγμάτων, ενός κόσμου περιχαρακωμένου από συρματοπλέγματα.
Είναι μια επαναστατική ταινία,
γιατί το ριζοσπαστικό ερωτικό συναίσθημα που την διαπερνάει οδηγεί στη συνειδητοποίηση και στη σύγκρουση με την καθεστηκυία τάξη πραγμάτων που κάνει τους ήρωες της ταινίας να μην υπολογίζουν ακόμα και το θάνατο.

Γιατί όπως λέει ο Γάλλος αιχμάλωτος φίλος του Σέρβου ήρωά μας παίζοντας σκάκι μαζί του “κανένα παιχνίδι δεν παίζεται αν οι παίχτες δεν είναι στις θέσεις τους” και ο Ιβό του απαντάει ότι “ίσως πρέπει να βρεθεί ένα άλλο παιχνίδι με άλλους παίχτες και κανόνες” και εκείνος του αντιτείνει “για να γίνει αυτό θα πρέπει όλοι να είναι ερωτευμένοι” . Ερωτευμένοι, αγαπημένοι όπως είναι αληθινά οι δύο ήρωες της ταινίας μας. 
 

 Δεν θα πρέπει να διαφύγει της προσοχής μας ο τρόπος που ο Βέλο Ράντεφ αντιμετωπίζει τη σχέση των ηρώων, την εξαφάνιση οποιασδήποτε ηθικολογικής προσέγγισης. Η φυσικότητα, το αυτονόητο που βλέπει πίσω από τον έρωτα, την αληθινή και βαθιά αγάπη των δύο ηρώων. Δεν μας αφήνει καμιά στιγμή και σε αυτό βοηθάει η λυρική ασπρόμαυρη φωτογραφία του (άλλωστε ήταν διευθυντής φωτογραφίας πριν περάσει στη σκηνοθεσία) να αναλογιστούμε, ναι αλλά είναι μια παντρεμένη γυναίκα με έναν άντρα μεγαλύτερο, συντηρητικό, ένθερμο πατριώτη και όχι τόσο κακό. Και η γυναίκα παραδίδεται άνευ όρων, ολόθερμα και απόλυτα συνειδητοποιημένα στην αγάπη όχι μόνο μιας άλλης ευαίσθητης και “αδελφής” ψυχής αλλά και των όσων ριζοσπαστικών αυτή η ψυχή πρεσβεύει. 
Έρωτας=Αγάπη=Επανάσταση μπορεί να δώσει το έναυσμα στον καθένα μας να πιάσουμε δουλειά από σήμερα κιόλας για να ρίξουμε τα συρματοπλέγματα που δεν μας αφήνουν να ανασάνουμε.




 

Η τέχνη που δεν φτάνει για όλους (με αφορμή τις δηλώσεις Δημουλά)


Προσπαθούσα κάποτε σε ένα σύντομο κειμενάκι μου να γράψω 5 πράγματα για την ποίηση. Κατάφερα εκεί πέντε αράδες, αλλά αν υπήρχε κάτι που συνειδητοποίησα είναι πως δεν είναι καθόλου εύκολο να μιλήσει κάποιος για την τέχνη, από όποια πλευρά και αν το πιάσει το πράγμα, ειδικά όταν θέλει να βγάλει ασφαλή συμπεράσματα. Σήμερα θα κάνω μια ακόμη απόπειρα, αυτή τη φορά με αφορμή την δήλωση της Κ. Δημουλά που είπε ότι δεν αντέχει άλλο τους μετανάστες διότι την τρομάζουν, είναι πολλοί, κλέβουν και πιάνουν όλα τα παγκάκια της Αθήνας.

Θα περίμενε κανείς από ανθρώπους του πνεύματος, όταν καταπιάνονται με ένα τέτοιο ζήτημα να είναι περισσότερο ευαίσθητοι, αν όχι επειδή το αισθάνονται, ας είναι τουλάχιστον περισσότερο αναλυτικοί ώστε να αναφέρονται σε όλες τις πλευρές του συγκεκριμένου ζητήματος και να μην πετάνε χοντράδες. Η φτώχεια η μετανάστευση ως αιτίες που γεννούν της εγκληματικότητα στα φτωχά και στα εξαθλιωμένα στρώματα, είναι ζητήματα που συνδέονται άμεσα με τις οικονομικές και πολιτικές συνθήκες του κόσμου που ζούμε, δεν μπορεί ούτε να ειδωθούν ούτε να αντιμετωπιστούν ανεξάρτητα από αυτές.

Πέρα από αυτό υπάρχει όμως και το καθαρά ανθρωπιστικό, αυτό που δεν χρειάζεται ο άλλος να έχει μελετήσει τον καπιταλισμό για να γνωρίζει πως “καταντούν” οι άνθρωποι να ζουν τέτοιου είδους ζωές. Ο ανθρωπισμός, που υπαγορεύει ότι αν μέσα σε ένα 40 τετραγωνικών ανήλιαγο και παραμελημένο σπίτι ζουν 15 άνθρωποι, λογικό είναι να θέλουν να περνούν όσο χρόνο παραπάνω μπορούν έξω από αυτό. Το ίδιο και οι άνθρωποι που δεν έχουν δουλειά, που δεν έχουν καν σπίτι και που το μοναδικό τους σπίτι είναι αυτό το παγκάκι που θα ήθελε για δική της διάθεση η Κικίτσα.
Σε συνθήκες λοιπόν τόσο ακραίας φτώχειας και εξαθλίωσης και εγκληματικότητα θα υπάρχει, και κλεψιές, όμως οι πρώτοι που υποφέρουν από την εγκληματικότητα αυτή είναι οι ίδιοι οι μετανάστες, που γίνονται αντικείμενα εκμετάλλευσης από διαφόρων ειδών νταβατζήδες, έλληνες και ξένους. Οι ίδιοι έχουν στην πλειοψηφία τους γνωρίσει με τον πιο βάναυσο τρόπο την πιο οργανωμένη και παγκοσμίων διαστάσεων μορφή εγκληματικότητας, αυτή της καπιταλιστικής παραγωγής και της ιμπεριαλιστικής επέκτασης με όλα τα μέσα.

Θα περίμενε κανείς όλα τα παραπάνω, να αναφερθούν από έναν άνθρωπο του πνεύματος της τέχνης και του πολιτισμού, αλλά μιας και δεν αναφέρθηκαν για να εξετάσουμε λίγο για ποια τέχνη, ποιό πνεύμα και ποιο πολιτισμό μιλάμε όταν αναφερόμαστε σε άτομα όπως η Κική(και δεν είναι μόνο ή Κική απλά αφορμής δοθείσας επιλέχθηκε ως παράδειγμα προς αποφυγή).

Να δηλώσω εξαρχής ότι δεν είμαι ειδικός στο έργο της Κικής. Είχα διαβάσει μερικά ποιήματα της τότε που υπέγραφε το κατάπτυστο κείμενο για τη σωτηρία της Ελλάδας και πράσινα άλογα μαζί με άλλους ανθρώπους του πνεύματος, και την κατέταξα, μπακάλικα δεν λέω όχι, στην κατηγορία εκείνη των εγωκεντρικών ποιητών που τα πάντα ξεκινούν και τελειώνουν στα προσωπικά τους πάθη, σε σχέση με τον περίγυρο τους(καλλιτεχνικό και άλλο) που τα υψώνουν και τα ενώνουν με το “απέραντο” και το άπειρο κλπ. Παραδέχομαι πάντως ότι καλλιτεχνικά μπορεί και να την αδικώ μην έχοντας διαβάσει ένα ικανό μέρος του έργου της για να μπορέσω να βγάλω ασφαλή συμπεράσματα, και μάλλον εκεί θα μείνω διότι όπως φαίνεται ο άνθρωπος Δημουλά δεν εξάπτει τίποτα θετικό ή ενδιαφέρον μέσα μου.

Πριν προχωρήσω παρακάτω θα παραθέσω μιαν αράδα ενός άλλου ποιητή, έτσι όπως τη έχω στο μυαλό μου, του Ρίτσου, η αράδα είναι περίπου αυτή.

Άμα δεν μπορέσω να σε κάνω να το δεις και εσύ είναι σαν να μη το έχω

Παρά το γεγονός ότι και από του Ρίτσου το έργο δεν έχω διαβάσει ούτε το εν δέκατο,  όμως η εντύπωση που μου έδωσε από το πρώτο κιόλας ποίημα που διάβασα ήταν εντελώς διαφορετική, αργότερα, όταν διάβασα και τον επιτάφιο ομολογώ ότι δεν σταμάτησα να δακρύζω παρά μόνο όταν ολοκληρώθηκε η ανάγνωση του. Ο Ρίτσος λοιπόν εκφράζει έναν διαφορετικό κόσμο από αυτόν της Δημουλά…ποιός είναι αυτός; Είναι ο κόσμος που το αγαθό της τέχνης, μαζί με όλα τα υπόλοιπα αγαθά, είτε αυτά εκφράζονται με υλικό είτε με ιδεατό τρόπο, πρέπει να γίνουν κτήμα όλων και όχι μόνο μιας κλειστής ελίτ. Ο πνευματικός όπως και ο υλικός πολιτισμός στο νου του Ρίτσου, δεν αποτελεί ένα κλειστό μυστήριο που απευθύνεται μόνο στους μυημένους, αλλά την κληρονομιά των λαών που πρέπει να ανήκει στους λαούς. Ο Ρίτσος όχι μόνο απευθύνεται στο σύνολο του λαού με την ποίηση του, αλλά τον εκφράζει κιόλας, χωρίς το έργο του να στερείται υψηλών νοημάτων και τεχνικής αρτιότητας, χωρίς να γίνεται απλοϊκό. Η ποίηση  του Ρίτσου πατά στο χώμα και στη λάσπη, και γίνεται σκάλα για να υψωθούν εκείνοι που γεννήθηκαν στο(και από) χώμα και στη λάσπη, και που με αυτό το χώμα και αυτή τη λάσπη, και με τις προσπάθειες των ανθρώπων αυτών, έχει οικοδομηθεί ο κόσμος στον οποίο ζούμε. Η Δημουλά είναι ανίκανη να το κάνει αυτό, δεν καταλαβαίνει, δεν αισθάνεται, δεν ζει στον ίδιο κόσμο με αυτούς τους ανθρώπους, για εκείνη ο φτωχός και ο μετανάστης είναι σκουπίδι που πρέπει να καταλήξει στην χωματερή για να μην της χαλά την αισθητική. Για να το πούμε και διαφορετικά, αν η τέχνη ήταν ένα παγκάκι, ο Ρίτσος θα καθόταν δίπλα στους μετανάστες και στους φτωχούς θα συζητούσε μαζί τους, στο Ελις Αιλαντ της Κικής όλοι αυτοί κρίνονται ανεπιθύμητοι.

Η Δημουλά απευθύνεται σε ανθρώπους που ήδη είναι ψηλά, ψηλά με μορφωτικούς, με κοινωνικούς, με οικονομικούς όρους. Η ποίηση της, η τέχνη της, χρησιμεύει σαν στεγανό, σαν νοητό πνευματικό σύνορο που χωρίζει έναν κόσμο από έναν άλλο, σύνορο που καλλίτερα να παραμείνει αδιαπέραστο, που δεν χωρά πνευματικούς μετανάστες, τουλάχιστον όχι αν εκείνοι δεν αποδεχθούν τους όρους της δικής της, πάνω από τα σύννεφα, κοινωνίας. Δεν αποτελεί σκάλα λοιπόν, αποτελεί θόλο, μετατρέπει το “αν δεν μπορώ να σε κάνω να το δεις και εσύ είναι σαν να μην το έχω” σε “αυτό που εγώ έχω με ξεχωρίζει από σένα που δεν έχεις τίποτα”. Αποτελεί δε την χειρότερη μορφή ιδιοποίησης, την ιδιοποίηση της πνευματικής δημιουργίας, που μετατρέπει κάτι που μπορούν να το απολαμβάνουν και να εκφράζονται όλοι μέσα από αυτό, σε προϊόν που ικανοποιεί και εκφράζει συγκεκριμένο και αυστηρά περιορισμένο target group.

Είναι ένα είδος τέχνης λοιπόν που εκπροσωπεί ένα συγκεκριμένο πνεύμα και ένα δεδομένο πολιτισμό, που για τον απλό άνθρωπο που θα έρθει σε επαφή μαζί του μοιάζει με κονσέρβα χωρίς το ανάλογο ανοιχτήρι, και που ακόμα και αν μπορούσε να την ανοίξει θα έβρισκε μέσα αέρα κοπανιστό. Αυτός είναι ο πολιτισμός των ανισοτήτων, της ακραίας φτώχειας και της εξαθλίωσης, σε κοινωνίες με αριστοκράτες και δούλους, ή πιο σωστά με καπιταλιστές και το σκυλολόι τους και με εργάτες προλετάριους, άνεργους, άστεγους και λοιπά λούμπεν στοιχεία. Όλοι αυτοί όχι ανεξάρτητοι ο ένας από τον άλλον, αλλά με τον έναν να είναι αιτία της εξύψωσης του άλλου και τον άλλο να είναι αιτία της εξαθλίωσης του πρώτου. Αυτή την τέχνη και αυτό το πνεύμα εκφράζουν διανοητές όπως η Δημουλά, την συντήρηση και την εκμετάλλευση, ή πιο σωστά την συντήρηση της εκμετάλλευσης που τους επιτρέπει να διακρίνονται ως πρώτοι και καλύτεροι σε μια κοινωνία μη ίσων.  Συχνά όλοι αυτοί αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως δάσκαλο, αν όντως ήταν τέτοιοι, θα ήταν εντελώς αποτυχημένοι, γιατί η αξία κάθε δασκάλου φαίνεται από το επίπεδο των μαθητών του, και μαθητές ενός ανθρώπου του πνεύματος θα έπρεπε να ήταν ολάκερη η κοινωνία, και πρωτίστως εκείνοι που έχουν την περισσότερη έλλειψη άρα και την περισσότερη ανάγκη να μάθουν. Αν και για να πούμε την αλήθεια, όσο λιγότερα διδαχθεί ο λαός απο αυτού του είδους τους πνευματικούς ανθρώπους, τόσο το καλλίτερο.

Λαγωνικάκης Φραγκίσκος (Poexania)
 

Τα κωλόπαιδα της μπουρζουαζίας αποπατούν στο έργο του Μπρεχτ

Η προσέλευσή μας στο πολυτελές μέγαρο της «Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών» του Ιδρύματος Ωνάση ήταν έτσι κι αλλιώς φορτωμένη με επιφυλακτικότητα. Οχι μόνο λόγω του χώρου, αλλά και επειδή μας είχε «βγάλει το μάτι» και η σχετική με την παράσταση αναφορά στην ιστοσελίδα του μαγαζιού: «Κατερίνα Ευαγγελάτου: “Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν” του Μπέρτολτ Μπρεχτ». Ασυνήθης για θεατρική παράσταση η αντιστροφή των συντελεστών στον τίτλο. Δεν πηγαίναμε να δούμε τον «Καλό άνθρωπο του Σετσουάν» του Μπρεχτ σε σκηνοθεσία της Ευαγγελάτου, αλλά κάτι που έφτιαξε η τελευταία με τον «Καλό άνθρωπο του Σετσουάν» του Μπρεχτ. Λεπτομέρειες θα πείτε, αλλά οι λεπτομέρειες έχουν τη σημασία τους κι αυτό φάνηκε αμέσως μόλις άνοιξε η βαριά αυλαία και άρχισε η παράσταση.

Ενας ηθοποιός παρίστανε έναν γελοίο κλόουν που υποτίθεται ότι ήταν ο Μπρεχτ! Μασώντας ένα μεγάλο πούρο έλεγε κάτι γερμανικές λέξεις και αμέσως υποτίθεται τις μετέφραζε στα ελληνικά. Λέμε «υποτίθεται ότι τις μετέφραζε», γιατί, όπως μας ενημέρωσε γερμανομαθής συντρόφισσα με την οποία παρακολουθούσαμε την παράσταση, δεν επρόκειτο για κάποιο γερμανικό κείμενο. Δεν επρόκειτο καν για γερμανικές λέξεις. Οι περισσότερες ήταν γερμανοφανείς κατασκευές, σαν τις ξένες γλώσσες που παριστάνουν ότι μιλούν διάφοροι κωμικοί ηθοποιοί σε επιθεωρησιακά νού-μερα! Επρόκειτο για κείμενο που έγραψε η Ευαγγελάτου, μέσω του οποίου ο Μπρεχτ αυτοσυστήνεται! Και τι λέει; Οτι εφηύρε την «αποστασιοποίηση», που κανένας δεν κατάλαβε τι ήταν. Ούτε αυτός ο ίδιος κατάλαβε!

Με τον ίδιο γελοίο κλόουν έκλεισε η παράσταση. Αντί ν’ ακούσουμε τον υπέροχο επίλογο, με τον οποίο ο Μπρεχτ στεφανώνει το συγκεκριμένο έργο του, καλώντας τους θεατές να ψάξουν να βρουν τη λύση, ακούσαμε (πάντα με γελοιογραφικό τρόπο, με το πούρο στο στόμα, με τα γερμανικά που δεν είναι γερμανικά κτλ.) μια συρραφή από στίχους του Μπρεχτ, που κατέληγαν στο συμπέρασμα «Δεν έχω λύση»!

Τι θα μπορούσε να είναι μια παράσταση που περικλείεται μέσα σε δυο ξένα κείμενα, μέσω των οποίων ο Μπρεχτ παρουσιάζεται σαν ένας γελοίος διασκεδαστής με αγνωστικιστικό υπόβαθρο; Μια γελοιοποίηση του Μπρεχτ και του συγκεκριμένου έργου, φυσικά. Γελοιοποίηση και της φόρμας (αφού κατά τη σκηνοθέτιδα με τον όρο «αποστασιοποίηση» ούτε ο Μπρεχτ ήξερε τι ήθελε να πει) και του ιδεολογικού-αισθητικού περιεχόμενου του έργου.

Η γελοιοποίηση της φόρμας έγινε με τρεις τρόπους. Πρώτο, γεμίζοντας την παράσταση με κάθε είδους «μοντερνιές» έτσι που και οι ίδιες οι «μοντερνιές» να καταντούν πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένοι. Δεύτερο, μετατρέποντας τους χαρακτήρες σε καρτούν. Τρίτο, βάζοντας τους ηθοποιούς να εκφωνούν και τις στοιχειώδεις σκηνικές οδηγίες που συνοδεύουν κάθε θεατρικό έργο. Σημειώνει ας πούμε ο συγγραφέας: Στρέφεται προς το κοινό. Στην παράσταση της Ευαγγελάτου δεν αρκούσε ο ηθοποιός να στραφεί προς το κοινό. Πριν το κάνει, έλεγε: «Στρέφεται προς το κοινό». Τι ήθελε να πει η σκηνοθέτις; Να επιβεβαιώσει την άποψή της ότι η «αποστασιοποιητική» μέθοδος του Μπρεχτ είναι μια μπούρδα! Οτι «αποστασιοποίηση» σημαίνει να μας λέει ο ηθοποιός και τις σκηνικές οδηγίες, τις οποίες βέβαια πρέπει να εκτελεί με το σώμα του. Ολ’ αυτά διανθισμένα μ’ ένα σωρό ετερόκλιτα στοιχεία (από χορευτικές επιδείξεις της πρωταγωνίστριας μέχρι και λίγο γυμνό, που είναι γενικά της μοδός), παρέπεμπαν σε b-musical του Μπροντγουέι παρά σε μπρεχτική παράσταση. Και θα κατέληγε σίγουρα σε τριτοκλασάτο μιούζικαλ το όλο πράγμα, αν δεν το έσωνε η λιτή και εύρυθμη μουσική του Σταύρου Γασπαράτου, ο οποίος κλήθηκε να καλύψει το κενό, μετά την απόρριψη από τη σκηνοθέτιδα της πρωτότυπης μουσικής του Πάουλ Ντεσάου. Διότι με τη μουσική του Ντεσάου η Ευαγγελάτου δε θα μπορούσε να διαπράξει τα όσα διέπραξε. Δυο κομμουνιστές (Μπρεχτ και Ντεσάου) παραέπεφταν πολλοί για το… ευαίσθητο στομάχι της. Αποπέμποντας τον ένα και κατακρεουργώντας (μέχρι γελοιοποίησης) τον άλλο, μπόρεσε να προσφέρει ένα εύπεπτο θέαμα στο αστικό κοινό, το οποίο γεμίζει τη «Στέγη», αναζητώντας τα «χρώματα κι αρώματα» με τα οποία συνήθως τρέφεται (είναι κοντά και το σύμπλεγμα της μεταμεσονύχτιας «ευωχίας» του – μια δρασκελιά δρόμος από τη «Στέγη» μέχρι το «Caramella» και τα άλλα… «πολιτιστικά κέντρα»).

Κάποιοι λένε πως ό,τι και να κάνεις σ’ ένα έργο του Μπρεχτ, δεν μπορείς να διαστρέψεις το μήνυμά του. Διαφωνού-με εκατό τοις εκατό. Του μπρεχτικού θεάτρου, ειδικά αυτού της τελευταίας συγγραφικής περιόδου του μεγάλου γερμανού θεατράνθρωπου (επικό-διαλεκτικό θέατρο), στο οποίο ανήκει και «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν», μπορείς να του αλλάξεις τα φώτα ακόμα κι αν «πεις» το κείμενο χωρίς καμιά περικοπή. Είναι ένα ιδιαίτερο είδος θεάτρου, που μέσω της «αποστασιοποίησης» απαιτεί την ανάδειξη του μύθου. Αν αυτό δεν γίνει, τότε ο μύθος ξεπέφτει σε παραμυθάκι που μόνο χάχανα μπορεί να προκαλέσει. Σ’ αυτό το τελευταίο, λοιπόν, η Ευαγγελάτου τα κατάφερε θαυμάσια. Μετατρέποντας τους χαρακτήρες σε καρτούν, προκαλούσε συχνά τα χάχανα των θεατών εκεί που θα ‘πρεπε να υπάρχει στοχασμός, προβληματισμός ερωτήματα. Αφαιρώντας τμήματα του έργου (στο όνομα δήθεν της εξοικονόμησης του χρόνου της παράστασης), με κορυφαία τη σκηνή της δίκης στο τέλος και το τραγούδι του όγδοου ελέφαντα, αντί για το οποίο ακούσαμε τον ηθοποιό να μας λέει ότι το αφαίρεσαν γιατί το έργο θα έκανε κοιλιά (άρα, κάτι περισσότερο από τον Μπρεχτ ξέρει για το θέατρο η Ευαγγελάτου!), εξαφάνισε βασικά συνδετικά στοιχεία του μύθου, έτσι που στο τέλος να μην υπάρχει όχι ο μπρεχτικός μύθος, αλλά ούτε καν μύθος. Εμειναν μόνο κάποιες σκόρπιες φράσεις, οι οποίες κάθε άλλο παρά να ενοχλήσουν μπορούν το αστικό κοινό. Τέλος, για να μην υπάρξει καμιά περίπτωση να διασωθεί οτιδήποτε από τον μπρεχτικό μύθο, η Ευαγγελάτου γελοιοποίησε εντελώς το ρόλο του Σούι-Τα, μέσω του οποίου ο Μπρεχτ δείχνει πως η προσπάθεια της προστασίας του ατομικού συμφέροντος οδηγεί στη μετατροπή του ατόμου σε στυγνό καπιταλιστή.

Είναι γνωστό πως στη φετινή θεατρική Αθήνα ενέσκυψε… μπρεχτίτιδα. Από τις τέσσερις μεγαλοκαπιταλιστικές επιχειρήσεις παραγωγής θεάματος οι δύο ανέβασαν Μπρεχτ. Το ότι οι αίθουσές τους γεμίζουν, παρά το τσουχτερό εισιτήριο, δείχνει ότι πέτυχαν διάνα. Κατακρεούργησαν τον Μπρεχτ (γράψαμε πριν από λίγο καιρό και για την «Αγία Ιωάννα των σφαγείων») και τον πουλάνε στο αστικό κοινό, διευρύνοντας τους πελάτες τους και με κόσμο από το μη αστικό κοινό, ο οποίος όμως –χωρίς να φταίει ο ίδιος– δεν γνωρίζει τι πραγματικά είναι το μπρεχτικό θέατρο. Αν, ας πούμε, η παράσταση της Ευαγγελάτου ανέβαινε σε μια γερμανική ή αυστριακή σκηνή, θα παρακαλούσαν η ίδια και οι ηθοποιοί της να γλιτώσουν στο τέλος μόνο με τα γιούχα. Στην Ελλάδα, όμως, το κάθε κωλόπαιδο της μπουρζουαζίας θεωρεί πως μπορεί να αποπατεί ελεύθερα πάνω στο έργο του Μπρεχτ. Η Ευαγγελάτου, με την αναίδεια που χαρακτηρίζει κάθε «πορφυρογέννητο» που τα βρήκε όλα έτοιμα (ένα είδος Γιωργάκη Παπανδρέου και Κωστάκη Καραμανλή στο αστικό θέατρο), νομίζει πως μπορεί να αποπατήσει και επί της προσωπικότητας του Μπρεχτ.

Δεν έχει νομίζουμε νόημα, κατόπιν όλων αυτών, να κρίνουμε τους ηθοποιούς του έργου και την «εκρηκτική» πρωταγωνίστρια (έτσι τη χαρακτηρίζουν οι παραγωγοί στην ιστοσελίδα τους, στην οποία και η σκηνοθέτις χαρακτηρίζεται «ικανότατη και πολυτάλαντη» – Ετσι είναι, αν έτσι νομίζετε!). Υποθέτουμε ότι οι ηθοποιοί ακολούθησαν πιστά τις σκηνοθετικές εντολές, γι’ αυτό και δεν μπορούμε να τους κρίνουμε υποκριτικά, γιατί αυτό δεν έχει καμιά σημασία. Είναι, όμως, συνυπεύθυνοι για τον αήθη (μάλλον αλήτικο θα έπρεπε να τον χαρακτηρίσουμε) πρόλογο, του οποίου φέρονται ως συνσυγγραφείς μαζί με τη σκηνοθέτιδα. Ακόμα κι αν δεν προσέθεσαν ούτε λέξη, από τη στιγμή που δέχτηκαν να γραφεί ότι «η παράσταση ξεκινά με κείμενο γραμμένο από την Κατερίνα Ευαγγελάτου και τους ηθοποιούς», είναι συνυπεύθυνοι.

Τα επικά-διαλεκτικά έργα του Μπρεχτ είναι έργα πολυπρόσωπα και με ιδιαίτερες απαιτήσεις. Ισως είναι μια πρόκληση για μερικές από τις «εκτός των τειχών» θεατρικές ομάδες να συνενώσουν τις δυνάμεις τους και να επιχειρήσουν το ανέβασμα κάποιου απ’ αυτά τα έργα. Οσο κόπο κι αν τους πάρει, αξίζει να δώσουν μια απάντηση στο αστικό θέατρο που αρπάζει την ευκαιρία –ακριβώς επειδή παίζει χωρίς αντίπαλο– να μετατρέψει το μπρεχτικό θέατρο σε εύπεπτο θέαμα για το αστικό κοινό.

ΔΗΜ. ΝΑΤ.

Πηγή:Κόντρα
 

Ο άγνωστος Βάρναλης: παρουσίαση βιβλίου

Στις 17 Δεκέμβρη 2012 και ώρα 7 μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων του ΕΔΟΕΑΠ θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου «Ο άγνωστος ΒΑΡΝΑΛΗΣ ΚΑΙ 19 ΑΔΗΜΟΣΙΕΥΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ» του Ηρακλή Κακαβάνη.

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή για το κοινό.

Για τον Κώστα Βάρναλη και το βιβλίο θα μιλήσουν οι: Κώστας Καζάκος, ηθοποιός, Χρήστος Αλεξίου, καθηγητής νεοελληνικής λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ και
διευθυντής του περιοδικού «Θέματα Λογοτεχνίας», Νίκος Σαραντάκος, συγγραφέας, Σοφία Κολοτούρου, ποιήτρια. Τη συζήτηση θα συντονίσει η Σοφία Αδαμίδου, συγγραφέας – δημοσιογράφος.

Τιμώντας την επέτειο θανάτου του Κ. Βάρναλη (16/12/1974), στην αρχή της εκδήλωσης θα προβληθεί ντοκιμαντέρ για τη ζωή του ποιητή και εικόνες από την πάνδημη κηδεία του.
Σατιρικό κείμενο θα αποδώσουν θεατρικά οι ηθοποιοί Στέλιος Γεράνης και Κατερίνα Φωτιάδου.
Μελοποιημένα τραγούδια του Βάρναλη θα ερμηνεύσει ο τραγουδοποιός Γιώργος Σαρρής.

(Το κτίριο του ΕΔΟΕΑΠ βρίσκεται πλησίον του «Χίλτον». Εξυπηρετεί ο σταθμός μετρό Μέγαρο Μουσικής. Στον ΕΔΟΕΑΠ υπάρχει και υπόγειο πάρκινγκ)